Bình Thuận: Chủ động tháo gỡ điểm nghẽn, cải thiện tốt môi trường đầu tư, kinh doanh

09:02:43 | 26/1/2024

Thực hiện chủ trương của Đảng bộ tỉnh Bình Thuận đẩy mạnh thu hút các dự án đầu tư của các nhà đầu tư lớn trong cũng như ngoài nước, thời gian qua Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh dành trọng tâm cho tăng cường các hoạt động xúc tiến đầu tư gắn với cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao Chỉ số PCI. Nỗ lực này đã góp phần đưa Bình Thuận trở thành điểm đến của hàng loạt dự án quy mô lớn, góp phần khai thác hiệu quả mọi tiềm năng, thế mạnh kinh tế nơi đây, nhất là trên 03 trụ cột: công nghiệp, nông nghiệp, du lịch. Cùng tìm hiểu thêm thông qua nội dung trao đổi với Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh – ông Lê Ngọc Tiến.

Đến nay nỗ lực thu hút đầu tư của Bình Thuận đã được đền đáp bằng những con số ấn tượng nào, thưa ông?

Thực hiện chủ trương của Đảng bộ tỉnh Bình Thuận và Nghị quyết số 46/NQ-HĐND ngày 09/12/2022 của HĐND tỉnh về kết quả giám sát công tác thu hút đầu tư, cấp phép đầu tư và quản lý dự án ngoài ngân sách nhà nước thường xuyên chỉ đạo, định hướng đổi mới, đa dạng hình thức, giải pháp thu hút, xúc tiến đầu tư theo hướng đột phá, sáng tạo, chuyển từ thu hút đầu tư bị động sang thu hút đầu tư chủ động, có chọn lọc các dự án đầu tư (Trước đây, việc xúc tiến đầu tư thường tổ chức qua các Hội nghị Xúc tiến đầu tư (năm 2015, năm 2017 và năm 2019).

Trong năm 2023, Sở Kế hoạch và Đầu tư thực hiện việc xúc tiến đầu tư có trọng tâm, trọng điểm với chủ đề "Bình Thuận - Kết nối tiềm năng, khơi thông nguồn lực" gắn với quá trình xây dựng và thực hiện hiệu quả các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, trong đó ưu tiên xác định mối quan hệ tương quan và vai trò của tỉnh Bình Thuận trong vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, vùng Đông Nam Bộ và vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam, đảm bảo tính thống nhất, gắn kết giữa các hoạt động của Chương trình xúc tiến đầu tư quốc gia, vùng với các hoạt động của địa phương.

Năm 2023 cũng là năm tỉnh Bình Thuận đăng cai tổ chức Năm Du lịch quốc gia theo Quyết định số 2451/QĐ-BVHTTDL ngày 05/10/2022 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Do đó, các hoạt động xúc tiến đầu tư trong năm 2023 phải được lồng ghép linh hoạt, hiệu quả với các hoạt động xúc tiến thương mại, du lịch, phát huy tối đa sức lan tỏa của chuỗi sự kiện, hoạt động Năm Du lịch quốc gia 2023 - Bình Thuận - Hội tụ xanh. Việc thu hút đầu tư, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2020-2025 xác định ba trụ cột cần tập trung phát triển gồm: công nghiệp, nông nghiệp, du lịch.

Với nỗ lực đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến, thu hút đầu tư gắn với cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao Chỉ số PCI đã góp phần đưa Bình Thuận trở thành điểm đến lý tưởng của các nhà đầu tư trong cũng như ngoài nước với kết quả thu hút đầu tư ấn tượng trên hầu hết các lĩnh vực. Cụ thể trong 02 năm 2021 - 2022, tỉnh thu hút được 2 dự án Nhà máy nhiệt điện BOT Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 với tổng vốn đầu tư khoảng 4,14 tỷ USD. Từ đầu năm đến nay trên địa bàn tỉnh có 35 dự án được cấp Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, với tổng diện tích đất 4.423,7 ha, tổng vốn đầu tư đăng ký 35.562 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm 2022, số dự án tăng 17 dự án (35/18 dự án), tổng diện tích tăng 30,3 lần (4.423/146 ha) và tổng vốn đăng ký tăng 49,7 lần (35.562/716 tỷ đồng); Trong đó có 2 dự án lớn gồm: dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN Sơn Mỹ 2 với tổng vốn đầu tư khoảng 1.717 tỷ đồng; dự án Kho cảng LNG Sơn Mỹ với tổng vốn đầu tư 1,34 tỷ USD. Đây chính là những đòn bẩy thúc đẩy nền công nghiệp Bình Thuận phát triển theo hướng bền vững, tạo động lực hình thành và phát triển kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực công nghiệp của địa phương.

Lũy kế đến ngày 31/12/2023, trên địa bàn tỉnh có 1.633 dự án được UBND tỉnh quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, với tổng diện tích đất 50.535 ha và tổng vốn đăng ký 1.769.949 tỷ đồng. Trong thời gian tới, Sở Kế hoạch và Đầu tư sẽ căn cứ các chương trình, kế hoạch được duyệt để phối hợp với các Sở ban ngành và UBND các địa phương thực hiện thu hút đầu tư các dự án sử dụng vốn không thuộc ngân sách Nhà nước nói chung và các dự án FDI nói riêng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà.

Theo Bảng xếp hạng PCI năm 2022, Chỉ số PCI của tỉnh Bình Thuận giảm xuống thứ 42/63 tỉnh, thành, nguyên nhân tụt hạng do đâu, thưa ông?

Năm 2022, tình hình thế giới có nhiều biến động khó lường cùng với ảnh hưởng tiêu cực của đại dịch Covid 19 đã tác động không nhỏ đến môi trường đầu tư kinh doanh, đến việc thu hút các nhà đầu tư triển khai đầu tư dự án cũng như hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh; từ đó cũng ảnh hưởng rất lớn đến vị trí xếp hạng Chỉ số PCI của tỉnh Bình Thuận trong năm 2022.

Xét về nguyên nhân tụt hạng, có thể thấy tiếp cận đất đai vẫn là điểm nghẽn lớn, đòi hỏi những nỗ lực cải cách quyết liệt hơn trong thời gian tới. Nhìn chung, phiền hà trong thực hiện thủ tục đất đai còn phổ biến. Thời gian giải quyết hồ sơ đất đai dài hơn so với quy định là vướng mắc mà nhiều doanh nghiệp trong tỉnh gặp phải nhất. Các thủ tục để xác định giá đất rất mất nhiều thời gian. Các doanh nghiệp không nhận được hướng dẫn đầy đủ, chi tiết từ cán bộ nhận và giải quyết thủ tục hành chính về đất đai.

Mặc dù hiện nay nhiều loại thông tin và tài liệu đã minh bạch hơn so với trước đây nhưng các doanh nghiệp kỳ vọng khả năng tiếp cận thông tin được cải thiện hơn nữa. Kết quả khảo sát PCI 2022 cũng cho thấy các doanh nghiệp tại tỉnh nhìn chung chưa cảm nhận được việc tiếp cận: các loại tài liệu về quy hoạch, về pháp lý là dễ dàng; những thông tin trên website của tỉnh về các ưu đãi, khuyến khích, hỗ trợ đầu tư, các quy định về thủ tục hành chính, các văn bản điều hành, chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh là hữu ích. Đây đều là các loại thông tin, tài liệu phải công khai theo quy định nhưng trên thực tế hầu như chưa được cung cấp một cách đầy đủ, rõ ràng làm ảnh hưởng đến sự cảm nhận của doanh nghiệp đối với tỉnh.

Bên cạnh tháo gỡ điểm nghẽn về tiếp cận đất đai, nâng cao khả năng tiếp cận thông tin thì chất lượng điều hành kinh tế cấp tỉnh cũng cần được cải thiện nhiều hơn. Việc đồng hành cùng các doanh nghiệp trong tháo gỡ, giải quyết khó khăn, vướng mắc có lúc, có nơi chưa được quan tâm đúng mức, chưa được giải quyết kịp thời. Phản ánh từ các doanh nghiệp được tham gia khảo sát PCI 2022 cho thấy lãnh đạo tỉnh cần tiếp tục nỗ lực hơn trong việc tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi nhằm giúp các doanh nghiệp hoạt động ổn định và phát triển, thu hút thêm các nhà đầu tư mới có tiềm lực gia nhập thị trường của tỉnh, từ đó tạo thêm việc làm và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà.

Nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, cải thiện tốt môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao Chỉ số PCI, đưa Bình Thuận trở lại Top 30 của cả nước, tỉnh sẽ tập trung vào những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nào?

Để cải thiện  nâng cao Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2023 và các năm tiếp theo nằm trong Top 30 của cả nước; Sở đã tham mưu UBND tỉnh tập trung chỉ đạo nỗ lực cải cách hành chính của tỉnh và chất lượng điều hành kinh tế với mục tiêu xuyên suốt là “Chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp” và không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng điều hành; nhất là cải thiện các chỉ số vừa giảm điểm, giảm bậc và thấp hơn điểm trung vị cả nước, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển hướng tới tăng trưởng bền vững, thông qua việc ban hành và thực hiện các  nhiệm vụ chính sau:

Một là, phối hợp với các sở, ngành địa phương xây dựng và tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ, giải pháp cải thiện, nâng cao Chỉ số năng lực cạnh tranh (PCI) và Chỉ số Xanh (PGI) tỉnh Bình Thuận năm 2023, trong đó giao nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành địa phương thực hiện nhất là tập trung cải thiện các chỉ số vừa giảm điểm, giảm bậc; Song song với đó đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện đánh giá Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp sở, ngành và cấp huyện, thị xã, thành phố (DDCI) tỉnh Bình Thuận năm 2023 và công bố năm 2024

Hai là, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về đất đai, nhất là điểm nghẽn trong công tác hỗ trợ đền bù, giải tỏa; xác định giá đất và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, hệ thống thông tin đất đai hiện đại và đồng bộ. Tiếp tục rà soát, đề xuất các giải pháp, quy trình thời gian xác định giá đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho doanh nghiệp; tăng cường tham mưu, đề xuất thu hồi diện tích đất đã giao, cho thuê nhưng chậm đưa vào sử dụng hoặc sử dụng không đúng mục đích gây lãng phí tài nguyên đất, tạo quỹ đất sạch thu hút đầu tư. Đẩy nhanh việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai, hệ thống thông tin đất đai hiện đại và đồng bộ; tạo điều kiện thuận lợi hơn cho tổ chức, công dân trong tiếp cận, khai thác sử dụng thông tin đất đai. Chủ động rà soát quỹ đất công do nhà nước quản lý đang sử dụng chưa đúng mục đích hoặc không đạt hiệu quả cao; xây dựng phương án thu hồi và tạo quỹ đất sạch để kêu gọi đầu tư. Phối hợp thực hiện tốt công tác thu hồi đất, bồi thường và giải phóng mặt bằng tại địa phương; đảm bảo công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật và tôn trọng quyền lợi của doanh nghiệp, nhà đầu tư; Chỉ đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất cấp huyện, thị xã, thành phố xây dựng, tổ chức thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất, nhằm đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng để cho doanh nghiệp triển khai dự án thuận lợi, nhanh chóng. Nâng cao trách nhiệm quản lý Nhà nước tuyên truyền phổ biến đến dân các chủ trương, chính sách, quy định pháp luật về Luật đất đai, Luật Xây dựng và tích cực hỗ trợ cho các Chủ đầu tư thương lượng, tháo gỡ khó khăn ách tắc trong công tác đền bù giải tỏa. Đồng thời cần phối hợp chặt chẽ trong việc xác định nguồn gốc đất theo phương châm đúng và kịp thời, làm cơ sở cho Chủ đầu tư dự án thương lượng đền bù hoặc Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh áp giá thực hiện việc đền bù.

Ba là, tăng cường chú trọng nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong việc tháo gỡ khó khăn, tổ chức triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách của nhà nước và chỉ đạo của UBND tỉnh, nhất là trong vấn đề tháo gỡ khó khăn cho các dự án. Chủ động giải quyết công việc theo thẩm quyền; không đùn đẩy trách nhiệm. Chủ động tổ chức gặp gỡ, đối thoại với doanh nghiệp để giải quyết dứt điểm các khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền được giao, trường hợp phát hiện những bất cập trong quy định pháp luật cần kịp thời đề xuất tới các cơ quan có thẩm quyền để chỉnh sửa cho phù hợp; công khai kết quả theo dõi, giám sát quá trình xử lý sau đối thoại với doanh nghiệp.

Bốn là, tiếp tục bám sát tinh thần hỗ trợ phục hồi doanh nghiệp theo định hướng tại Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội và Nghị quyết số 11/NQ-CP của Chính phủ; quán triệt cán bộ, công chức, viên chức tăng cường làm việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, nhà đầu tư; duy trì kế hoạch định kỳ để làm việc, gặp gỡ, đối thoại giải quyết vướng mắc của nhà đầu tư nhằm phòng ngừa từ sớm, từ xa các tranh chấp giữa Nhà nước và nhà đầu tư. Tăng cường theo dõi tình hình triển khai thực hiện các dự án đầu tư, chủ động phát hiện và xử lý các hành vi lấn, chiếm đất đai, sử dụng đất dự án không đúng mục đích theo quy định của phát luật. Thường xuyên giám sát, kiểm tra tình hình hoạt động của dự án đầu tư; kịp thời tham mưu UBND tỉnh xem xét chủ trương chấm dứt hoạt động đầu tư đối với các dự án vi phạm pháp luật.

Ngoài ra để đảm bảo các điều kiện cho công tác thu hút đầu tư vào tỉnh nhà, tỉnh Bình Thuận cũng tập trung rà soát, hoàn thiện các quy hoạch, nhất là khẩn trương đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện công tác lập và phê duyệt quy hoạch sử dụng đất thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; kế hoạch sử dụng đất hàng năm, các đồ án quy hoạch xây dựng…Tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng, nhất là các công trình trọng điểm, công trình giao thông, thủy lợi, hạ tầng điện; tạo động lực và điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư và phát triển sản xuất kinh doanh, thúc đẩy dự án sớm triển khai thực hiện; đồng thời các sở, ngành, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ triển khai có hiệu quả Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Bình Thuận giai đoạn 2024 - 2026 đã được UBND tỉnh ban hành tại Quyết định số 2485/QĐ-UBND ngày 27/11/2023.

Trân trọng cảm ơn ông!

Công Luận (Vietnam Business Forum)