Kỷ cương ngân sách: Nền tảng cho không gian phát triển mới của Hải Phòng

Năm 2025, Hải Phòng tiếp tục khẳng định vị thế là địa phương giữ vững kỷ cương ngân sách, tăng trưởng thu bền vững, giải ngân đầu tư công đạt hơn 100% kế hoạch, đồng thời chủ động khai thác các cơ chế tài chính đặc thù để mở rộng không gian đầu tư - kinh doanh mới. Để tìm hiểu thêm thông tin, phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Ngọc Tú - Giám đốc Sở Tài chính TP.Hải Phòng.

Năm 2025, Hải Phòng tiếp tục duy trì tăng trưởng thu ngân sách cao, giải ngân đầu tư công đúng tiến độ. Ông có thể chia sẻ những điểm sáng trong công tác điều hành tài chính - ngân sách, đặc biệt là kinh nghiệm đảm bảo cân đối nguồn vốn cho phát triển không gian đầu tư - kinh doanh mới?

Việc đảm bảo cân đối nguồn vốn cho phát triển các không gian kinh tế mới của Hải Phòng được đặt trên nền tảng kỷ cương tài chính - ngân sách và tư duy điều hành chủ động, linh hoạt.

Ông Nguyễn Ngọc Tú - Giám đốc Sở Tài chính TP.Hải Phòng

Trước hết, thành phố kiên trì thực hiện các giải pháp tăng cường quản lý thu, chống thất thu, thất thoát ngân sách. Việc thành lập Ban Chỉ đạo tăng cường thu ngân sách nhà nước và các tổ công tác chuyên đề đã tạo chuyển biến rõ nét trong kỷ luật thu - nộp ngân sách, mở rộng dư địa tài chính cho đầu tư phát triển.

Năm 2025, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố đạt 196.911,318 tỷ đồng, đạt 133,6% dự toán Trung ương giao, đạt 132,6% dự toán Hội đồng nhân dân thành phố giao và bằng 129% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó: thu nội địa thực hiện 104.091,117 tỷ đồng, tăng 36,1%, cho thấy xu hướng tăng trưởng ngày càng bền vững của nền kinh tế địa phương.

Song song với đó, thành phố điều hành chi ngân sách theo hướng giảm chi thường xuyên, tăng chi đầu tư phát triển, tập trung nguồn lực cho các công trình hạ tầng chiến lược, có sức lan tỏa lớn, tạo kết nối liên vùng và quốc tế. Tổng chi ngân sách năm 2025 ước đạt 76.693 tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển đạt 38.631 tỷ đồng, chiếm trên 50% tổng chi.

Đặc biệt, Hải Phòng tiếp tục là địa phương giải ngân đầu tư công ở nhóm dẫn đầu cả nước. Đến hết ngày 31/12/2025, vốn đầu tư công của thành phố đã giải ngân được 37.808 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 105,3% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, qua đó khẳng định năng lực tổ chức thực hiện và kỷ luật tài chính nghiêm minh.

Năm 2026 và các năm tiếp theo, Sở Tài chính sẽ tập trung tham mưu những cơ chế, giải pháp nào để phục vụ chuyển đổi mô hình tăng trưởng và mở rộng không gian kinh tế mới?

Trọng tâm lớn nhất trong giai đoạn 2026 - 2030 là cơ cấu lại ngân sách theo hướng phát triển, coi đầu tư công là “vốn mồi” dẫn dắt đầu tư xã hội. Thành phố phấn đấu đến năm 2030, chi đầu tư phát triển chiếm khoảng 60% tổng chi ngân sách.

Hải Phòng xứng đáng với vai trò trung tâm kết nối, dẫn dắt phát triển vùng

Sở Tài chính sẽ tiếp tục tham mưu phân bổ vốn đầu tư công có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các dự án hạ tầng then chốt, liên vùng, quốc tế, các dự án tạo dư địa phát triển dài hạn cho công nghiệp, logistics, đô thị và kinh tế biển.

Đồng thời, Hải Phòng sẽ triển khai toàn diện các cơ chế tài chính - ngân sách đặc thù theo Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội, nhằm huy động tối đa các nguồn lực hợp pháp. Thành phố định hướng chuyển dịch cơ cấu thu theo hướng bền vững, giảm dần phụ thuộc vào thu xuất nhập khẩu, tăng mạnh thu nội địa từ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, tài sản công.

Một ưu tiên xuyên suốt khác là đầu tư cho con người, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, bảo đảm bố trí ngân sách hằng năm cho chuyển đổi số, hình thành mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), phấn đấu đạt 57% vào năm 2030.

Trước yêu cầu phát triển các khu kinh tế, khu thương mại tự do, khu kinh tế chuyên biệt, Sở Tài chính đang tham mưu những mô hình tài chính nào để thu hút nhà đầu tư chiến lược?

Trong bối cảnh ngân sách nhà nước có giới hạn, hợp tác công - tư (PPP) là một trụ cột quan trọng để Hải Phòng mở rộng không gian phát triển.

Sở Tài chính đã phối hợp với các sở, ngành rà soát, đề xuất danh mục các dự án hạ tầng kỹ thuật, xã hội, khoa học - công nghệ có thể triển khai theo hình thức PPP, áp dụng linh hoạt các mô hình như BOT, BTO, BTL, BOO, O&M,… theo đúng quy định pháp luật.

Mục tiêu là phát huy vai trò kiến tạo, giám sát của Nhà nước, đồng thời khai thác hiệu quả nguồn vốn, công nghệ và năng lực quản trị của khu vực tư nhân; giảm áp lực ngân sách, nâng cao chất lượng dịch vụ công và hiệu quả đầu tư dài hạn.

Về lâu dài, Hải Phòng hướng tới xây dựng hệ sinh thái tài chính công - tư hiện đại, trong đó Nhà nước đóng vai trò dẫn dắt, còn doanh nghiệp là đối tác đồng hành chiến lược trong các lĩnh vực then chốt như logistics, công nghiệp công nghệ cao, hạ tầng số, đô thị thông minh và tăng trưởng xanh.

Hải Phòng đang mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực logistics, hạ tầng xanh và công nghiệp vật liệu. Việc quản lý, điều phối các nguồn vốn quốc tế được thực hiện như thế nào, thưa ông?

Thành phố đã chủ động hợp tác với các đối tác phát triển lớn như WB, ADB, JICA để huy động nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi cho các dự án hạ tầng nền tảng, môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và đô thị thông minh.

Song song với đó, Hải Phòng thu hút FDI thế hệ mới, tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, logistics, R&D và vật liệu mới, qua đó nâng cao chất lượng tăng trưởng và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Sở Tài chính đã tham mưu các cơ chế điều phối thống nhất giữa ODA - FDI - PPP, gắn chặt với kế hoạch tài chính trung hạn và khả năng cân đối ngân sách, bảo đảm sử dụng hiệu quả từng đồng vốn, không chồng chéo, lãng phí.

Ông có thể chia sẻ tầm nhìn dài hạn của Hải Phòng trong xây dựng nền tài chính công hiện đại, minh bạch, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm?

Hải Phòng xác định xây dựng nền tài chính công kỷ cương - minh bạch - hiệu quả, trong đó ngân sách nhà nước không chỉ là công cụ quản lý mà còn là động lực kiến tạo phát triển.

Giai đoạn 2026 - 2030, tổng thu ngân sách trên địa bàn dự kiến đạt trên 1,13 triệu tỷ đồng, tổng chi ngân sách địa phương gần 500 nghìn tỷ đồng, với tỷ trọng chi đầu tư phát triển ngày càng tăng. Thành phố kiểm soát, bảo đảm an toàn tài chính và dư địa phát triển dài hạn.

Quan trọng hơn, mọi cải cách tài chính - ngân sách đều hướng tới phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn, tạo môi trường đầu tư - kinh doanh minh bạch, ổn định, qua đó hiện thực hóa mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics và công nghiệp hiện đại của cả nước.

Trân trọng cảm ơn ông!

Hà Thành (Vietnam Business Forum)