Sông Đà Cao Cường và nỗ lực tạo dựng giá trị bền vững

Trong tiến trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững, kinh tế tuần hoàn đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với các trung tâm công nghiệp lớn như Hải Phòng. Gần 20 năm qua, Công ty Cổ phần Sông Đà Cao Cường (SCL) luôn kiên định mục tiêu: tiên phong biến chất thải công nghiệp thành nguồn tài nguyên thứ cấp, phát triển các dòng vật liệu xây dựng xanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững gắn với bảo vệ môi trường.

Tổ hợp Nhà máy Sông Đà Cao Cường tại phường Chí Linh, TP.Hải Phòng

Kinh tế tuần hoàn – trụ cột tăng trưởng xanh

Thành lập từ năm 2007, Công ty Cổ phần Sông Đà Cao Cường lựa chọn hướng đi khác biệt: nghiên cứu, xử lý tro bay, xỉ than và các loại chất thải công nghiệp từ nhà máy nhiệt điện, hóa chất, phân bón để trở thành sản phẩm vật liệu xây dựng mới. Với định hướng đó, doanh nghiệp được UBND tỉnh Hải Dương (cũ) công nhận là Doanh nghiệp Khoa học – Công nghệ, khẳng định vai trò tiên phong trong lĩnh vực còn khá mới mẻ tại Việt Nam.

Dưới sự dẫn dắt của ThS. Kiều Văn Mát – Chủ tịch HĐQT Công ty và sự đồng hành của các nhà khoa học về vật liệu xây dựng, SCL đã chứng minh chất thải công nghiệp không phải là “đồ bỏ”, mà là nguồn tài nguyên thứ cấp chất lượng nếu được xử lý tốt.

Dấu mốc quan trọng là việc Công ty nghiên cứu và làm chủ dây chuyền công nghệ sản xuất tro bay – sản phẩm đạt giải Nhất “Giải thưởng Khoa học – Công nghệ Việt Nam WIPO” năm 2008. Với thành công này, SCL đã xử lý triệt để hơn 20 triệu tấn tro xỉ tồn đọng tại các hồ chứa của Nhà máy Nhiệt điện Phả Lại, hoàn trả trên 90ha diện tích hồ cho địa phương sử dụng vào mục đích lưu trữ nước sạch. Doanh nghiệp hiện cũng đang xử lý tro xỉ phát thải hằng ngày của nhiều nhà máy nhiệt điện lớn tại miền Bắc như Phả Lại, Uông Bí, Mông Dương, Hà Khánh, Hải Phòng…, góp phần bảo đảm an toàn vận hành nhà máy và an ninh năng lượng quốc gia.

Tro bay sau xử lý của SCL được ứng dụng rộng rãi trong xây dựng, làm phụ gia cho xi măng và bê tông. Đáng chú ý, sản phẩm này chiếm trên 95% thị phần tro bay phục vụ thi công bê tông đầm lăn (RCC) cho các công trình thủy điện lớn như Sơn La, Lai Châu, Bản Chát, Trung Sơn, Sông Tranh II…, cùng nhiều dự án ở Lào, đồng thời được xuất khẩu ra thị trường quốc tế.

Từ nền tảng này, Công ty tiếp tục đầu tư các dây chuyền công nghệ khép kín để phát triển nhiều dòng vật liệu xây dựng mới như bê tông khí chưng áp (gạch và tấm panel nhẹ), vữa khô trộn sẵn, keo dán gạch đá, keo chít mạch, bột bả,… Các sản phẩm sử dụng tỷ lệ lớn tro xỉ và thạch cao sau xử lý, góp phần giảm khai thác tài nguyên thiên nhiên, tiết kiệm năng lượng và hạ giá thành xây dựng. SCL từng bước khẳng định vai trò doanh nghiệp tiên phong trong sản xuất vật liệu xây dựng theo mô hình kinh tế tuần hoàn, hài hòa giữa hiệu quả kinh tế và trách nhiệm bảo vệ môi trường.

“Nhà máy xanh, công nghệ xanh và sản phẩm xanh”

Các dòng vật liệu xây dựng do SCL sản xuất sở hữu nhiều ưu điểm: trọng lượng nhẹ, độ bền cao, cách âm, cách nhiệt tốt, chống cháy đạt các quy chuẩn nghiêm ngặt, giúp giảm tải trọng công trình, rút ngắn thời gian thi công và tiết kiệm chi phí xây dựng. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ lò đốt Biomass sử dụng mùn gỗ, trấu và phụ phẩm nông nghiệp thay thế nhiên liệu hóa thạch đã góp phần giảm đáng kể phát thải CO₂ và các khí gây hiệu ứng nhà kính.

Nhờ đó, các sản phẩm của Công ty đã được ứng dụng tại nhiều công trình, dự án lớn trên cả nước như các khu đô thị, khu công nghiệp, bệnh viện, nhà máy sản xuất.  Đồng thời, thương hiệu SCL cũng được nhiều nhà thầu lớn tin dùng như Vinhomes, Vincons, Delta, Cotechcons, Hòa Bình Group, Alphanam, Newtecons,… tại các dự án, công trình lớn.

Bên cạnh tro xỉ nhiệt điện, SCL còn tiên phong xử lý bã thải phosphogypsum của Nhà máy DAP tại KCN Đình Vũ (Hải Phòng), tạo ra thạch cao nhân tạo đạt tiêu chuẩn quốc gia. Giải pháp này vừa góp phần giải quyết bài toán môi trường tại khu công nghiệp trọng điểm của thành phố, vừa giúp ngành xi măng và vật liệu xây dựng chủ động nguồn nguyên liệu trong nước.

Từ những kết quả đạt được, Công ty tiếp tục mở rộng mô hình xử lý tro xỉ và sản xuất vật liệu xây dựng xanh tại khu vực phía Nam. Tổ hợp nhà máy tại Vĩnh Tân (Lâm Đồng) được đầu tư theo mô hình tuần hoàn khép kín, nhằm xử lý toàn bộ lượng tro xỉ tồn đọng và phát thải hằng ngày của Trung tâm Nhiệt điện Vĩnh Tân. Các sản phẩm sau xử lý được đưa vào sản xuất tro bay chất lượng cao, bê tông khí chưng áp, cấu kiện bê tông, vữa khô trộn sẵn, vật liệu phục vụ xây dựng kè biển, hải đảo.

Theo ThS. Kiều Văn Mát, giai đoạn tới, SCL sẽ tiếp tục mở rộng công suất, nâng cao hàm lượng khoa học – công nghệ, hướng tới xuất khẩu các sản phẩm vật liệu xây dựng xanh sang những thị trường có tiêu chuẩn cao. Song song với đó là cam kết đồng hành cùng mục tiêu Net Zero vào năm 2050 của Việt Nam.

Với hàng loạt giải thưởng, danh hiệu uy tín trong lĩnh vực vật liệu xây dựng và môi trường, SCL đang từng bước khẳng định vị thế là doanh nghiệp khoa học – công nghệ tiêu biểu trong hành trình chuyển đổi xanh của ngành xây dựng. Quan trọng hơn, những giá trị mà doanh nghiệp tạo ra đã góp phần giải quyết bài toán môi trường, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững. Đây cũng là lời gợi mở cho hướng đi dài hạn của ngành công nghiệp thành phố Cảng trong tiến trình tăng trưởng xanh và hội nhập bền vững.

Ngọc Tùng (Vietnam Business Forum)