14:09:31 | 5/7/2012
“Mức tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ bởi những động thái nới lỏng tiền tệ tích cực và những chính sách tài khóa mới trong 6 tháng đầu năm. Tuy nhiên dự báo tăng trưởng theo tính toán ban đầu ở mức 5.5% sẽ gặp nhiều rủi ro”. Đây là nhận định trong Báo cáo cập nhật kinh tế Việt Nam- Vietnam Economic Update report vừa được Ngân hàng ANZ công bố.
Căn cứ vào những động thái nới lỏng tiền tệ và quyết định tăng mức chi tiêu công gần đây của Chính phủ, báo cáo nhận định, mức tăng trưởng sẽ tăng dần trong 6 tháng cuối năm. Trong 6 tháng đầu năm, Ngân hàng Nhà nước đã mạnh tay cắt giảm lãi suất 500 điểm phần trăm. Hành động này đã khiến mức tăng trưởng suy giảm còn 4.3% trong 6 tháng đầu năm và sẽ còn tiếp tục ảnh hưởng đến mục tiêu ở mức 6.0% của Chính phủ trong cả năm 2012. Tăng trưởng tín dụng được kỳ vọng sẽ hồi phục trong 6 tháng cuối năm, trái ngược với tình hình co hẹp của 6 tháng đầu năm. Nguồn tín dụng dồi dào hơn sẽ thúc đẩy mức cầu và tình hình sản xuất nội địa khi mà vào 6 tháng đầu năm, cả hai yếu tố này đều ở mức thấp hơn nhiều so với khuynh hướng dài hạn.

Bên cạnh đó, những biện pháp hỗ trợ tài chính cũng sẽ góp phần đẩy nhanh mức tăng trưởng. Chính phủ đã ra mắt gói hỗ trợ xấp xỉ 29 nghìn tỷ đồng, chủ yếu dưới hình thức miễn giảm thuế trong quý 2, và dự định sẽ tăng mức chi tiêu công hàng tháng lên mức 21 nghìn tỷ đồng (tương đương 1 tỷ đô la Mỹ) cho đến hết năm, nghĩa là hơn 3% của tổng thu nhập quốc nội (GDP). Với những lý do trên, dự báo cho rằng, mức tăng trưởng GDP sẽ tăng đến hơn 5.0% so với quý 3 năm ngoái, hơn 6.0% trong quý 4 và mức tăng trưởng chung cho năm 2012 sẽ đạt 5.5%.
Báo cáo cũng đánh giá, lạm phát đã giảm nhanh hơn so với dự đoán với tỷ lệ lạm phát tháng 6 đạt mức 6.9% nhờ vào mức tăng giá thấp của hàng hóa (đặc biệt là lương thực thực phẩm) và mức tăng trưởng chậm hơn dự đoán của mức cầu nội địa. Chỉ số lạm phát CPI dự đoán sẽ bình ổn trong quý 3 và chạm mốc 7.0% ở quý 4/2012. Diễn tiến này thể hiện một mức giảm đáng kể so với dự báo ban đầu về lạm phát trong năm 2012, cũng như sự suy yếu trong mức tăng trưởng nội địa của Việt Nam và trong triển vọng giá cả hàng hóa toàn cầu.
Theo Báo cáo, mặc dù trong 6 tháng cuối năm tài khoản vãng lai sẽ tái đối diện những áp lực nhất định, cán cân thương mại cho cả năm 2012 sẽ vẫn đạt mức thặng dư. Tăng trưởng mức cầu nội địa chậm đã làm suy giảm nhu cầu nhập khẩu và giúp thu hẹp đáng kể những khoảng cách trong cán cân thương mại, dẫn đến cải thiện lớn trong tài khoản vãng lai của 6 tháng đầu năm. Trong trường hợp mức tăng trưởng cầu nội địa tăng nhanh và mạnh, có thể một mức thâm hụt cán cân thương mại với quy mô lớn hơn sẽ tái diễn. Dù vậy, lượng kiều hối dồi dào sẽ giúp giới hạn sức ép đối với tài khoản vãng lãi và quá trình giải ngân dòng vốn đầu tư trực tiếp (FDI) vẫn sẽ là một tài khoản tài chính có “sức khỏe” tốt.
Trong 6 tháng cuối năm, theo báo cáo, những áp lực từ cán cân thương mại sẽ chỉ dừng ở mức ôn hòa. Do đó, xét cả năm 2012, Việt Nam vẫn sẽ đạt mức thặng dư cán cân thương mại trong khoảng 6 – 7 tỷ USD, tăng mạnh so với 3 tỷ USD của năm 2011. (Chính phủ đã dự đoán mức thặng dư cán cân thương mại là 5 tỷ USD trong quý 1).
Tuy nhiên, báo cáo cũng cho rằng, bất chấp những động thái nới lỏng tiền tệ, tỷ lệ lạm phát (không tính đến giá cả nhiên liệu và lương thực thực phẩm) hiện rất khó kiềm chế và đang ở mức cao ( lạm phát tháng 6 chạm mức 8.1% so với cùng kỳ). Điều này thể hiện rằng những suy giảm trong tỷ lệ lạm phát gần đây chủ yếu là do những yếu tố của nguồn cung và sự tái xuất hiện của những rủi ro leo thang trong mức cầu. Vì vậy, triển vọng lạm phát năm 2013 cần phải được cẩn trọng dự đoán.
Trong trường hợp những biện pháp tiền tệ được nới lỏng quá mức, thâm hụt cán cân thương mại và lạm phát ở mức nguy hiểm sẽ làm tăng áp lực mất giá của Việt Nam Đồng. Tỷ lệ lạm phát cao và kéo dài trong những năm trước đã làm giảm niềm tin đối với tiền Đồng và do đó nhiều nhà đầu tư trong nước có thể sẽ muốn chuyển về đô-la hay vàng nếu tỷ lệ lạm phát lại tăng trong những giai đoạn sắp tới.
Quỳnh Anh