Thông thoáng nhưng vẫn chặt chẽ

Đây là hướng đi mà ngành hải quan tiếp tục thực hiện sau khi triển khai khá thành công giai đoạn 1 Đề án 30 cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ.

Kết quả bước đầu cho thấy, đến nay đã có 20/33 chi cục hải quan tiến hành Hải quan điện tử với sự tham gia của hơn 60.000 DN, công bố 239 bộ thủ tục hành chính ngành hải quan trong đó chọn ra 44 thủ tục ưu tiên, tiến hành thu ngân sách qua hệ thống ngân hàng thương mại và kết hợp với Kho bạc và ngành Thuế để tạo điều kiện cho DN nộp thuế dễ dàng hơn.

Tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính

Theo Tổng cục Hải quan, một trong những kết quả nổi bật của công tác cải cách hành chính (CCHC) là hệ thống văn bản pháp luật bao gồm Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành đã tiếp tục được hoàn thiện, từng bước tiếp cận các chuẩn mực quốc tế. Theo yêu cầu của Nghị quyết 25/NQ-CP và Nghị quyết 68/NQ-CP của Chính phủ, Tổng cục Hải quan đã tổng hợp, rà soát, xây dựng, sửa đổi, bổ sung hàng loạt các văn bản quy phạm pháp luật, quy trình thủ tục hải quan. Tổng số phương án đơn giản hoá TTHC đã được thực thi theo yêu cầu, số văn bản đã được sửa đổi, ban hành mới 19/27 bằng 70%. Kết quả rà soát cải cách hành chính trong giai đoạn 1, sau khi Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 1904/QĐ-BTC ngày 10/8/2009 về danh mục thủ tục trong ngành Hải quan với 239 thủ tục, trong đó có 15 thủ tục cấp tổng cục, 27 thủ tục cấp cục và 197 thủ tục cấp chi cục, ngành Hải quan đã công bố danh mục và chọn ra được 44 thủ tục ưu tiên, trong đó giữ lại 20 thủ tục, sửa đổi bổ sung 22 thủ tục.

Theo kế hoạch, cải cách hành chính giai đoạn II, ngành Hải quan sẽ tiếp tục các nội dung: đơn giản hoá thủ tục, cắt bỏ những thủ tục không cần thiết, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, minh bạch hoá các thủ tục để DN dễ hiểu và dễ thực hiện. Riêng trong vấn đề đơn giản hóa, ngành sẽ tập trung chỉ đạo giảm các giấy tờ, chi phí, giảm các mẫu biểu..., đặc biệt sẽ tập trung giải quyết nhóm vấn đề có liên quan đến thủ tục hải quan đối với hàng gia công, sản xuất hàng xuất khẩu, lĩnh vực có liên quan tới 1/3 tổng số lượng tờ khai XNK.

Hoàn thiện các quy định về thủ tục hải quan

Cải cách hành chính tạo thông thoáng cho hoạt động thương mại, tuy nhiên ngành Hải quan cũng rất coi trọng công tác quản lý hoạt động XNK, xuất nhập cảnh. Để nâng cao hiệu quả công tác giám sát hàng hoá XNK, ngành Hải quan đã và đang có nhiều dự án trang bị máy móc hiện đại… Triển khai thủ tục hải quan điện tử tại hầu hết các cục, chi cục hải quan trên cả nước với số lượng DN tham gia khoảng 60.000 DN. Hiện nay, ngành đã được trang bị Hệ thống máy soi container do Nhật Bản tài trợ tại cảng Cát Lái (TP. Hồ Chí Minh) và cảng Hải Phòng, cửa khẩu Lao Bảo (Quảng Trị). Nhờ đó đã góp phần nâng cao năng lực và quản lý hải quan, đồng thời góp phần hiện đại hoá hải quan ngang tầm các nước trong khu vực và trên thế giới.

Thời gian tới, ngành Hải quan đặt ra những nhiệm vụ trọng tâm cải cách, phát triển và hiện đại hóa đến năm 2015 là hoàn thiện các quy định về thủ tục hải quan nhằm đơn giản về hồ sơ và thủ tục; giảm các khâu trong thủ tục; chuyển đổi mạnh mẽ phương thức thực hiện thủ tục hải quan từ phương thức thủ công sang phương thức hải quan điện tử (bao gồm cả việc bổ sung các chế định pháp lý về điện tử hoá, đảm bảo các chế độ hải quan đơn giản, hài hoà và tuân thủ các quy định của Công ước Kyoto sửa đổi và các chuẩn mực khác của Tổ chức Hải quan Thế giới). Hiện, Hải quan đang gấp rút thực hiện hệ thống thông quan hàng hóa tự động (VNACCS) và Hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin tình báo (VCIS) theo công nghệ của Hải quan Nhật Bản (được thực hiện trong vòng 2 năm, từ tháng 4/2012 đến 3/2014). Việc ứng dụng hệ thống thông quan hiện đại này sẽ làm thay đổi căn bản phương thức quản lý của Hải quan Việt Nam từ thủ công sang việc dựa trên ứng dụng các phần mềm điện tử để nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Ngành tiếp tục xây dựng và bổ sung các quy định pháp luật thực hiện cơ chế hải quan một cửa ASEAN năm 2012 và các thoả thuận thương mại song phương, đa phương sẽ được ký kết trong giai đoạn 2011-2015; sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về tổ chức bộ máy của ngành Hải quan theo hướng kiện toàn hệ thống tổ chức hải quan ở từng cấp; kiểm tra sau thông quan thực hiện theo thông lệ phổ biến của Hải quan các nước là Kiểm toán sau thông quan (PCA), hướng đến 2015 kiểm tra sau thông quan thay thế dần kiểm tra trong thông quan.

Hiền - Thịnh