Đối tác chiến lược Việt Nam - Ấn Độ

Download the original attachment

Mới đây, nhân kỷ niệm 40 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Ấn Độ (1972 – 2012) và 5 năm ngày thiết lập quan hệ đối tác chiến lược Việt - Ấn (2007 – 2012) Học viện Ngoại giao đã phối hợp với Đại sứ quán Ấn Độ tại Hà Nội tổ chức cuộc Hội thảo “Quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Ấn Độ: Những định hướng tương lai”. Hội thảo là dịp để hai quốc gia nhìn lại truyền thống gắn bó trong suốt 40 năm qua cũng như khai thác những tiềm năng lợi thế về kinh tế - thương mại – đầu tư trong thời gian tới.

Cơ hội lớn

Theo số liệu thống kê, hiện hợp tác kinh tế, thương mại đầu tư Việt Nam-Ấn Độ đã phát triển rất nhanh chóng. Năm 2011, tổng kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam-Ấn Độ đã đạt 3,9 tỷ USD, tăng gấp gần 4 lần so với 5 năm trước. Trong 6 tháng đầu năm 2012, tổng kim ngạch thương mại song phương đạt 1,89 tỷ USD. Trao đổi thương mại Việt Nam-Ấn Độ đã có khuôn khổ pháp lý ổn định. Ấn Độ đã công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường. Một loạt hiệp định hợp tác được ký kết đã tạo điều kiện thuận lợi cho quan hệ về kinh tế, thương mại, đầu tư… phát triển mạnh mẽ.

Trong lĩnh vực hợp tác về an ninh - quốc phòng quan hệ của hai nước trong những năm qua không ngừng được phát triển. Cụ thể, hai nước đã đã trao đổi nhiều đoàn các cấp, duy trì cơ chế đối thoại chiến lược cấp thứ trưởng Bộ Quốc phòng, đẩy mạnh hợp tác về huấn luyện đào tạo, hợp tác về hải quân và trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng…

Thời gian qua cũng ghi nhận sự hợp tác quan trọng trong lĩnh vực công nghiệp của hai quốc gia như dầu khí, năng lượng, hóa chất, công nghiệp thép... Nhiều dự án hợp tác đầu tư đã được thiết lập như Tổng Công ty dầu khí quốc gia Ấn Độ (ONGC) có dự án liên doanh thăm dò dầu khí với Petrovietnam, dự án thành lập liên doanh giữa Tổng công ty Thép Việt Nam và Tập đoàn Cao su Việt Nam với tập đoàn thép Tata đầu tư Nhà máy Liên hợp thép tại Hà Tĩnh…

Theo các chuyên gia, Ấn Độ là một trong những đối tác có nhiều tiềm năng to lớn đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao gồm: công nghệ thông tin, sinh học, nano, sinh học phân tử, công nghệ vũ trụ… Quan hệ hợp tác giữa hai nước về khoa học công nghệ đã được tiến hành từ rất sớm (1978), thông qua việc ký kết các hiệp định hợp tác về khoa học công nghệ giữa hai chính phủ. Tiểu ban hợp tác khoa học công nghệ Việt Nam-Ấn Độ đến nay đã họp được 8 khóa và triển khai được 13 dự án hợp tác nghiên cứu chung thuộc các lĩnh vực công nghệ thông tin, nông nghiệp, chăn nuôi, công nghiệp, viễn thám, bảo vệ môi trường… Ấn Độ cũng đã giúp Việt Nam đào tạo được nhiều chuyên gia và cán bộ nghiên cứu trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, đào tạo nguồn nhân lực về công nghệ thông tin...

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam - Ấn Độ đã được hình thành ngay từ những thập kỷ đầu của thế kỷ 20. Và được chính hai vị Lãnh tụ vĩ đại của hai dân tộc là Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng J. Nehru đặt nền móng và các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công vun đắp, nuôi dưỡng. 40 năm qua mối quan hệ đó ngày càng được phát triển. Điều đó càng được khẳng định sâu sắc hơn khi hai nước đã ký kết “Tuyên bố chung về khuôn khổ hợp tác toàn diện giữa nước CHXHCN Việt Nam và nước Cộng hòa Ấn Độ bước vào thế kỷ 21” nhân chuyến thăm Ấn Độ của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh tháng 5/2003 và “Tuyên bố chung về Quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Việt Nam và Ấn Độ” trong chuyến thăm Ấn Độ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tháng 7/2007. Hiện tại, mối quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước vẫn đang dựa trên 5 trụ cột chính là: Chính trị, quốc phòng-an ninh, kinh tế-thương mại, văn hóa và đào tạo nguồn nhân lực.

Cũng theo Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, Việt Nam cần khai thác tốt lợi thế phát triển của Ấn Độ về ngành khoa học công nghệ cao đã được xây dựng tại Việt Nam như Trung tâm Phát triển Nguồn nhân lực cao về công nghệ thông tin tại Hà Nội (ARC-ICT), Trung tâm Siêu máy tính Pa-ram, Trung tâm tiếng Anh tại Đà Nẵng, Trung tâm Đào tạo Năng lượng Hạt nhân Việt Nam – Ấn Độ tại Đà Lạt. Bên cạnh đó cũng cần sớm triển khai các dự án đã được thỏa thuận với nước bạn như xây dựng Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo công nghệ thông tin chất lượng cao ở Việt Nam mang tên Bangalore, Trung tâm tiếng Anh tại Học viện Ngoại giao (Hà Nội), Trung tâm “Dữ liệu và Trạm dò tìm và tiếp nhận dữ liệu vệ tinh”, Trung tâm “khôi phục dữ liệu, chứng cứ tội phạm mang tên Indira Grandhi” (TP.HCM-Bộ Công an) trong thời gian tới.

Nâng tầm quan hệ

Trong khuôn khổ hội thảo, qua 5 phiên thảo luận với 14 tham luận, các đại biểu đều thống nhất cho rằng trong suốt 40 năm qua, dù bất kỳ trong hoàn cảnh nào, Ấn Độ luôn là người bạn thủy chung tin cậy của nhân dân Việt Nam. Song theo Tiến sĩ Đặng Đình Quý, Giám đốc Học viện Ngoại giao Việt Nam cho rằng, thời gian tới hai nước cần hâm nóng hơn nữa mối quan hệ tốt đẹp đã có bằng các hình thức như tăng cường giao lưu, trao đổi đoàn các cấp, nhất là các chuyến thăm cấp cao và trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng, đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu giữa các cơ quan, viện nghiên cứu hai nước, tiếp tục hoàn thiện các khuôn khổ pháp lý chung giữa hai nước, sớm thành lập Ủy ban thương mại hỗn hợp, hợp tác tiến hành xây dựng công viên KHCN tại Việt Nam, khai thác triệt để các trung tâm về công nghệ cao đã được xây dựng tại Việt Nam. Ngoài ra, bên cạnh các nội dung song phương hai quốc gia cũng tìm được tiếng nói chung trong quan điểm về các vấn đề quốc tế và khu vực, nổi bật là cấu trúc an ninh ở châu Á – Thái Bình Dương.

Ngài Ranjit Rae, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Ấn Độ tại Việt Nam cho rằng, thời gian tới, hai nước cần tích cực tăng cường hơn nữa việc triển khai các hoạt động lưu thanh niên để các thế hệ chủ nhân tương lai của mỗi quốc gia hiểu biết hơn truyền thống tốt đẹp giữa hai nước, từ đó tiếp tục duy trì mối quan hệ thủy chung, tin cậy. Ngoài ra, trong bối cảnh có những diễn biến bất thường về kinh tế, địa lý chính trị toàn cầu đã và đang tác động tích cực đến quan hệ hai nước. Và các chương trình cải cách kinh tế của hai nước cũng như quá trình hội nhập toàn cầu của hai nền kinh tế đã mở ra nhiều cơ hội hợp tác đôi bên cùng có lợi. Tuy nhiên, hai bên vẫn còn khác biệt về cách làm, về nhận thức hay... khiến các doanh nghiệp chưa thể tiếp cận, chia sẻ thông tin, cơ hội hợp tác với nhau.

Ngoài ra, theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Lịch trong 5 đến 10 năm tới, Ấn Độ vốn là một trong những quốc gia đông dân nhất thế giới do vậy nhu cầu về nguyên liệu và năng lượng sẽ rất lớn. Trong khi nguồn cung cấp trong nước không đủ vì vậy buộc Ấn Độ phải tìm đến các giải pháp bù đắp bằng các nguồn hàng thay thế chiến lược như dầu thô, than, cao su tự nhiên, vật liệu xây dựng... Trong khi đây lại là những sản phẩm có thế mạnh của Việt Nam. Do vậy hai nước sẽ có rất nhiều cơ hội để tăng cường hơn nữa kim ngạch thương mại giữa hai quốc gia, cũng như tìm kiếm nhiều hơn nữa các cơ hội hợp tác làm ăn cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước, ông Lịch phân tích.

Ông Lý Quốc Hùng, Vụ trưởng Vụ Thị trường Châu Phi, Tây Á, Nam Á, Bộ Công Thương khẳng định, điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế - đầu tư giữa Việt Nam và Ấn Độ là việc hiện tại Ấn Độ là một trong 10 đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên để khắc phục những tồn tại cản trở trong hợp tác kinh tế, Việt Nam và Ấn Độ cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với các hoạt động kinh tế, thương mại; sớm thành lập Ủy ban Thương mại hỗn hợp giữa hai nước nhằm thúc đẩy quan hệ và hợp tác thương mại song phương. Theo đó, trước mắt, cần ưu tiên hợp tác vào các ngành tài chính, ngân hàng, công nghệ viễn thông, xây dựng cảng biển…

Anh Phương