16:14:29 | 19/10/2012
Tình hình tiền tệ, tài chính thời gian qua được Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia đánh giá là xuất hiện những dấu hiệu “bất ổn”, nếu không sớm khắc phục có thể gây ra những khó khăn trong việc kiểm soát lạm phát và tỉ giá. Trên cơ sở đó, cơ quan này đề xuất những giải pháp nhằm khắc phục tình trạng trên.
Lạm phát chưa ổn định
Theo báo cáo gửi Chính phủ của Ủy ban giám sát Tài chính Quốc gia, thị trường tiền tệ đang xuất hiện một số dấu hiệu bất ổn cần được quan tâm để có phương án xử lý kịp thời. Theo đó, lãi suất huy động trên thị trường tiền tệ đã có dấu hiệu tăng vượt trần quy định từ đầu tháng 9/2012. Nếu hiện tượng này tiếp tục duy trì thì nhiều ngân hàng trong hệ thống ngân hàng sẽ gặp khó khăn về thanh khoản.
Bên cạnh đó, trên thị trường tiền tệ liên ngân hàng, khối lượng giao dịch cũng đang có dấu hiệu chậm lại (chỉ tính riêng trong tháng 9, doanh số giao dịch liên ngân hàng đã giảm tới 60%). Điều này bắt buộc Ngân hàng Nhà nước phải có những biện pháp để nâng cao tính thanh khoản cho những ngân hàng gặp khó khăn trong thời điểm trước mắt. Cùng với đó, sự biến động của thị trường vàng trong nước cũng đã có tác động không nhỏ tới thị trường tiền tệ.
Những dấu hiện trên xuất hiện trong bối cảnh lạm phát tháng 9 đã tăng vọt lên 2,2% so với tháng 8, đây là mức tăng cao nhất trong 16 tháng qua và đáng lưu ý là CPI tăng vào tháng 9/2012 ở mức cao là ngoài quy luật của những năm gần đây. Theo tính toán của Ủy ban giám sát tài chính Quốc gia, nếu loại trừ yếu tố thời vụ (điều chỉnh lại chi phí giáo dục và giá dược phẩm y tế) thì CPI tháng 9/2012 là 1,05% và CPI lõi sau khi điều chỉnh yếu tố thời vụ là 0,70%. Như vậy CPI tháng 9/2012 tăng cao không phải do tác động của chính sách vĩ mô song mức biến động mạnh này rất dễ gây tâm lý tiêu cực, có thể tác động đến hành vi của người tiêu dùng cũng như giới kinh doanh.
Trong điều kiện “lạm phát kỳ vọng” của Việt
Các dấu hiệu trên đây diễn ra trong cùng một khoảng thời gian, nếu không được khắc phục sớm sẽ dễ tạo hiệu ứng cộng hưởng gây tác động tâm lý tiêu cực đến thị trường, ảnh hưởng lớn tới việc kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm. Hơn nữa, nếu thị trường vàng biến động làm thay đổi cân đối cung cầu về vàng, tất yếu sẽ tác động đến thị trường ngoại hối và gây biến động đến tỉ giá.
Củng cố tâm lý thị trường
Từ những nhận định trên, Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia cho rằng Việt Nam cần tiếp tục kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì tăng trưởng hợp lý và đặc biệt ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát theo hướng chủ động tức là thực thi chính sách “lạm phát mục tiêu”.
Để đạt được mục tiêu đó, thứ nhất, cần tính toán và có những bước đi thận trọng trong việc điều chỉnh giá một số hàng hóa, dịch vụ. Trước mắt tạm thời chưa điều chỉnh thêm giá trong tháng 10 để củng cố tâm lý thị trường.
Thứ hai, cần nghiên cứu những tác động có thể phát sinh sau ngày 25/11/2012 khi các ngân hàng thương mại chấm dứt hoạt động cho vay, huy động vàng. Ngân hàng Nhà nước cần sớm công bố chính sách liên quan đến quyền và lợi ích của người dân cũng như của các chủ thể trong nền kinh tế liên quan đến vàng bao gồm: quyền và điều kiện huy động vàng trong xã hội hoặc giữ hộ vàng cho dân; chuyển nhượng, mua bán; cơ chế xuất nhập khẩu vàng và cơ chế đảm bảo liên thông giá vàng trong nước và quốc tế…
Thứ ba, cần tập trung tháo gỡ khó khăn thúc đẩy thị trường tiền tệ liên ngân hàng để thị trường này đóng vai trò là nơi điều tiết tiền tệ, giải quyết vấn đề thanh khoản của các ngân hàng khó khăn tạm thời, và Ngân hàng Nhà nước với tư cách là “người cho vay cuối cùng” chỉ can thiệp hỗ trợ khi thị trường không điều tiết được. Bên cạnh đó, cần có giải pháp hữu hiệu bao gồm cả việc tăng cường công tác quản lý, giám sát thị trường nhằm ngăn chặn tình trạng vượt trần lãi suất.
Thứ tư, trong điều kiện thị trường đang chịu nhiều sức ép tâm lý, thông tin chính sách trở nên vô cùng quan trọng. Bởi vậy, việc tiếp tục đẩy mạnh thông tin tuyên truyền về chính sách với những nội dung rõ ràng, đầy đủ về quan điểm, giải pháp khắc phục những vấn đề nóng trên thị trường sẽ có tác dụng hết sức lớn.
Sĩ Sơn
English
