Gỡ vướng trong cấp Giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất

Những vấn đề liên quan đến đất đai luôn gây nhiều bức xúc trong nhân dân, việc sửa đổi Luật đất đai năm 2005 đang được nhân dân mong đợi từng ngày. Như khẳng định của Thủ tướng Chính phủ sẽ xây dựng, đề xuất sửa đổi bổ sung hoàn thiện các chính sách, pháp luật quản lý và sử dụng đất đai theo hướng làm rõ các quyền của Nhà nước, quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất đối với từng loại đất, tính toán nới rộng thêm thời hạn giao đất, cơ chế định giá đất, bồi thường khi thu hồi đất hài hòa lợi ích của nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư…đặc biệt là đảm bảo lợi ích của người dân khu vực thành thị và nông thôn.

Nhiều vướng mắc trong cấp Giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất

Sổ hộ khẩu là căn cứ để cấp Giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ), thế nhưng sổ hộ khẩu gia đình luôn chứa đựng những yếu tố biến động do quá trình tách, nhập, sinh tử. Do đó, không thể đồng nhất giữa hộ gia đình trong sổ hộ khẩu với hộ sử dụng đất được.

Hiện nay, khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chính quyền địa phương, nhất là ở vùng nông thôn vẫn theo nếp cũ khi cấp cho hộ gia đình đều ghi rất chung chung mà không tính đến những hậu quả khi hộ gia đình ấy đưa quyền sử dụng đất vào các giao dịch. Còn với những giấy chứng nhận đang trong quá trình xét, cấp thì chỉ cấp GCNQSDĐ cho hộ gia đình khi các thành viên trong hộ sử dụng đất cùng làm đơn đề nghị cấp GCNQSDĐ cho hộ, có xác nhận của UBND xã, đó sẽ là căn cứ xác thực để người dân có thể thực hiện các quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất và các Phòng công chứng cũng như các cơ quan, tổ chức hữu quan có thể xác định chính xác số lượng thành viên trong hộ sử dụng đất khi tham gia giao dịch.Trường hợp đất đã cấp cho hộ gia đình mà một trong các thành viên trong hộ muốn tách ra một thửa riêng bằng văn bản thỏa thuận phân chia quyền sử dụng đất thì diện tích đất còn lại phải xác định rõ thuộc quyền sử dụng của những cá nhân nào trong các thành viên còn lại trong hộ.

Sự bất cập và có phần chồng chéo do quy định của pháp luật chưa thật đầy đủ, thống nhất cộng với nhận thức chưa rõ về quyền, nghĩa vụ cá nhân đối với tài sản trong khái niệm hộ gia đình đang ngày càng trở thành vật cản trong việc phát huy nguồn lực từ đất đầu tư cho xây dựng và phát triển

Hà Nội : Điểm "nóng”

Hiện nay trên địa bàn Hà Nội đã cấp được hơn 1.057.645 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ( GCNQSDĐ) cho các hộ gia đình, cá nhân, đạt 95% đối với các trường hợp đủ điều kiện theo quy định của pháp luật tại khu vực đô thị và nông thôn. Tuy nhiên còn rất nhiều những vướng mắc trong quá trình cấp GCNQSDĐ

Vừa qua Thứ trưởng Bộ TN&MT Nguyễn Mạnh Hiển đã làm việc với UBND TP.Hà Nội về một số nội dung trong công tác quản lý đất đai trên địa bàn thành phố, nhiều vấn đề trong cấp GCNQSDĐ đã được nêu ra

Đại diện Sở TN&MT TP.Hà Nội cho biết, trên địa bàn thành phố có khoảng 112.000 trường hợp chưa đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận ( GCN ) các loại. Trong đó được phân loại thành 12 dạng sử dụng đất có nguồn gốc vi phạm pháp luật về đất đai, nhưng chưa có căn cứ pháp lý để giải quyết hoặc căn cứ giải quyết còn thiếu, chưa rõ ràng và vượt thẩm quyền của thành phố. Ngoài ra, các trường hợp mua nhà tại các dự án nhà ở, ngay từ năm 2001 đến tháng 5/2012, TP.Hà Nội đã giao đất cho 370 dự án phát triển nhà với tổng diện tích 121.433.750m2 đất, tương đương với khoảng 520.695 căn hộ, nhà liền kề, nhà biệt thự phải cấp GCN, trong đó, có 20.000 trường hợp mua nhà ở đã được cấp GCN, còn 200.000 trường hợp vướng mắc cần tháo gỡ.

Một vấn đề bức xúc nữa là tại một số khu đô thị, chủ đầu tư chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước (như nộp thiếu tiền sử dụng đất), hay đầu tư xây dựng không đúng thiết kế được duyệt, khiến việc cấp “sổ đỏ” cho các hộ dân bị ách lại, gây bức xúc cho người dân.

Sở TN&MT Hà Nội cũng cho hay, trong những năm qua công tác cấp GCN QSDĐ cho các tổ chức còn đạt tỷ lệ rất thấp khoảng 27%. Cụ thể: Đến nay, TP.Hà Nội mới chỉ cấp GCNQSDĐ cho 5.208/19.247 thửa đất. Khi tiến hành công tác kê khai, cấp GCN thì tổ chức, DN phải thực hiện xong bước chuyển DN Nhà nước sang Công ty CP. Về vị trí đất các đơn vị xin cấp GCN phải thực hiện theo các thủ tục được UBND TP. quy định như: Xác định lại diện tích thực tế đang quản lý, sử dụng; xin thỏa thuận của Sở QHKT, chỉ giới đường đỏ; các vị trí được cải tạo, hoặc xây mới phải thực hiện lập dự án... Đây là nguyên nhân dẫn tới sự chậm trễ trong kê khai xin cấp GCN cho các tổ chức kinh tế.

Ngoài ra, đất trúng giá để được thực hiện dự án đầu tư, nhưng chủ đầu tư (người trúng giá) không lập và không thực hiện dự án theo quy định, mà đem chuyển nhượng QSDĐ cho tổ chức khác. Thậm chí có trường hợp vừa trúng đấu giá xong đã tiến hành chuyển nhượng ngay, gây khó khăn cho công tác cấp GCN cho đơn vị....

Nhiều đơn vị hiện sử dụng đất không phù hợp quy hoạch nằm trong hành lang bảo vệ an toàn công trình đê điều, công trình di tích lịch sử, văn hóa, an ninh quốc phòng...Vì vậy chưa thể cấp GCNQSDĐ. Ngoài ra, không ít DN, đơn vị sử dụng đất đã có biến động về diện tích nhưng không thực hiện công tác kê khai, lập hồ sơ công nhận QSDĐ, hoặc còn có các DN chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, phải truy thu theo quy định của pháp luật... đang góp phần gây trở ngại cho tiến độ cấp GCNQSDĐ ở Hà Nội.

Đỗ Ngọc