Chỉ “lối” cho doanh nghiệp vào thị trường EU

Trong khuôn khổ của Tuần lễ châu Âu diễn ra vào trung tuần tháng 5/2010, Phòng thương mại & Công nghiệp Việt Nam chi nhánh Tp.Hồ Chí Minh (VCCI – HCM) đã phối hợp với Phái đoàn EU tại Việt Nam tổ chức “Diễn đàn Thương mại Việt Nam – EU”.

Với chủ đề “Quan hệ chiến lược Việt Nam – EU và hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường EU”. Các chuyên gia giàu kinh nghiệm đã chỉ ra những cách tiếp cận hiệu quả của doanh nghiệp đối với thị trường này.

Xu hướng phát triển

Kể từ khi lập quan hệ ngoại giao năm 1990, nhất là từ khi ký Hiệp định khung về hợp tác năm 1995, quan hệ giữa Việt Nam và EU đã có sự phát triển tốt đẹp trên nhiều lĩnh vực. Trao đổi đoàn các cấp diễn ra thường xuyên; nhiều khuôn khổ hợp tác về kinh tế, khoa học-công nghệ, giáo dục - đào tạo, y tế... giữa Việt Nam và nhiều nước thành viên EU được triển khai hiệu quả. Hiện EU là một đối tác quan trọng của Việt Nam trong các lĩnh vực hợp tác thương mại, nhất là xuất khẩu. Tuy kim ngạch chưa lớn nhưng tốc độ tăng trưởng và phát triển tương đối cao. Danh mục hàng xuất khẩu của Việt Nam sang EU ngày càng tăng lên. Ngoài thủy sản, nông sản (cà phê, chè, gia vị) còn có các sản phẩm công nghiệp chế biến như dệt may, giày dép, sản phẩm bằng da thuộc, đồ gỗ, đồ chơi trẻ em, dụng cụ thể thao, gốm sứ mỹ nghệ và các mặt hàng chế biến cao cấp như hàng điện tử, điện máy. Đặc biệt mới đây, EU đã công nhận và cho phép đưa hàng Việt Nam lên ngang hàng các nước kinh tế thị trường trong việc điều tra và thi hành các biện pháp chống phá giá.

Về đầu tư, tính đến hết năm 2009 tại Việt Nam, các nước thành viên EU có tổng vốn FDI đăng ký đạt khoảng 12,5 tỷ USD, cung cấp khoảng 10 tỷ USD vốn ODA. Năm 2009, tuy chịu tác động của khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu, kim ngạch thương mại hai chiều vẫn đạt 14,8 tỷ USD. Những dự án tài trợ nổi bật nhất của EU dành cho Việt Nam phải kể đến Dự án Hỗ trợ thương mại đa biên MUTRAP với mục tiêu hỗ trợ Việt Nam thực thi các nghĩa vụ, cam kết WTO, nắm bắt cơ hội, vượt qua thách thức để phát triển bền vừng trong dài hạn. Ngoài ra, EU còn tài trợ cho Việt Nam nhiều dự án quan trọng trong lĩnh vực y tế, công nghiệp, nông nghiệp, bảo vệ môi trường và cung cấp nước sạch, hỗ trợ cải cách hành chính, xóa đói, giảm nghèo, văn hóa, giáo dục đào tạo…

Năm 2010, Việt Nam đảm nhận cương vị Chủ tịch ASEAN và đang có nhiều đóng góp quan trọng thúc đẩy hợp tác Á - Âu. Theo đó quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và EU sẽ có nhiều cơ hội nâng tầm, hướng tới những mục tiêu cụ thể và thiết thực hơn.

Thâm nhập thành công

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Antonio Berengue – Tham tán Thương mại EU tại Việt Nam cho biết EU và Việt Nam đang tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hai phía thâm nhập thị trường của nhau thông qua nhiều chương trình hỗ trợ thương mại song phương. Doanh nghiệp Việt Nam nên tận dụng điều kiện này khi có kế hoạch tạo dựng kinh doanh lâu dài ở EU.

EU là một thị trường có nhiều quy định kỹ thuật khắt khe, chủ yếu nhằm bảo vệ sức khỏe con người, môi trường và phát triển bền vững. Hiện Việt Nam đang đối mặt với nhiều yêu cầu rất gay gắt của EU như qui định về đánh bắt hải sản (IUU), chăm sóc động vật và sắp tới là quy định về khai thác gỗ. Ông Antonio Berengue khuyến nghị các doanh nghiệp Việt Nam cần hiểu kỹ thị trường EU và đặc điểm của người tiêu dùng để thâm nhập thành công. Thị hiếu của người tiêu dùng EU hướng nhiều về các yếu tố sức khỏe và thể chất; đặc biệt quan tâm là những sản phẩm có nguồn gốc từ thiên nhiên, hạn chế hóa chất. Ngoài ra việc thu nhập tăng và dân trí cao khiến người dân ở đây quan tâm hơn đến những mặt hàng chất lượng cao, đặc biệt thể hiện được tính cá thể.. Các yếu tố khác cũng được quan tâm nhiều như việc kết nối về thông tin sản phẩm và trách nhiệm xã hội của sản phẩm và nhà cung cấp, sản xuất.

Con đường thâm nhập thị trường EU tốt nhất, theo ông Nguyễn Cảnh Cường – Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Âu (Bộ Công Thương) là mời doanh nghiệp EU hoặc doanh nghiệp Việt kiều hợp tác đầu tư để sản xuất hàng hóa xuất vào EU. Có doanh nghiệp EU tham gia, việc nắm bắt thị hiếu người tiêu dùng tại từng thị trường riêng trong 27 nước EU sẽ trở nên đơn giản và dễ dàng hơn. Ngoài ra doanh nghiệp Việt Nam cũng cần chủ động hơn khi sản xuất, thiết kế và tiếp thị hàng hóa vào thị trường EU. Những mặt hàng Việt Nam có thế mạnh về vật liệu cũng như tạo được giá trị gia tăng như thủ công mỹ nghệ cần được khai thác triệt để.

Ngoài ra cho đến thời điểm này hình thức kinh doanh sản phẩm tại EU chủ yếu phát triển theo chuỗi, việc xâm nhập chuỗi nên được các doanh nghiệp Việt Nam quan tâm đúng mức. Theo ông Lê Kỳ Anh – Chuyên viên kinh tế và thương mại, phái đoàn EU tại Việt Nam; doanh nghiệp Việt Nam nên có những văn phòng đại diện kinh doanh tại nước ngoài chứ không chỉ phụ thuộc vào các kênh ngoại giao. Doanh nghiệp cũng nên thường xuyên cập nhật thông tin từ các cổng thông tin điện tử hỗ trợ xuất khẩu của phía EU hay của Bộ Công Thương Việt Nam về thị trường nước ngoài mà phổ biến nhất hiện nay chính là Cổng Thông tin Hỗ trợ quan hệ thương mại song phương “Export Help Desk” – nơi doanh nghiệp có thể tìm thấy đầy đủ mọi thông tin về thị trường EU giàu tiềm năng.

Gia Phúc