Thúc đẩy quan hệ đầu tư, thương mại Việt Nam - Mô-dăm-bích

Vừa qua, tại Hà Nội, đã diễn ra tọa đàm Xúc tiến đầu tư Việt Nam – Mô-dăm-bích để tìm ra tiềm năng hợp tác đầu tư và thương mại của hai nước. Buổi tọa đàm có sự tham dự của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Phát triển Mô-dăm-bích Aiuba Cuereneia, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Mô-dăm-bích tại Việt Nam, ông Gamiliel Munguambe. Đây là dịp để cho doanh nghiệp hai nước tiếp xúc, tìm kiếm cơ hội hợp tác cũng như nắm bắt thông tin về quy định pháp lý của mỗi nước.

Miền đất hứa ở lục địa đen

Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đào Quang Thu, hiện Việt Nam rất coi trọng phát triển nhiều mặt với châu Phi, trong đó có Mô – dăm – bích. Về phía Mô – dăm – bích cũng đang có những chương trình và mong muốn hợp tác, trong đó ưu tiên các thế mạnh vốn có của Việt Nam là giáo dục, y tế và nông nghiệp... Chính từ các tiền đề cụ thể này, Việt Nam luôn coi trọng và tạo điều kiện hết thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước gặp gỡ trao đổi để xúc tiến công tác đầu tư. Đồng thời, Việt Nam cũng nhận thức về thị trường châu Phi nói riêng và Mô – dăm – bích nói chung là những thị trường đầy tiềm năng và có nhiều cơ hội để hợp tác.

Được biết, Việt Nam và Mô – dăm – bích đã thiết lập quan hệ ngoại giao từ rất sớm- tháng 6/1975 đến nay. Theo đánh giá của các chuyên gia, mối quan hệ hợp tác giữa hai nước đã có những phát triển rất cơ bản nhưng vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng và thế mạnh của mỗi nước. Cụ thể, tính đến thời điểm hiện tại, chỉ có 01 dự án của VN đầu tư sang Mô-dăm-bích trong lĩnh vực viễn thông thành lập mạng điện thoại Movitel của Công ty Cổ phần quốc tế Viettel. Tổng số vốn đầu tư của dự án là 493,7 triệu USD, trong đó Công ty SPI của Mô-dăm-bích góp 30% vốn, Viettel góp 70% vốn đầu tư. Ở khuôn khổ pháp lý tính đến nay, hai nước đã ký kết một số hiệp định song phương như Hiệp định Thương mại song phương (2004), Hiệp định Khuyến khích và Bảo hộ đầu tư và Hiệp định Hợp tác nông nghiệp ký kết vào năm 2007.

Về phần mình, các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Mô – dăm – bích sang Việt Nam chủ yếu là hạt điều và dừa, chiếm 34% tổng kim ngạch hàng xuất khẩu của Mô-dăm-bích sang Việt Nam, đứng thứ hai là gỗ đã qua xử lý với 15%, còn lại là các mặt hàng khác như cám, vụn sắt, bông… Ngược lại, các mặt hàng Mô-dăm-bích nhập khẩu từ Việt Nam bao gồm dây dẫn điện (24%), gạo (16%), cùng một số mặt hàng điện tử khác như ti vi, máy phát điện và các thiết bị điện, vật liệu xây dựng , xi măng….

Nhằm quảng bá và giới thiệu các cơ hội đầu tư vào Mô – dăm - bích, đại diện Cục Xúc tiến đầu tư - Bộ Kế hoạch và Phát triển Mô-dăm-bích đã nhấn mạnh đến các điều luật liên quan trực tiếp tới các lĩnh vực như: đầu tư, đất đai, lao động, môi trường, ngoại hối, hợp tác công-tư… Các vấn đề thuế và những bảo đảm quyền lợi hàng hóa và tài sản cũng được quy định trong hệ thống pháp luật Mô-dăm-bích. Bên cạnh đó, phía Mô-dăm-bích cũng thông tin cho các doanh nghiệp Việt Nam hiểu rõ về những chính sách khuyến khích đầu tư các ngành cơ sở hạ tầng, thương mại và công nghiệp ở nông thôn, công nghiệp chế biến và chế tạo, nông nghiệp và thủy sản, các khu công nghiệp tự do, các khu kinh tế đặc biệt, khu vực khoa học và công nghệ, khách sạn và du lịch…..

Ông Aiuba Cuereneia, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Phát triển Mô-dăm-bích cho rằng, sau hơn 20 năm thực hiện đường lối cải cách mở cửa, điều chỉnh các chính sách kinh tế vĩ mô, cải thiện môi trường đầu tư, hiện tại, Mô – dăm – bích rất sẵn lòng đón nhận các nhà đầu tư nước ngoài vào khai thác tiềm năng thế mạnh của mình, chủ yếu trong ngành khai thác khoáng sản bao gồm than đá và dầu khí. Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Phát triển Mô-dăm-bích cũng lưu ý: theo cơ cấu kinh tế của Mô – dăm – bích thì nông nghiệp vẫn là ngành đóng vai trò chủ yếu. Do đó, trong thời gian tới, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Phát triển Mô-dăm-bích hy vọng sẽ tiếp tục được tăng cường hợp tác đầu tư với Việt Nam ở lĩnh vực nông nghiệp (lĩnh vực Việt Nam đang rất thành công và có nhiều kinh nghiệm quý) ngoài ra các lĩnh vực, giáo dục, y tế, viễn thông, quốc phòng an ninh và hợp tác kinh doanh vẫn hứa hẹn mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp hai nước.

Cơ hội cho doanh nghiệp Việt

Theo các chuyên gia, hiện các nước thuộc châu Phi nói chung và Mô – dăm – bích nói chung đều rất mong muốn thu hút các nguồn đầu tư nước ngoài để phát triển kinh tế. Riêng Mô – dăm – bích đã là thành viên của tổ chức Cộng đồng Phát triển Trung phần Châu Phi(SADC) nên các nhà doanh nghiệp Việt Nam nếu có kế hoạch đầu tư làm ăn tại đây sẽ có cơ hội tiếp cận với một thị trường khổng lồ với trên 200 triệu người tiêu dùng, với tiềm năng vô cùng dồi dào. Nhiều ý kiến cho rằng, cộng đồng các quốc gia châu Phi có cơ cấu mặt hàng xuất nhập khẩu đa dạng, phù hợp với mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam và nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất trong nước. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào Mô-dăm-bích đã đạt 85,6%, trong khi kim ngạch nhập khẩu đạt 15%, xuất nhập khẩu với Mô-dăm-bích chiếm tỷ trọng 5% trong xuất nhập khẩu toàn châu Phi nói chung. Nhu cầu lớn, đa dạng ở thị trường Mô-dăm-bích phù hợp với cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam; hàng hóa Việt Nam đã bắt đầu có chỗ đứng và tạo được uy tín đối với người tiêu dùng Châu Phi nói chung và Mô-dăm-bích nói riêng. Ngoài ra một lợi điểm khác là sự ưu đãi về thuế xuất nhập khẩu trong nội khối các liên minh kinh tế Mô-dăm-bích là thành viên cũng là cửa ngõ để thâm nhập thị trường các nước thuộc Nhóm Cộng đồng Phát triển miền Nam châu Phi (SADC) cho các doanh nghiệp Việt dễ dàng hơn.

Tại buổi tọa đàm, đại diện của 2 bên đều cho rằng, để đẩy mạnh trao đổi thương mại giữa Việt Nam và Mô-dăm-bích, hai nước cần đẩy mạnh xuất và nhập khẩu những mặt hàng thế mạnh của hai nước, tăng cường các biện pháp trao đổi thương mại hai chiều để giảm chi phí vận tải và nâng cao năng lực cạnh tranh, đa dạng hóa các mặt hàng xuất khẩu và nhập khẩu. Bên cạnh đó, hai nước nên tăng cường các hoạt động xúc tiến đầu tư, tạo cơ hội giao lưu, cung cấp thông tin hai chiều về thương mại đầu tư cho hai nước thông qua trao đổi các đoàn khảo sát, nghiên cứu, tìm kiếm thị trường… Ngoài ra, một số giải pháp cụ thể cũng được đưa ra như: Cần tăng cường hơn nữa việc trao đổi đoàn, các cấp; Cần thiết lập các kênh thông tin đắc dụng, cung cấp thông tin kịp thời và hiệu quả cho doanh nghiệp hai bên; Cần chú trọng bổ sung cập nhật nhiều thông tin về Môdămbích trên cổng giao dịch điện tử Việt Nam - Châu Phi. Song song với đó, các doanh nghiệp cần tham gia tích cực hơn các hội chợ, triển lãm của nhau để tiếp cận với nhiều doanh nghiệp xuất khẩu hàng đầu của mỗi nước./.

Anh Phương