Đẩy mạnh tái cấu trúc để hướng tới một cơ cấu hiện đại, bền vững

Nhiệm kỳ VCCI lần thứ V diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp trải qua muôn vàn thử thách cam go; VCCI tự hào bởi những việc đã hoàn thành song vẫn không ít trăn trở vì những công việc còn dang dở. Nhiệm kỳ VCCI lần thứ VI tới đây khi Cộng đồng kinh tế Asean (AEC) hình thành, quá trình hội nhập kinh tế quốc sâu rộng hơn, hứa hẹn mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. VCCI cần đề ra hướng đi nào, thực hiện chương trình hành động cụ thể gì? Xoay quanh vấn đề này, phóng viên Vietnam Business Forum đã có bài phỏng vấn với ông Nguyễn Quốc Bình, Ủy viên BCH VCCI nhiệm kỳ V, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Hanel. Hoàng Thắm thực hiện.

Ông có đánh giá như thế nào về vai trò “tập hợp”, “cầu nối” và hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp của VCCI trong nhiệm kỳ V?

VCCI có vai trò quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp, điều này đã được thể hiện khá thuyết phục qua khả năng thu hút, tập hợp doanh nghiệp thành viên trên cả nước với hơn trên100 nghìn doanh nghiệp hội viên trực tiếp và gián tiếp. Đặc biệt là trong số này có mặt hầu hết các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước, các doanh nghiệp tư nhân có uy tín và thương hiệu nổi tiếng, các hiệp hội doanh nghiệp lớn trên toàn quốc.

Nhiệm kỳ VCCI lần thứ V (2008-2013) cũng là giai đoạn “thử lửa” đối với toàn bộ nền kinh tế nước ta và đặc biệt là các doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, trong giai đoạn khắc nghiệt này đã trở thành phép đo chính xác đối với hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nói chung, và của VCCI nói riêng – trong vai trò là “ tiếng nói đại diện cho quyền lợi và là cầu nối của cộng đồng doanh nghiệp”.

Trong bối cảnh khó khăn chung của nền kinh tế, ngân sách hoạt động của các hiệp hội, trong đó có VCCI cũng bị thu hẹp theo. Nhưng VCCI vẫn tổ chức thành công nhiều chương trình, hoạt động thiết thực, như Hội nghị thường niên Thủ tướng gặp doanh nhân, Diễn đàn Kinh tế Việt Nam, Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam, Ngày Doanh nhân; các giải thưởng và bình chọn uy tín mà VCCI đã thực hiện như Cúp Thánh Gióng, Cúp Bông hồng vàng, Giải thưởng Trách nhiệm Xã hội doanh nghiệp; Bình chọn Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI… Những hoạt động này đã góp phần hỗ trợ, và kịp thời khích lệ các doanh nghiệp trên toàn quốc nỗ lực để vượt qua khó khăn.

Với tư cách Ủy viên BCH VCCI nhiệm kỳ V, ông có đánh giá như thế nào về tình hình phát triển của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam hiện nay? Theo ông, đâu là những điểm yếu nhất của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia vào quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và cách khắc phục?

Trong thời kỳ của hội nhập kinh tế khu vực và thế giới ngày càng sâu rộng như hiện nay, vấn đề mang tính sống còn của doanh nghiệp Việt Nam là năng lực cạnh tranh của từng doanh nghiệp, và tính kết nối của cả cộng đồng doanh nghiệp. Để bảo đảm tồn tại và phát triển được, các doanh nghiệp phải có năng lực cạnh tranh tốt. Nhưng các chỉ số cạnh tranh quốc gia cũng như năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam còn nhiều bất cập.

Các hoạt động mang tính cộng đồng của doanh nghiệp Việt Nam cho đến nay chủ yếu vẫn mang tính hình thức, bề nổi, mà chưa đi vào thực chất, vào vấn đề cốt lõi. Chính vì vậy mà chúng ta đang chứng kiến một làn sóng các nhà đầu tư nước ngoài “thâu tóm” nhiều thương hiệu Việt đã có thời nổi tiếng. Trong khi đó chưa thấy nhiều thương vụ mua bán hay hợp tác thành công giữa các thương hiệu, doanh nghiệp Việt. Bên cạnh đó, một điểm yếu và cũng là thách thức của Việt Nam khi hội nhập, là tiềm lực vật chất còn yếu, nguồn nhân lực dồi dào nhưng kỹ năng không cao, năng lực tiếp cận khoa học công nghệ còn hạn chế, do vậy khó phát huy lợi thế trong việc tiếp cận và tận dụng các nguồn lực có sẵn từ bên ngoài để nâng cao năng lực nội tại. Đây cũng là một nguyên nhân dẫn đến nguy cơ Việt Nam có thể trở thành “bãi rác” các công nghệ lạc hậu.

Theo tôi các doanh nghiệp cần tìm ra giá trị cốt lõi của mình để xây dựng chiến lược phát triển và năng lực cạnh tranh dựa trên giá trị cốt lõi. Đó là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Bên cạnh đó, cần đầu tư cho việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng được nhu cầu phát triển. Đặc biệt cần phải Liên kết chặt chẽ trong cộng đồng doanh nghiệp, thông qua các hoạt động kết nối của các hiệp hội chuyên ngành, chính là yếu tố quan trọng giúp các doanh nghiệp Việt nâng cao được vị thế cũng như mở rộng và phát triển kinh doanh hiệu quả.

Riêng Hanel đã có chiến lược phát triển như thế nào để vượt qua khó khăn chung của nền kinh tế trong nước và quốc tế hiện nay?

Ngay từ khi thành lập, Hanel đã đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp chủ lực của Thủ đô và cả nước về công nghệ và tri thức. Trải qua các thời kỳ phát triển, đối mặt với rất nhiều khó khăn thách thức, nhưng đến nay Hanel vẫn kiên định với sứ mệnh và mục tiêu ban đầu - trở thành doanh nghiệp mũi nhọn của thành phố Hà Nội về công nghệ và kinh tế tri thức.

Ban lãnh đạo công ty Hanel đã xác định chiến lược phát triển kinh doanh cần phải dựa trên giá trị cốt lõi, phải xây dựng được ưu thế cạnh tranh bền vững, và đặc biệt phải ngày càng nâng cao hàm lượng giá trị gia tăng trong sản phẩm dịch vụ của mình. Hanel luôn quan tâm xây dựng nguồn nhân lực có chất lượng, có tri thức, đảm bảo đáp ứng được yêu cầu phát triển của công ty. Bên cạnh đó, với chuyên môn sâu trong lĩnh vực điện tử, CNTT, với nguồn lực nội tại, Hanel không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh của mình mà còn đóng góp vào việc phát triển cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong các lĩnh vực công nghệ cao. Hanel đã đầu tư xây dựng các dự án như Tổ hợp công nghiệp phụ trợ Hanel (trong Khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội Hanssip), Khu công viên phần mềm Hà Nội, Khu đô thị thông minh… Đó chính là cơ sở hạ tầng để các doanh nghiệp trong lĩnh vực CNTT, công nghiệp, công nghệ cao có thể quy tụ và phát triển, thu hút được các nguồn lực (cả về vốn, công nghệ và nhân lực chuyên môn cao) từ nước ngoài. Từ đó tạo đà phát triển nhanh cho các lĩnh vực CNTT, nghiên cứu và phát triển, ứng dụng công nghệ cao của Hà Nội và cả nước.

Chiến lược phát triển của Hanel đến năm 2015, tầm nhìn 2020 xác định Hanel sẽ là một doanh nghiệp điển hình về khoa học kỹ thuật và công nghệ; thiết kế và sản xuất sản phẩm trọng điểm, có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao; xây dựng cơ sở hạ tầng công nghiệp công nghệ cao làm nền tảng cho tiến trình công nghiệp hóa-hiện đại hóa Thủ đô Hà Nội.

Nhiệm kỳ VCCI khóa VI, ông có ý kiến tham mưu gì để VCCI có nhiều hoạt động thiết thực và hiệu quả hơn với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam?

Nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp nước ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới- hội nhập hoàn toàn với kinh tế khu vực và thế giới. Bối cảnh này đòi hỏi doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển thì phải tái cấu trúc, hướng tới một cơ cấu quản lý và kinh doanh hiện đại, bền vững.

Để làm được điều này, với tư cách là tổ chức đại diện cho tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp, có vai trò quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp trong việc đáp ứng những đòi hỏi trên của thị trường, VCCI cần mạnh mẽ và hiệu quả hơn trong việc đưa tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp đến các cơ quan xây dựng chính sách của Đảng và Nhà nước, góp phần hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, bảo đảm có một môi trường kinh doanh bình đẳng và minh bạch. VCCI cũng cần tiếp tục đầy mạnh hơn và sáng tạo hơn trong việc tổ chức các hoạt động xúc tiến giao thương và hỗ trợ doanh nhân, nhất là khu vực DNNVV. Đặc biệt, VCCI cần nỗ lực hơn trong các sáng kiến liên kết doanh nghiệp, doanh nhân; xây dựng mạng lưới các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp mạnh về thực chất; giúp cho nền kinh tế nước ta không chỉ có các doanh nhân riêng lẻ mạnh mà có cả cộng đồng doanh nghiệp mạnh. Làm được những điều này, chắc chắn VCCI sẽ thu hút thêm được nhiều doanh nghiệp tham gia, nâng cao được uy tín và vị thế của VCCI trong giới doanh nhân, doanh nghiệp cũng như trong toàn xã hội.