“Cú hích TPP”: Nhiều lợi thế cho ngành dệt may

Ngành dệt may đang tích cực chuẩn bị nguồn lực để đón đầu những cơ hội mà Hiệp định Đối tác Kinh tế Xuyên Thái Bình Dương (TPP) có thể mang lại.

Ưu đãi lớn về thuế

Ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Tổng Thư kí Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết: TPP đại diện cho khoảng 1/3 tổng kim ngạch thương mại toàn cầu, đây có thể tính là một khối thị trường lớn. Trong kim ngạch xuất khẩu của Dệt May Việt Nam hiện nay có đến 50% là thị trường Hoa Kỳ, 12% là thị trường Nhật Bản, ngoài ra còn có các nước ASEAN, ÚC, Canada đều là thị trường của Hiệp định này. Như vậy TPP là một cơ hội lớn đối với ngành dệt may Việt Nam.

Năm 2012, mặc dù nhu cầu nhập khẩu hàng dệt may của các thị trường này đều giảm nhưng kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam vào Hoa Kỳ vẫn tăng 9,2%, vào Nhật Bản tăng 19,3%. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ lớn nhất, chiếm 44,8% tổng kim ngạch toàn ngành.

Ông Lê Tiến Trường - Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam (Vitas), Phó Tổng giám đốc (TGÐ) thường trực Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) cho biết: Mức độ tăng trưởng 20-30% của ngành dệt may trong những năm qua khẳng định vị thế cạnh tranh của hàng dệt may Việt Nam... Kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may VN sẽ tiếp tục gia tăng vào các thành viên TPP sau khi TPP được ký kết và có hiệu lực.

Bản thân ông Lê Tiến Trường cũng là người trực tiếp tham gia đoàn đàm phán của Việt Nam. Ông cùng với nhóm công tác đã tham gia các sự kiện của các bên liên quan trong đàm phán TPP và làm việc với đại diện 5 Hiệp hội nhập khẩu bán lẻ hàng dệt may của Mỹ trong Liên minh dệt may TPP: RILA, AAFA, USA-ITA, NRF, OIA cùng đại diện một số tập đoàn lớn như Levi's, JC Penney, Target, Walmart. Ông Trường cho biết: "Khi Hiệp định TPP có hiệu lực thì về cơ bản, các loại hàng hóa xuất, nhập khẩu của các nước thành viên TPP sẽ được ưu đãi thuế quan, trong dài hạn thuế quan có khả năng về mức 0%. Ðây chính là lợi thế để hàng dệt may Việt Nam có khả năng cạnh tranh cao hơn so với một số nước như Trung Quốc, Băng-la-đét..., những nước xuất khẩu dệt may hàng đầu thế giới nhưng không phải là thành viên của TPP”.

Tiêu chuẩn cao của TPP

Một trong những điều kiện để được hưởng ưu đãi thuế quan vào thị trường các nước thành viên TPP là các DN Việt Nam phải chứng minh lô hàng xuất khẩu có xuất xứ nguyên liệu, phụ liệu từ sợi trở đi (không tính xuất xứ bông) được sản xuất tại Việt Nam hoặc tại các nước thành viên TPP. Nếu doanh nghiệp dệt may vi phạm những tiêu chuẩn này có thể bị truy thu thuế ngược lại với những lô hàng đã được miễn thuế. Vấn đề này tương đối khó với các doanh nghiệp VN vì sản xuất phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu.

Ông Lê Tiến Trường phân tích: “Muốn tận dụng hiệu quả cao nhất TPP thì phải hình thành chuỗi cung ứng bên trong, có sự liên kết hữu cơ giữa các khâu. Một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh từ thiết kế - nguyên, phụ liệu - may - phân phối phải được hình thành trong cộng đồng các thành viên tham gia ký kết Hiệp định TPP. Các DN cũng không nên tận dụng TPP như một cứu cánh để phát triển trong ngắn hạn, mà quan trọng hơn là cần tận dụng tốt cơ hội này để gia tăng năng lực cạnh tranh, xây dựng chiến lược phát triển bền vững”.

Hiệp định TPP không có tiêu chuẩn cụ thể về chất lượng sản phẩm nhưng các doanh nghiệp dệt may phải làm thỏa mãn khách hàng ở 3 phương diện: Chất lượng, thời gian giao hàng và giá cạnh tranh, ông Trường khuyến cáo.

Ngoài những yêu cầu về chứng minh xuất xứ hàng hóa, doanh nghiệp Việt Nam cũng phải đối mặt với nhiều thách thức do sức cạnh tranh còn yếu. Việt Nam cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, môi trường kinh doanh…

Về đầu tư phát triển vùng nguyên liệu, ông Nguyễn Văn Tuấn cho biết thêm: “Cần có ngay chiến lược rất rõ ràng để nhằm kích thích hoạch định các vùng để phát triển dệt nhuộm, đặc biệt là nhuộm. Không có nhuộm thì không làm ra được vải và chúng ta không được hưởng lợi từ TPP. Đồng thời phải có nguồn vốn như thế nào để đầu tư xử lí nước thải cho dệt nhuộm, bên cạnh đó là đào tạo nguồn lao động, vì dệt và nhuộm đòi hỏi kĩ thuật cao.”

Nguyên phụ liệu sản xuất trong nước chỉ đáp ứng được khoảng 30% tổng công suất may trong nước. Để tận dụng được cơ hội từ TPP, gia tăng sức cạnh tranh, các DN dệt may Việt Nam cần phải kết nối nguồn nguyên phụ liệu, đặc biệt là vải sản xuất trong các nước nội khối TPP. Các DN dệt may trong nước cũng có thể liên kết với các doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực này.

Hiện nhiều doanh nghiệp trong nước đang nỗ lực đầu tư phát triển nguyên phụ liệu. Vinatex vừa đưa vào hoạt động 3 nhà máy sản xuất sợi là Sợi Phú Bài 2, Sợi Vinatex - Hồng Lĩnh và Sợi Đồng Văn. Vinatex cũng đang tiếp tục đầu tư một số nhà máy sợi với quy mô lớn như Nhà máy sợi Đông Quý, Phú Hưng , PVTEX Nam Định, Phú Bài 3… Các nhà đầu tư từ Hồng Kông, Đài Loan, Hàn Quốc cũng đang đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án cung cấp nguyên liệu cho dệt may Việt Nam để đón đầu cơ hội từ TPP.

Hương Ly