Giải bài toán nhân lực ngành du lịch

Hướng vẫn viên đóng vai trò quyết định thành công của các tour du lịch, tuy nhiên, nguồn nhân lực hiện nay dù được đào tạo một cách bài bản tại các truờng du lịch vẫn không đáp ứng yêu cầu đầu ra cho DN. Lời giải nào cần có cho nguồn nhân lực du lịch Việt Nam?

Trước khi trở thành Tổng Giám đốc công ty Du lịch Việt - một công ty du lịch lớn tại Sài Gòn, anh Trần Văn Long có hơn 10 năm làm hướng dẫn viên du lịch. Chính vì vậy, theo anh Long, thành công của chuyến đi phụ thuộc rất nhiều vào hướng dẫn viên.

Hướng dẫn viên (HDV) quyết định ít nhất 50-60% thành công của tour vì nhiều khi khách không hài lòng về vấn đề mình đưa ra nhưng khi HDV cư xử khéo léo, mềm dẻo có thể thay đổi quan điểm của khách hang, tất nhiên trừ khi nhà điều hành làm quá lỗi về dịch vụ, không đúng cam kết. Có thể thấy vai trò của HDV cực kỳ quan trọng.

Hướng dẫn viên cần có kiến thức rộng về lịch sử khi hướng dẫn những tour tham quan thắng cảnh, di tích lịch sử

Thế nhưng chính anh Long cũng phải thừa nhận, hiện nay trình độ của nhiều HDV chưa đáp ứng được yêu cầu công việc.

Thực tế cho thấy, HDV kiến thức rất hạn chế, thiếu tính thực tế, kỹ năng và nghiệp vụ du lịch để hướng dẫn cho khách. Đến điểm du lịch thì không biết làm sao để hướng dẫn, nói không đúng chủ đề. “Cứ đà này khách vẫn một đi không trở lại” - anh Long nói.

Bà Nguyễn Thị Hòa, Giám đốc nhân sự khách sạn Sofitel Plaza Hà Nội cho rằng, thực tế nhân sự ngành khách sạn hiện nay cũng đều không qua đào tạo về du lịch mà lại tốt nghiệp các trường kinh tế, thương mại, ngoại ngữ. Điều đó lý giải tại sao các vị trí quản lý của các khách sạn 4-5 sao đều là người nước ngoài.

Theo PGS TS Trần Thị Minh Hòa, Phó Hiệu trưởng kiêm Chủ nhiệm khoa Du lịch học, Trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn cho biết, sở dĩ giữa quá trình đào tạo và thực tế công việc có sự khác biệt là do cơ sở đào tạo vẫn chỉ chú trọng việc dạy lý thuyết. Việt Nam quan niệm đào tạo bậc đại học thì chủ yếu mang tính chất hàn lâm nhưng ngành du lịch thực chất lại là ngành hướng nghiệp, nó đòi hỏi cần có kiến thức, khả năng ngoại ngữ, nghiệp vụ, kỹ năng xử lý các tình huống, các sự cố xảy ra trong tour, v.v...

Theo Thạc sĩ Vũ An Dân, Phó Chủ nhiệm khoa Du lịch Viện Đại học Mở Hà Nội, để khắc phục được khoảng cách giữa đào tạo và thực tế doanh nghiệp, cần có sự liên kết chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp. Mặc dù khoa Du lịch Viện ĐH Mở được đánh giá cao về chất lượng, tuy nhiên Truờng cũng như các doanh nghiệp đều có nhận xét chung là giữa công việc thực tế và học tập là một khoảng cách khá xa cần tiếp tục xóa đi do còn thiếu nhiều thời gian thực hành, bề dày kiến thức văn hóa, xã hội, quan trọng là thời gian tới cần nâng cao khả năng thực hành của sinh viên thông qua việc kết hợp với Hiệp hội và các công ty du lịch để hỗ trợ cho sinh viên có thể thực hành tại chỗ…

Theo các chuyên gia, việc các cơ sở đào tạo liên kết với các doạnh nghiệp để thay đổi giáo trình theo hướng tăng thời lượng thực hành là hướng đi đúng bởi sẽ giúp sinh viên có thêm kỹ năng, kinh nghiệm để có thể đáp ứng yêu cầu công việc thực tế khi ra trường.

Để giải quyết bài toán nhân lực đang thiếu và yếu của ngành du lịch, theo ông Phạm Tiến Dũng, giám đốc Golden Tour & Convention, trước mắt các cơ sở đào tạo nên tăng cường liên kết với các doanh nghiệp để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch theo phương châm tại chỗ từ khâu tuyển dụng, đào tạo, thực hành. Đồng thời phải có một quy chuẩn chung mang tính hiện đại, cập nhật, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế trong nội dung đào tạo kỹ năng nghề, tránh để tình trạng mạnh ai nấy làm, mỗi trường một giáo trình như hiện nay. Chỉ đến khi nào sinh viên ra trường đáp ứng được ngay công việc thực tế thì lúc đó ngành du lịch nước nhà mới thực sự phát triển.

Thu Huyền