Doanh nghiệp có thể sử dụng một chữ ký số trong khai thuế và hải quan

Từ ngày 1/11/2013, Hải quan Việt Nam áp dụng chữ ký số (CKS) trong giao dịch hải quan điện tử với doanh nghiệp. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để ngành hải quan vận hành hệ thống thông quan tự động (VNACCS/VCIS) vào tháng 4/2014.

Tại cuộc họp báo mới đây do Tổng cục Hải quan tổ chức, phóng viên Vietnam Business Forum đã có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Mạnh Tùng - Cục trưởng Cục công nghệ thông tin và Thống kê hải quan xung quanh vấn đề này. Lê Hiền thực hiện.

Ông có thể đánh giá về lợi ích của doanh nghiệp khi tham gia sử dụng CKS?

Hiện nay khi tham gia vào thủ tục hải quan điện tử (HQĐT), mỗi DN được cấp một tài khoản khai hải quan điện tử. Tuy nhiên nhiều DN chưa nhận thức đúng trách nhiệm về việc bảo mật nên tài khoản khai HQĐT của DN có nguy cơ bị lộ, bị chiếm đoạt hoặc thay đổi mà DN không biết, không kiểm soát được. Việc này sẽ dẫn đến nhiều nguy cơ như DN không thể truy cập được để mở tờ khai hoặc bị đối tượng xấu sử dụng tài khoản của DN để gây thiệt hại cho chính DN như khai báo hàng cấm…

Khi sử dụng chữ ký số thay cho tài khoản khai hải quan điện tử, DN được hưởng lợi thông qua việc cơ quan hải quan dễ dàng xác thực các đối tượng tham gia trực tuyến; dữ liệu gửi đến mang tính chính xác và bảo mật cao, tránh tình trạng giả mạo truyền thông tin tờ khai vì các chữ ký số này đã được chứng thực bởi các nhà cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng. Chữ ký số đồng thời đảm bảo thuận tiện, nhanh chóng trong quá trình giao dịch giữa cơ quan hải quan với DN, đáp ứng yêu cầu về độ an toàn và tính xác thực cao.

Với số lượng DN thực hiện thủ tục hải quan điện tử (TTHQĐ) rất đông - hơn 40 nghìn DN, vì nhiều lí do có thể chưa kịp thời đăng ký CKS sau ngày 01/11/2013, vấn đề này sẽ được giải quyết như thế nào, thưa ông?

Tổng cục Hải quan vẫn duy trì 2 phương thức khai báo là sử dụng chữ ký số và không sử dụng chữ ký số để tạo điều kiện cho DN trên cả nước thông quan nhanh chóng. Tuy nhiên, DN cần chú trọng việc thực hiện CKS, chỉ mất khoảng 2 phút để thực hiện những thao tác này mà lại đem lợi ích lâu dài, thiết thực cho cộng đồng DN.

Việc nghẽn, ách tắc đường truyền và bảo mật thông tin sẽ được Hải quan xử lý như thế nào, thưa ông?

Để giải quyết vấn đề ách tắc có thể xảy ra khi triển khai CKS trong TTHQĐT, ngành Hải quan áp dụng cùng lúc 2 biện pháp là công nghệ và quản lý. Về công nghệ, Tổng cục Hải quan phân cấp khâu kiểm tra sự phù hợp của dữ liệu và chữ ký cho cấp Cục thực hiện, do đó giảm tải cho hệ thống công nghệ thông tin của ngành. Về mặt quản lý, hiện tại ngành đã thành lập tổ hỗ trợ triển khai chữ ký số đặt tại Cục Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan, sẵn sàng giải đáp và hỗ trợ mọi vướng mắc của DN.

Khi sử dụng CKS, người có trách nhiệm mới có quyền sử dụng CKS thông qua mã khóa. Khi thông tin được chuyển đi và ký, người không có trách nhiệm sẽ không thể mở. Khi tài liệu khai báo HQ của DN được chuyển đến cơ quan HQ kèm theo CKS, thông tin này sẽ được chuyển đến tổ chức xác thực và lúc đó mới có thể mở được hồ sơ. Như vậy, tính bảo mật hồ sơ sẽ được bảo đảm ở mức cao. Ngoài ra, CKS cũng có chức năng chống chối bỏ, bởi khi DN đã khai rồi lại chối bỏ tờ khai đó thì CKS sẽ giúp xác thực điều này. Khi sử dụng CKS, người khai và người nhận CKS đều có mã khóa. Nếu CKS chuyển nhầm địa chỉ, không có khóa thì người nhận cũng không mở được nên tính bảo mật khá bảo đảm. Ngoài ra các hãng công nghệ cũng có nhiều giải pháp để bảo mật khá hiệu quả cho CKS. Hiện có 8 nhà cung cấp giải pháp CKS được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp phép, cơ bản đáp ứng các yêu cầu bảo mật của DN.