Chặng đường VCCI đồng hành cùng doanh nghiệp: Đón vận hội mới

Kể từ ngày thành lập đến nay, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã trải qua 50 năm đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân và cùng với sự phát triển của nền kinh tế đất nước. Trước những biến động và thách thức mới, các DNVN đang phải trải qua thời kỳ gian nan thử thách, và hơn bao giờ hết, với vị trí và trách nhiệm của mình, VCCI cũng đang phải nỗ lực lớn lao để cùng DN trải qua khó khăn này, đón nhận vận hội mới.

Những khó khăn đầu tiên

Ngày 29/4/1060, Thường vụ Hội đồng Chính phủ đã thông qua chủ trương thành lập Phòng Thương mại nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Qua gần 3 năm chuẩn bị tích cực, ngày 14/3/1963, đại hội đầu tiên của Phòng Thương mại được tổ chức tại Hà Nội với sự góp mặt của 93 tổ chức hội viên đầu tiên chủ yếu là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Đại hội đã thông qua Điều lệ và Bầu Ban trị sự lãnh đạo công tác của Phòng. Kết quả Đại hội và bản Điều lệ đã được Hội đồng Chính phủ phê chuẩn bằng quyết định số 58/CP ngày 27/4/1963 do Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký. Và ngày 27/4/1963 đã đi vào lịch sử nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp VN là ngày thành lập Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam ngày nay.

Trải qua nhiều thời kỳ với bao biến động, khó khăn, nhưng thời kỳ nào VCCI cũng đã có những đóng góp thiết thực, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam. Thời kỳ đầu tiên, từ năm 1963 đến1974 là thời kỳ VCCI xây dựng tổ chức và hoạt động trong điều kiện chiến tranh. Khi đó, VCCI chủ yếu đảm đương hai nhiệm vụ quan trọng: xúc tiến thương mại đầu tư - thúc đẩy quan hệ của doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam với các nước và nhiệm vụ tham gia vào cuộc đấu tranh về mặt pháp lý và chính trị chống hoạt động bao vây phong tỏa kinh tế nước ta của Đế quốc Mỹ.

Thời kỳ hai từ năm 1975-1982, sau giải phóng miền Nam, VCCI tiếp thu cơ sở của Phòng Thương mại Công kỹ nghệ Sài Gòn, tổ chức Chi nhánh Phòng Thương mại tại TP. Hồ Chí Minh và mở rộng hoạt động ra phạm vi cả nước, nhưng vẫn còn trong cơ chế bao cấp.

Thời kỳ ba, từ năm 1983-1993, VCCI chuyển sang thực hiện cơ chế tự chủ tài chính và hoạt động trong điều kiện đất nước chuyển sang kinh tế thị trường.

Thời kỳ bốn, từ năm 1993 đến nay, VCCI trở thành tổ chức quốc gia của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong điều kiện tiếp tục hoàn thiện cơ chế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế.

Sự đóng góp tích cực và được ghi nhận

Theo ông Hoàng Văn Dũng, Phó chủ tịch thường trực VCCI, trong những năm qua, VCCI đã tổng kết thực tiễn, tập hợp ‎ý kiến doanh nghiệp, doanh nhân góp phần vào việc xây dựng đường lối chính sách, pháp luật về phát triển kinh tế và doanh nghiệp, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường ở Việt Nam. VCCI đã góp ý xây dựng trung bình mỗi năm hơn 60 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật/ hiệp định quốc tế, tổ chức trên 1.564 cuộc hội thảo, hội nghị, tọa đàm xây dựng pháp luật, chính sách (tăng gấp 4 lần so với nhiệm kỳ trước). VCCI đã tổ chức nghiên cứu, công bố báo cáo thường niên và các báo cáo định kỳ khác về tình hình doanh nghiệp và kiến nghị kịp thời những giải pháp, chính sách với Chính phủ. Các diễn đàn kinh tế mùa Xuân/mùa Thu do VCCI phối hợp với Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội tổ chức và Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) do Chủ tịch VCCI là đồng Chủ tịch phối hợp với cộng đồng doanh nghiệp Quốc tế tại Việt Nam tổ chức hàng năm là những Diễn đàn đối thoại chính sách kinh tế lớn nhất và có uy tín ở Việt Nam. Nhiều ý kiến, kiến nghị của VCCI qua các hội nghị, hội thảo, tọa đàm, báo cáo đã được các cơ quan Đảng, Quốc hội và Chính phủ tiếp thu.

Một kết quả nổi bật trong nhiệm kỳ 2008-2013 là VCCI đã đề xuất, chủ trì xây dựng và trình Đề án làm cơ sở để và trình Bộ Chính trị và ban hành thành Nghị quyết số 09/NQ-TW về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế- văn kiện đầu tiên của Đảng về doanh nhân trong hơn 80 năm qua. Đây là bước đột phá về mặt tư duy, khẳng định, vai trò, vị trí của đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong đó xác định nhiệm vụ xây dựng đội ngũ doanh nhân Việt Nam lớn mạnh là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, đồng thời đề ra các giải pháp đồng bộ xây dựng và phát triển cộng đồng doanh nghiệp và đội ngũ doanh nhân trong tình hình mới.

Đặc biệt, tại diễn đàn Quốc hội, Chủ tịch VCCI đã kiến nghị đưa doanh nhân, doanh nghiệp vào Hiến pháp và khẳng định chủ trương Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện vào bảo hộ cho mọi tổ chức cá nhân đầu tư sản xuất kinh doanh, nhưng đặc biệt chú trọng tới lực lượng chủ công là các doanh nghiệp – loại hình tổ chức sản xuất kinh doanh hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch, có sức cạnh tranh cao được điều hành bởi các doanh nhân. Kiến nghị trên đã được Quốc hội chấp nhận và doanh nhân, doanh nghiệp lần đầu tiên đã được chính danh trong Hiến pháp nước nhà.

Cùng với việc tham mưu hoàn thiện môi trường thể chế và chính sách kinh tế trong nước, VCCI đã tham gia tích cực và hiệu quả các hoạt động nghiên cứu, vận động chính sách đối với các vấn đề hội nhập trên phạm vi quốc tế. VCCI đã nghiên cứu và tham vấn với đoàn đàm phán của Chính phủ trong quá trình và đàm phán các Hiệp định thương mại quốc tế quan trọng như: Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương TPP, Hiệp định Thuận lợi hóa Thương mại của WTO, các Hiệp định trong khuôn khổ Vòng đàm phán Doha, các Hiệp định thương mại song phương giữa Việt Nam với EU, Hàn Quốc v.v...

Theo ông Dũng, công tác đào tạo, phát triển doanh nghiệp và xây dựng đội ngũ doanh nhân đã có chuyển biến mạnh cả về lượng và chất. Trong nhiệm kỳ 2008-2013, VCCI đã tổ chức được 6.071 lớp đào tạo cho gần 305.665 lượt học viên từ các doanh nghiệp, tăng 90% về số lớp và 73% về số lượt người tham dự so với nhiệm kỳ trước. VCCI cũng đã triển khai nhiều chương trình, dự án mang tính sáng tạo, phục vụ trực tiếp đối tượng các DNNVV, phát triển công nghiệp hỗ trợ, phát triển chú trọng ở vùng sâu vùng xa, khu vực nông thôn, phát triển bền vững. Hoạt động xúc tiến thương mại - đầu tư được triển khai khá toàn diện và được đổi mới theo hướng tập trung vào các hoạt động xúc tiến ở tầm quốc gia, gắn kết xúc tiến theo lĩnh vực ngành hàng với xúc tiến theo khu vực thị trường, gắn kết hỗ trợ các DNVVN với hỗ trợ các doanh nghiệp lớn của nền kinh tế.

Cho đến nay, VCCI đã thiết lập quan hệ hợp tác chặt chẽ với 120 Phòng Thương mại - Công nghiệp và các tổ chức xúc tiến thương mại - đầu tư trên thế giới. VCCI cũng đã kết nạp thêm gần 3.500 hội viên nâng tổng số hội viên của VCCI lên trên 100 ngàn doanh nghiệp (trong đó có trên 11 ngàn doanh nghiệp là hội viên trực tiếp).

Cùng DN tái cấu trúc để nâng cao năng lực cạnh tranh

Ông Dũng cho biết, trong những năm tới, đặc biệt là những năm đầu của nhiệm kỳ Đại hội lần thứ VI, tình hình nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp được dự báo là sẽ tiếp tục còn khó khăn. Do vậy, hai yêu cầu xuyên suốt và trọng tâm trong việc thực hiện các nhiệm vụ của VCCI trong nhiệm kỳ tới sẽ là tập trung kiến nghị với Đảng và Nhà nước các vấn đề chính sách, thể chế cũng như trực tiếp triển khai các hoạt động trong phạm vi chức năng và nhiệm vụ của mình để tập trung tháo gỡ khó khăn và hỗ trợ cho các doanh nghiệp trụ vững để duy trì sản xuất kinh doanh, đóng góp vào tăng trưởng. Đồng thời hỗ trợ cho các doanh nghiệp đẩy mạnh tái cấu trúc để nâng cao năng lực cạnh tranh để hội nhập có hiệu quả và phát triển bền vững.

VCCI cũng đặt ra một số nhiệm vụ trong kỳ, đó là tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các chính sách, giải pháp để tiếp tục triển khai có hiệu quả Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; tiếp tục triển khai các hoạt động thúc đẩy cải thiện môi trường kinh doanh, đặc biệt là môi trường kinh doanh tại các địa phương.

Bên cạnh đó, VCCI hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện tái cấu trúc hiệu quả; tham gia xây dựng và hoàn thiện khung khổ pháp luật, chính sách về Hiệp hội doanh nghiệp; thực hiện tốt vai trò đại diện người sử dụng lao động ở cấp quốc gia; mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động xúc tiến thương mại - đầu tư, phát triển các cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp, tăng cường hệ thống dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp; tiếp tục đổi mới tổ chức hoạt động của cơ quan VCCI theo hướng linh hoạt, chuyên nghiệp.

Quỳnh Chi