“Cần phải đào tạo và bồi dưỡng người lãnh đạo cho thế hệ tiếp theo”

Tốt nghiệp Sư phạm Ngoại ngữ và sau 8 năm tu nghiệp tại Liên Bang Nga, Cô Hoàng Thị Ngọc Mai - Chủ tịch HĐQT Hệ thống trường giáo dục Hà Nội V.I.P đã dành rất nhiều tâm huyết cho sự nghiệp phát triển giáo dục Việt Nam.

Cô Ngọc Mai còn là một doanh nhân thành đạt với bề dày thành tích và hoạt động: Top 5 doanh nhân nữ xuất sắc, Đại diện Việt Nam tham gia Hội nghị thượng đỉnh Phụ nữ toàn cầu tại Chi-lê năm 2009; tham gia rất nhiều buổi tọa đàm doanh nhân, chương trình truyền hình "Con đường doanh nhân" của HTV. Cô cũng là nguời đóng góp tích cực trong các chương trình từ thiện và hoạt động xã hội. Trước thềm Lễ trao giải Cúp Bông Hồng Vàng 2013, phỏng viên Vietnam Business Forum đã có buổi gặp gỡ và trò chuyện với cô Ngọc Mai, người dành trọn tình yêu cho giáo dục nước nhà. Hà Thu thực hiện.

Thưa cô, là người có 8 năm tu nghiệp tại Liên Bang Nga, và đến nay thường xuyên có những chuyến công tác nước ngoài, tiếp xúc với nền giáo dục tiên tiến trên thế giới, vậy cô có thể chia đôi điều về vị thế và vai trò của giáo dục đối với sự phát triển của Việt Nam?

Khoa học kỹ thuật ngày nay phát triển một cách vượt bậc cùng với những thay đổi lớn lao của kinh tế toàn cầu. Bước vào thế kỷ XXI với mục tiêu hiện đại hóa đất nước, chúng ta đã gặp phải muôn vàn khó khăn và thách thức. Hơn lúc nào hết, chúng ta phải đặt mục tiêu cải tổ đột phá về giáo dục lên hàng đầu. Giáo dục cần thiết phải đào tạo và bồi dưỡng người lãnh đạo cho thế hệ tiếp theo.

Trong các lĩnh vực mà mỗi quốc gia cần ưu tiên phát triển thì giáo dục là một trong những lĩnh vực cần ưu tiên nhất. Giáo dục cũng là thách thức lớn nhất mà mỗi quốc gia cần phải đối mặt, nó tác động tới sự phát triển của xã hội hiện tại và viễn cảnh mà cả dân tộc kỳ vọng ở thế hệ sau. Nhiều vấn đề phức tạp của xã hội không thể giải quyết được nếu không giải quyết được vấn đề giáo dục. Chúng ta đang bước từ thời đại tin sang thời đại tri thức.Trong thời đại tin, chúng ta đối diện với sự bùng nổ của số liệu và dữ liệu, nhưng trong thời đại tri thức chúng ta lại học cách hấp thụ, phân tích và tập hợp các loại tin, khiến nó trở thành hệ thống tri thức hoàn chỉnh, thuận tiện cho chúng ta hiểu và vận dụng.. Không mạnh dạn đầu tư cho giáo dục thì chúng ta đừng bao giờ mơ đến xây dựng năng lực và sức mạnh cạnh tranh toàn cầu.

Với tư cách là một người làm giáo dục và đang ứng dụng một trong những mô hình giáo dục tiên tiến tại Việt Nam hiện nay, cô có thể cho biết những thay đổi căn bản cần có trong giáo dục hiện nay ?

Chúng ta cần có một nền giáo dục thực học là gắn liền với cuộc sống hàng ngày, dựa trên tinh thần khoa học, lấy khoa học làm then chốt, tinh thần độc lập, kể cả tính thực dụng. Mặt khác cũng nên học hỏi và tận dụng những phát minh mới nhất, tiên tiến nhất của nhân loại để phân tích và áp dụng vào nền kinh tế của nước nhà. Muốn vậy, cần một đội ngũ chuyên gia có đủ tầm để dịch tất cả những kiến thức có lợi cho ta và đưa vào trong giáo trình giảng dạy để học sinh nắm được nội dung chủ yếu và hiểu được bản chất cơ bản của mọi sự vật và từ đó tự trang bị kiến thức cho mình.

Hơn lúc nào, muốn cải tổ được giáo dục thì nhà trường cần thấy rõ trọng trách của thầy cô và họ phải là những nhà giáo có trình độ học thức nhất định, có đạo đức người thầy và là tấm gương sáng cho trò noi theo, Cụ Hồ đã dạy:”một tấm gương sống bằng một trăm bài diễn thuyết” hay dân gian có câu:”Trăm nghe không bằng một thấy” và “ Hữu xạ tự nhiên hương” nhưng cái quan trọng là thầy cô, cha mẹ phải có “Hương” trước đã thì mới “thơm”đến các trò,các con được. Thầy cô phải là người thầy dạy lý thuyết kết hợp thực tiễn, cha mẹ dành thời gian quan tâm đến con, thấu hiểu được tâm lý của con, vui với niềm vui của con và nắm bắt kịp thời những muộn phiền mà con chưa thể gỡ bỏ. Đó là cách giáo dục hiệu quả và thông minh nhất nên áp dụng. Gia đình, nhà trường, xã hội đều tạo môi trường tốt, lan tỏa, chúng ta khắc có công dân tốt, công dân xuất chúng. Gốc của giáo dục không gì tốt hơn là phải giáo dục bằng thực tiễn.

Và để hiện thực hóa những đổi mới đó thì chúng ta cần có những chuyển biến tích cực về chủ chương, chính sách, chương trình... từ tầm vĩ mô tới vi mô như thế nào? Và như cô đã chia sẻ ngay từ đầu là “giáo dục mang xứ mệnh đào tạo người lãnh đạo thế hệ tiếp theo”?

Giáo dục ngoài việc biên soạn những chương trình cơ bản về các môn khoa học, xã hội, tự nhiên để giáo dục đạo đức là huấn luyện lành nghề, còn phải đưa được vào chương trình cho học sinh học về nguyên tắc giá trị của chế độ ta và tri thức lãnh đạo xã hội chủ nghĩa. Không ngồi chờ đến khi nào học sinh vào đại học mới có những tiết giảng kiểu”Cưỡi ngựa xem hoa” như hiện nay. Đối với nhà trường phổ thông ngay từ những cấp học đầu tiên, nhất thiết phải dạy kỹ những đức tính như khiêm tốn, đúng giờ, tin cậy, gọn gàng, sạch sẽ; đồng thời nên giáo dục cho học sinh đòi hỏi mình bằng tiêu chuẩn giá trị ở tầng cao hơn như: thành thực, trung thành, thanh liêm, sẵn sàng vì Tổ quốc. Những phẩm chất này có ý nghĩa vô cùng quan trọng cho sự bảo vệ trật tự xã hội và sự phồn vinh thịnh vượng của một nền kinh tế hay của mọi quốc gia.

Nền giáo dục của chúng ta cần phải làm cho mỗi cá nhân đều trở thành người chiến thắng. Đất nước cần đặt ra chính sách về tài nguyên nhân lực. Chính sách này có thể có lợi cho việc khai phát tài nguyên của nhiều người chứ không phải là khai phát tài nguyên năng lực của một số ít người. Làm thế nào để mỗi người đều được tiếp nhận sự giáo dục tốt đẹp chứ không phải chỉ tập trung vào: Lớp chất lượng cao trong trường công. Tóm lại, đã có nghị quyết được thông qua rồi, chúng ta phải có phương pháp để thực hiện chiến lược và sách lược đó đưa giáo dục nước nhà đột phá một cách ngoạn mục, đào tạo được nhiều nhân tài, nhiều lãnh đạo ưu tú cho thế hệ sau chứ không phải chỉ là những con chữ được nằm ngay ngắn trong các bài diễn văn, phát biểu tại các hội nghị mà chúng ta thường thấy.