Doanh nhân Đặng Phước Thành mê kinh doanh từ thuở…13

"Nâng cao chất lượng dịch vụ, tập trung thị trường, hạn chế dùng vốn vay…" chính là chiến lược đơn giản nhưng lại vô cùng hiệu quả, đã giúp "chú lính chì" dũng cảm Vinasun đánh bật các "ông lớn" khác, chiếm lĩnh ngôi Vương trên thị trường taxi Việt Nam.

Để biết thêm về sự nhạy bén, bản lĩnh vững vàng và tầm nhìn chiến lược của vị thuyền trưởng tài ba, Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc trao đổi với Ông Đặng Phước Thành - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Ánh Dương Việt Nam (VINASUN CORP). Anh Đào thực hiện.

Xin ông vui lòng khái quát đôi nét về cuộc đời mình. Có sự kiện nào trong thời thơ ấu ảnh hưởng đặc biệt đến nhân sinh quan và triết lý kinh doanh sau này của ông không? Ai là người có ảnh hưởng đối với sự nghiệp kinh doanh của anh?

Kể ra thì cũng khá dài. Tôi công tác tại phường 11 (quận 1) từ những năm đầu sau giải phóng miền Nam. Sau một thời gian phụ trách mảng giáo dục, tôi được bầu làm Phó chủ tịch phường 11 ba nhiệm kỳ liền (1984-1986-1988). Khi phường 11 sáp nhập với phường 12 thành phường Bến Thành (1991), tôi tiếp tục làm Phó Chủ tịch phường, phụ trách về tiểu thủ công nghiệp và văn hóa xã hội.

Năm 1993, tôi được điều động về Phòng Thương nghiệp quận 1, sau đó chuyển qua Công ty Du lịch Bến Thành rồi Công ty xuất nhập khẩu quận 1. Năm 1995, tôi quyết định xin nghỉ với hai lí do: thứ nhất là lúc này Công ty đang có chủ trương giảm biên chế, tôi muốn "nhường chỗ" cho các anh em khác khó khăn hơn mình. Thứ hai là tôi đã có một kế hoạch kinh doanh riêng. Đây chính là thời cơ chín muồi để tôi thử sức trong một lĩnh vực mà mình đã đam mê từ thuở…13, đó chính là kinh doanh nhà hàng.

Mẹ là người ảnh hưởng đến tôi nhiều nhất về cách sống cũng như quan điểm kinh doanh. Khi còn nhỏ, vì gia đình đông anh em nên mới 10 tuổi tôi đã phải vừa học vừa phụ mẹ nấu rượu, nuôi heo, nuôi cá. Được thừa hưởng đức tính chịu thương chịu khó và sự nhạy bén của mẹ nên 13 tuổi tôi đã biết tính toán chi li, tạo ra một "mô hình khép kín" trong chăn nuôi để gia tăng thu nhập cho gia đình. Và có thể nói "máu làm ăn" của tôi đã manh nha từ đấy.

Ông có thể chia sẻ cùng bạn đọc những gian nan ngày đầu khởi nghiệp của mình? Xuất thân là một viên chức nhà nước, lý do nào khiến anh lại chuyển hướng sang kinh doanh?

Những ngày đầu khởi nghiệp của tôi chính là gây dựng hai nhà hàng Trầu Cau và Hai Lúa. Vốn là cử nhân sinh hóa (chuyên ngành chế biến thực phẩm) của Trường ĐH Tổng hợp Tp.HCM nên khi bước chân vào thương trường (tháng 6/1995) tôi đã chọn lĩnh vực kinh doanh nhà hàng. Là dân miền Tây chính gốc (Đồng Tháp) nên tôi muốn tạo cho nhà hàng của mình một nét đặc thù riêng, đậm đà văn hóa Nam bộ. Từ cách đặt tên nhà hàng, tên món ăn đến cách chế biến, phục vụ đều được tôi nghiên cứu rất kỹ. Suốt một thời gian dài, tôi đích thân vào bếp, mày mò, "sáng tác" ra một số món ăn đồng quê như: chuột đồng quay lu, cá lóc nướng ống tre, bò nướng ống tre…có lẽ nhờ chịu khó vậy mà được khách hàng thương, ủng hộ nhiều. Như đã nói ở trên, tôi mê kinh doanh từ thuở…13!

Cùng với sự phát triển ngành du lịch Việt Nam thời kỳ mở cửa, năm 2002 Trầu Cau đổi tên thành Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ du lịch & Tư vấn đầu tư Ánh Dương Việt Nam và mở rộng kinh doanh sang hoạt động tổ chức tour du lịch trong ngoài nước, tư vấn du học và bán vé máy bay. Và chính kinh nghiệm từ những năm làm du lịch giúp tôi rất nhiều trong việc gầy dựng Vinasun sau này.

Ngày nay, nhắc đến Vinasun là người ta nghĩ ngay đến Taxi Vinasun. Xin anh chia sẻ một chút thành tựu trong lĩnh vực này và phương pháp chiếm lĩnh thị trường của Vinasun khi mới ra đời?

Thực ra, ý tưởng kinh doanh vận tải đã được ấp ủ từ lâu, nhưng kẹt nỗi tôi chưa đủ khả năng tài chính. Tôi chọn taxi vì nhận ra rằng những năm đó một số hãng taxi đang hoạt động chưa thực sự quan tâm đến chất lượng xe. Tôi muốn tạo ra một sự bức phá bằng việc trang bị cho Vinasun dòng xe Toyota. Chỉ với 27 chiếc xe mang tính " thử nghiệm" ban đầu, trong một thời gian rất ngắn, chúng tôi đã nâng lên 200 xe, rồi 400 xe (2004), 800 (2005), 1.200 (2007) và hiện nay là 4.600 xe.

Từ khi thành lập đến nay, chất lượng dịch vụ của Taxi Vinasun luôn được tạo ra từ chất lượng phương tiện và chất lượng phục vụ. Đây chính là điểm khác biệt giúp Vinasun đánh bật các đối thủ khác trên thị trường taxi Việt Nam. Chẳng hạn như trong năm 2003, chúng tôi đã nhập về 27 chiếc xe Toyota mới - dòng xe hiện đại nhất trong các loại xe taxi thời bấy giờ. Việc đầu tư vào dòng xe chất lượng cũng được Vinasun thực hiện xuyên suốt sau đó, trước năm 2008 là dòng xe Zace, sau đó là Innova J và Innova G. Hiện Vinasun đã có khoảng 1.867 xe Innova G. Trong khi các đối thủ khác đang ngủ quên trên chiến thắng thì chính chất lượng xe đồng nhất và luôn được nâng cấp đã lôi kéo nhiều khách hàng của các đối thủ về với chúng tôi.

Bên cạnh chiến lược giành thị trường bằng việc chú trọng nâng cao chất lượng xe và cung cách phục vụ, việc tập trung hóa vào từng khu vực đã giúp Vinasun vươn lên chiếm lĩnh thị phần. Để chiến thắng các đối thủ lớn, chúng tôi lựa chọn chiến lược phát triển tập trung khai thác tối đa những đô thị lớn phía Nam có nhu cầu sử dụng taxi cao như Tp.HCM, Bình Dương, Đồng Nai và Vũng Tàu. Với chiến lược hiệu quả này, sau gần 10 năm hoạt động, Vinasun chiếm hơn 45% thị phần tại Tp.HCM, 60% tại Bình Dương và trên 60% tại Đồng Nai. Đây là con số ấn tượng khi Vinasun giành được thị phần từ tay Mai Linh- doanh nghiệp taxi lớn ra đời từ năm 1993.

Trong quãng đời doanh thương vừa qua của mình, anh nghĩ mình đã "được" và "mất" gì? Và điều anh tâm đắc nhất: một thành công, một triết lý sống được ngộ ra hay một kinh nghiệm thất bại?

Tôi ít khi ngồi nhìn lại xem mình được gì và mất gì vì như thế chắc mình sẽ…ngộp thở mất. Mỗi lần thành công, tôi thường đặt cho mình một mục tiêu mới để bước tiếp, còn mỗi lần thất bại, tôi thường nghiền ngẫm nguyên nhân và tìm cách khắc phục ngay khi đó. Cuộc đời như một dòng sông, quan niệm của tôi là đừng lội ngược dòng.

Khởi sự của mỗi doanh nhân đều không giống nhau, có thể nói là muôn hình muôn vẻ. Có doanh nhân đi lên từ sự học hỏi thực tế cuộc sống, lại có doanh nhân trí thức, được đào tạo bài bản… Quan điểm của anh như thế nào đối với cái nền cơ bản của một doanh nhân?

Để chia sẻ về vấn đề này thật khó bởi có những người thành đạt từ đôi bàn tay trắng nhưng cũng có những người đi lên từ một nền tảng vững chắc. Tôi không quan tâm đến cái nền của một doanh nhân mà chỉ quan tâm đến "con người" của mỗi doanh nhân. Dám nghĩ, dám làm, dám đối đầu thách thức và vượt qua được thách thức. Nếu có được những tố chất này thì bất kể nền tảng của bạn thế nào, tôi cũng tin chắc chắn bạn sẽ thành công.

Theo anh bằng cấp có quan trọng không? Quan điểm của anh về người tài cho doanh nghiệp và người tài trong thương trường?

Nếu bằng cấp phản ánh đúng năng lực của một con người thì không có gì để bàn cả. Cuộc sống không ngừng thay đổi, đòi hỏi mỗi chúng ta phải thích nghi với điều kiện thực tế, nghĩa là chúng ta phải có vốn sống thực tế, kinh nghiệm thực tế. Tuy nhiên nếu chúng ta không có một nền tảng lý thuyết vững, không có khả năng phân tích vấn đề tốt thì cũng khó thành công. Bằng cấp và kinh nghiệm sống là một sự bổ sung, hỗ trợ hoàn hảo.

Đã từng là một người trẻ nhiều hoài bão, mê kinh doanh từ…thuở 13 và giờ là một thuyền trưởng dày dạn kinh nghiệm thương trường, hẳn anh có nhiều thông điệp muốn gửi gắm đến các bạn trẻ đã, đang và sẽ “tấp tểnh” khởi nghiệp?

Tôi xin nói với các bạn như một người anh, người cha và một đồng nghiệp rằng: Không ai có thể chọn cho mình một nơi để sinh ra, không ai có thể chọn cho mình một hoàn cảnh để sống nhưng có thể chọn cho mình con đường để đi. Và đi như thế nào trên con đường ấy, chỉ có bạn mới quyết định được. Chúc các bạn thành công!

Doanh nhân Đặng Phước Thành vừa được Phòng Thương mại cà Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vinh danh Doanh nhân tiêu biểu Việt Nam 2013. Giải thưởng này nhằm tôn vinh các lãnh đạo xuất sắc trong việc chèo lái doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Để đạt giải thưởng cao quý này thì doanh nhân phải được đề cử từ các cấp địa phương, qua nhiều vòng bình chọn và phải hội đủ nhiều tiêu chí như: tư cách, phẩm chất tốt, lối sống gương mẫu, có uy tín, ảnh hưởng tích cực trong doanh nghiệp; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, năng động, sáng tạo. Đặc biệt là doanh nghiệp phải có các chỉ số tăng trưởng và phát triển bền vững trong thời gian qua.