Tích “tiền lẻ” để xây dựng văn hóa doanh nghiệp

Tại sao phải xây dựng văn hóa doanh nghiệp?

Ông Nguyễn Quang Huân- Tổng giám đốc Infra-Thanglong

Có rất nhiều định nghĩa về văn hóa doanh nghiệp, nói một cách đơn giản, văn hóa là những hoạt động được lặp đi lặp lại nhiều lần và được đa số cộng động xung quanh chấp nhận. Văn hóa doanh nghiệp là những quy định hay những chuẩn mực được doanh nghiệp thừa nhận.

Trong tiến trình phát triển và hội nhập, đặc biệt trong nền kinh tế thị trường, doanh nghiệp cần định vị được mình trước các khách hàng, đối tác và toàn xã hội để doanh nghiệp của mình không bị “lẫn” với các doanh nghiệp khác. Có nhiều doanh nghiệp kinh doanh trong cùng một lĩnh vực ngành nghề, nhưng khách hàng sẽ dễ nhớ tới những doanh nghiệp có phong thái riêng. Ngoài chất lượng sản phẩm, chất lượng dịch vụ …. thì nét văn hóa đặc thù của doanh nghiệp cũng góp phần tạo nên sự khác biệt. Ngoài ra, văn hóa doanh nghiệp, thuộc phạm trù đạo đức, chính là “cơ chế mềm” tồn tại song hành với “cơ chế cứng” khi vận hành doanh nghiệp. “Cơ chế cứng” là các nội quy – quy định trong doanh nghiệp. Giá trị đạo đức và những quy định của pháp luật là 2 phạm trù riêng biệt, chúng không chỉ song tồn trong mỗi doanh nghiệp mà còn cùng xuất hiện ở mỗi ngõ ngách của đời sống xã hội.

Xây dựng văn hóa doanh nghiệp như thế nào?

Nét văn hóa độc đáo không phải là sự “dị biệt kệch cỡm” mà là nguồn cảm hứng, là động lực để mọi thành viên trong doanh nghiệp gắn kết và nỗ lực phấn đấu cho sự phát triển chung của toàn doanh nghiệp, trong đó có lợi ích của mỗi cá nhân.

Các doanh nghiệp có chiến lược kinh doanh khác nhau thì cũng có văn hóa khác nhau. Văn hóa doanh nghiệp thường được định hình bởi những người sáng lập doanh nghiệp. Quá trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp đòi hỏi sự bền bỉ, kiên định. Nó là một quá trình xây dựng dân chủ có định hướng trong doanh nghiệp, nhất là ở thời kỳ đầu khi doanh nghiệp mới hình thành. Việc lựa chọn hình thái văn hóa nào không thể chỉ là quyết định mang tính mệnh lệnh của người đứng đầu doanh nghiệp mà nó phải là nhận thức chung của đại đa số thành viên trong doanh nghiệp. Trong quá trình hoạt động kinh doanh, thông qua các buổi đào tạo, hội thảo hay các buổi sinh hoạt dã ngoại; dần dần, các định hướng ban đầu của người lãnh đạo hay các ý tưởng tương đồng của một nhóm chủ chốt biến thành cảm hứng của một bộ phận tiên phong rồi lan tỏa ra toàn bộ các thành viên trong doanh nghiệp; nó sẽ trở thành nếp nghĩ, trở thành thói quen của mỗi thành viên, khi đó văn hóa doanh nghiệp sẽ được hình thành. Sau này, với các thế hệ lãnh đạo kế tiếp, văn hóa doanh nghiệp sẽ tiếp tục được hoàn thiện và phát triển với nhiều nét mới phù hợp với hoàn cảnh xã hội hiện tại, nhưng tư tưởng cốt lõi đã được xác định trước đây thì không hề thay đổi.

Nét đặc trưng của văn hóa Infra-Thanglong

Ngay từ ngày đầu mới thành lập với cái tên là Công ty TNHH Nước và Môi trường Đường Thành (W&E Ltd.), ba thành viên sáng lập đã xác định công ty được lập ra không nhằm thu lợi cho chủ sở hữu mà chủ yếu là tạo ra công ăn việc làm, gắn kết anh em để tự do cống hiến chất xám phục vụ xã hội. Sau khi đổi tên thành Infra-Thanglong với một Chiến lược kinh doanh rõ ràng thì sứ mệnh, tầm nhìn và triết lý kinh doanh đã thể hiện rõ tư tưởng cốt lõi của văn hóa Infra-Thanglong. “Infra-Thanglong là 1 phần của xã hội, hoạt động trong 2 lĩnh vực là Tư vấn và Đầu tư các dự án liên quan đến phát triển cơ sở hạ tầng và đô thị. Giá trị của tư vấn sẽ được chuyển vào các dự án đầu tư để “Vươn cùng thời đại”!“ Đó là Sứ mệnh rất nhân văn của Infra-Thanglong. Sự gắn kết với xã hội được khẳng định “Infra-Thanglong là một phần của xã hội”. Infra-Thanglong phát triển cùng với xu thế phát triển chung của toàn xã hội. Chúng ta không thu lợi mà lại gây tác động xấu cho xã hội. Chúng ta cũng không thể tách rời khỏi xã hội để phát triển một mình. “Vươn cùng thời đại” là tôn chỉ của những người sáng lập và nay đã thành khẩu hiệu của Công ty. Chính vì thế, ngay từ khi thành lập, Infra-thanglong đã có chủ trương thành lập các tổ chức chính trị, xã hội ngay trong nội bộ doanh nghiệp để đạt được sự đồng điệu với cả hệ thống chính trị xã hội hiện tại. Có ý kiến cho rằng đã làm “kinh tế” thì không nên làm “chính trị”. Đã lập công ty tư nhân thì không cần có tổ chức chính trị xã hội như ở công ty Nhà nước. Nhưng chúng ta tin rằng kinh tế và chính trị là hai mặt của một xã hội. Không có xã hội nào có thể tách rời kinh tế ra khỏi chính trị được. Vậy thì, để phát triển một cách ổn định và bền vững, doanh nghiệp không thể bàng quan với xã hội bên ngoài, càng không thể đi ngược lại lợi ích của toàn xã hội. Mặt khác, doanh nghiệp cũng cần nắm bắt xu thế và đóng góp cho xã hội phát triển chứ không nên thụ động, a dua theo xã hội. Đó là trách nhiệm xã hội của mỗi doanh nghiệp.

Triết lý “không săn lùng lợi nhuận bằng mọi cách!” của Infra-Thanglong tiếp tục khẳng định tư tưởng của những người sáng lập. Có người hỏi “đã kinh doanh lại không mưu cầu lợi nhuận thì làm cái gì?” Đương nhiên, chúng ta cần có lợi nhuận để phát triển, nhưng không “săn lùng” nó “bằng mọi cách”. Chúng ta không vì lợi nhuận của mình mà làm cộng đồng bị tổn thương. Chúng ta không vì lợi nhuận của doanh nghiệp mà quên lợi ích của người lao động. Tùy từng giai đoạn phát triển mà Công ty có những sách lược khác nhau nhưng về cơ bản thì ngoài việc cống hiến cho xã hội, chúng ta luôn tìm cách hài hòa ba nhóm lợi ích trong doanh nghiệp (người lao động, Công ty và các cổ đông). Đây là triết lý, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Infra-Thanglong.

Doanh nghiệp hoạt động không chỉ phụ thuộc vào tính tự giác của mỗi cá nhân mà còn phải dựa vào sự tuân thủ các quy định trong doanh nghiệp. Khi đó văn hóa kỷ luật cần phải được xây dựng. Chúng ta không thể thực hiện được hai tư tưởng cốt lõi là “cống hiến cho xã hội” và “hài hòa lợi ích” nếu ta không nghiêm túc thực hiện các quy trình, quy phạm trong Công ty. Xây dựng văn hóa kỷ luật là con đường tất yếu để Infra-Thanglong tiếp tục phát triển bền vững với tốc độ cao.

Mối liên hệ giữa Văn hóa doanh nghiệp và Văn hóa doanh nhân.

“Lãnh đạo nào, phong trào ấy”. Doanh nhân có văn hóa thì sẽ tạo cho doanh nghiệp của mình có văn hóa và ngược lại, doanh nghiệp có văn hóa cao thì đòi hỏi người đứng đầu cũng cần có văn hóa tương ứng và không ngừng rèn luyện để xứng đáng là người dẫn dắt một tổ chức có văn hóa. Người lãnh đạo luôn luôn phải là người đi trước, tạo dựng niềm tin và không được thoái chí. Người lãnh đạo phải biết “tích góp niềm tin” để xây dựng văn hóa giống như ngoài đời phải biết “tích góp tiền lẻ” để xây dựng cuộc sống. Trong cuốn Thuật đắc nhân tâm, John Maxwell có sử dụng hình tượng “tích lũy tiền lẻ” để xây dựng niềm tin. Ông cho rằng mỗi khi ta làm được một việc gì đấy gây dựng niềm tin với người khác thì như là ta đã cho vào túi được một khoản tiền lẻ. Khi túi phồng lên, nghĩa là số tiền nhiều lên thì ta có thể lấy ra chi tiêu hay đem gửi nó vào ngân hàng. Mỗi khi ta gây mất niềm tin thì nghĩa là ta đã “tiêu đi một khoản” đã tích góp được. Và, khi một người “tiêu đến xu lẻ cuối cùng”, nghĩa là anh mất hết niềm tin thì thì buộc anh phải ra đi. Ở cơ quan, nếu anh mất niềm tin với sếp thì anh phải dời sang tổ chức khác. Chơi với bạn bè, anh mất hết niềm tin với bạn thì anh phải chia tay nhóm bạn đó. Ở nhà, nếu anh mất hết niềm tin với vợ con thì buộc anh phải ly hôn.

Tôi cũng mượn hình tượng “tích lũy tiền lẻ” này để nói về quá trình xây dựng và quản lý văn hóa doanh nghiệp. Ta tích được càng nhiều “tiền lẻ” thì ta càng có cơ hội làm giàu tài khoản lên ở ngân hàng, nghĩa là văn hóa doanh nghiệp càng được củng cố vững chắc. Ngược lại, nếu ta cứ tiêu bớt “từng đồng xu một” thì văn hóa doanh nghiệp cũng “tiêu” theo nhanh chóng. Người lãnh đạo cần phải gương mẫu “tiết kiệm tiền lẻ” và quản lý thật tốt “số tiền tích góp” ấy. Đấy là con đường để một doanh nhân khởi xướng quá trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp.

Nguyễn Quang Huân- Tổng giám đốc Infra-Thanglong