Lãi suất cho vay tiếp tục giảm

Sang đầu tháng 6 mặt bằng lãi suất cho vay của các ngân hàng thương mại tiếp tục giảm. Đó là nhận định của bà Dương Thu Hương, Tổng thư ký Hiệp hội ngân hàng trong buổi làm việc với Ngân hàng nhà nước Việt Nam mới đây.

Theo tổng hợp số liệu của cơ quan này thì lãi suất cho vay các khách hàng ưu tiên theo khuyến nghị của Chính phủ như doanh nghiệp xuất khẩu, nông nghiệp nông thôn, doanh nghiệp vừa và nhỏ đã được các ngân hàng giảm khá mạnh. Tại các ngân hàng quốc doanh lãi suất cho vay các đối tượng này vào khoảng 12-12,5% một năm; ở các tổ chức tín dụng cổ phần 13-13,5%. Tuy nhiên, đó là đối với các khách hàng có đủ điều kiện được vay, bà Hương nhấn mạnh. Đối với các doanh nghiệp khác như bất động sản, chứng khoán… lãi suất cho vay phải được quyết định bởi mức độ rủi ro của khoản vay. Đại diện của Hiệp hội ngân hàng cho biết, trong buổi làm việc, các ngân hàng thương mại nêu ra nhiều khó khăn trong việc giảm lãi suất huy động mặc dù cho vay đã giảm. Nếu như ép giảm ngay lãi suất huy động theo mục tiêu xuống mặt bằng 10%/năm thì sẽ rất khó khăn cho các ngân hàng bởi nguồn vốn sẽ sụt giảm mạnh nếu không có các biện pháp đi kèm.

Để thực hiện tốt chủ trương giảm mặt bằng lãi suất, các ngân hàng đưa ra 3 kiến nghị. Thứ nhất, việc giảm mặt bằng lãi suất cả huy động lẫn cho vay phải có lộ trình, tránh các cú sốc. Thứ hai, các kỳ hạn ngắn được ưu tiên giảm trước, còn các khoản vay trung dài hạn sẽ giảm sau. Thứ ba, lãi suất trái phiếu Chính phủ sẽ phải giảm trước khi ngân hàng giảm lãi suất huy động. Nguyên Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước nhận xét, lãi suất trái phiếu Chính phủ là mức chuẩn để các tổ chức tín dụng căn cứ xác định mức huy động. Thế nhưng, nếu lãi suất chuẩn vẫn ở mức 11,5% một năm thì yêu cầu các ngân hàng giảm xuống dưới mức này là rất khó.

Cần có một lộ trình

Hiện nay các cơ quan quản lý đang khá sốt ruột với tiến độ giảm mặt bằng lãi suất kinh doanh ngân hàng (NH). Nhưng thật không dễ dàng khi hạ một lúc mấy phần trăm lãi suất thị trường tiền tệ của cả một quốc gia trong một thời gian tính theo tháng. Mặc dù đến tuần thứ hai của tháng 6 đã khá nhiều NH tuyên bố giảm lãi suất cho vay VND, nhưng lãi suất với những khách hàng VIP nhất vẫn ở mức từ 13%-14%/năm, khách hàng bình thường 14%-15%, còn đối với các khoản vay tiêu dùng và phi sản xuất thì lãi suất vẫn đứng ở mức 15%-17%.

Với một mặt bằng của cả thị trường tiền tệ như vậy, việc hạ lãi suất xuống mức huy động khoảng 10% và cho vay 12% cần phải có lộ trình và những giải pháp đồng bộ. Muốn hạ được lãi suất cho vay, mấu chốt phải hạ được lãi suất huy động, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng rất khó giảm lãi suất NH khi mà lãi suất trúng thầu trái phiếu chính phủ (TPCP) kỳ hạn 5 năm vừa qua đã là 11,2%/năm. Theo nguyên lý thông thường thì lãi suất NH phải cao hơn lãi suất trái phiếu Chính phủ (vì phiếu Chính phủ rủi ro gần như bằng 0%). Một khi lãi suất trái phiếu tăng thì lãi suất chung của nền kinh tế cũng tăng.

Vẫn có khả năng hạ lãi suất

Theo thông tin từ website NHNN, tại cuộc họp ngày cuối tuần qua (11.6.2010) lãnh đạo các NHTM cho rằng với những tiền đề tích cực như: Sự ổn định của nền kinh tế vĩ mô, chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự hỗ trợ của NHNN, cung-cầu vốn trên thị trường tại thời điểm hiện nay thì khả năng giảm lãi suất thị trường là hoàn toàn có thể thực hiện được. Tuy nhiên, để phù hợp với thực tiễn, hầu hết tổng giám đốc các NHTM đều cho rằng cần phải có lộ trình nhất định, mà trước hết tập trung vào giảm lãi suất kỳ hạn ngắn và giảm lãi suất cho vay đối với các đối tượng khách hàng ưu tiên như: Xuất khẩu, nông nghiệp và phát triển nông thôn, doanh nghiệp nhỏ và vừa....

Lãi suất NH, nhất là lãi suất cho vay VND sẽ tiếp tục hạ thời gian tới, đó là dự đoán của một số lãnh đạo NHTM. Cơ sở của nhận định này là do tốc độ tăng trưởng dư nợ 6 tháng đầu năm của các NHTM vẫn ở mức thấp (tính chung toàn hệ thống thì thấp hơn khoảng trên 6% so cùng kỳ năm trước), vì vậy, áp lực tăng dư nợ để hoàn thành chỉ tiêu lợi nhuận khiến các NH phải đưa ra những mức lãi suất chào vay thấp hơn. Thêm nữa, vừa qua đại diện NH HSBC cho biết NH này áp dụng mức lãi suất cho vay 12%/năm cho một số ít khách hàng DN có quan hệ tín dụng thân thiết. Thông tin này đã đánh động các NHTM nội địa về sự cạnh tranh hút khách hàng tốt từ phía các NH nước ngoài. Biết là chưa thể giảm nhanh được lãi suất nếu chỉ đơn giản bằng biện pháp điều chỉnh lãi suất, một số NHTM đã tính đến biện pháp tiết kiệm hơn nữa các chi phí của NH để giảm chi trong đầu vào vốn huy động. Đây có lẽ mới là biện pháp bền vững và hiệu quả nhất.

Văn Tá