14:08:00 | 1/2/2010
Văn hóa doanh nghiệp (VHDN) là khái niệm không lạ đối với thế giới nhưng lại mới mẻ đối với Việt
Điều đó có nghĩa là việc tham gia vào “sân chơi chung” là nền kinh tế toàn cầu cần tới một cách thức quan hệ, ứng xử trong kinh doanh hay nói rộng hơn là cần tới một văn hóa kinh doanh vừa thể hiện bản sắc riêng, vừa phù hợp với sự da dạng bản sắc trên thế giới.
Văn hoá doanh nghiệp - Nguồn vốn xã hội
Cho đến nay vẫn chưa có một lý thuyết định lượng riêng, chuyên biệt cho loại hình vốn này và đây là một hướng nghiên cứu đang được quan tâm. Tuy vậy, trên thực tế, một số thành tố cấu thành đã được lượng giá cụ thể, như giá của thương hiệu doanh nghiệp, mức tăng doanh thu, lợi nhuận từ uy tín, thương hiệu của sản phẩm…
Thực tế trong những năm qua, Việt Nam đã phải trả giá đắt cho sự thiếu hiểu biết, sự thờ ơ đối với tài sản vô hình nhưng quý giá của đất nước, của doanh nghiệp khi để mất thương hiệu Nước mắm Phú Quốc, Thuốc lá Vinataba, Ngân hàng Vietcombank… Trong quá trình phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế cũng cho ta những bài học quý khi sử dụng phí phạm những giá trị văn hóa phi vật thể thiêng liêng của dân tộc vào cuộc sống mưu sinh, vào trong mối quan hệ xô bồ của nền kinh tế thị trường như trường hợp đem Nhã nhạc cung đình Huế ra đón khách du lịch ở bến cảng hoặc dùng Quan họ Bắc Ninh để “ngả nón xin tiền” ở một số địa phương. Với tất cả đó thôi cũng đủ làm sáng tỏ là kinh tế nước ta muốn tồn tại, phát triển và hội nhập thế giới, làm cho thế giới biết đến, tìm đến hàng Việt Nam, doanh nghiệp Việt Nam chỉ có thể thông qua sức mạnh tổng hợp của nền Văn hóa Việt Nam mà trong đó Văn hóa doanh nghiệp là bộ phận cấu thành. “Đây chính là cái gốc rễ để nền kinh tế Việt Nam, doanh nghiệp Việt Nam, hàng hóa Việt Nam phát triển bền vững, trường tồn” - PGS. TS Phạm Tất Thắng, nghiên cứu viên cao cấp - Bộ Công Thương - khẳng định.
Một ví dụ điển hình bảo vệ đến quyền làm chủ chính đáng thương hiệu Võng xếp Duy Lợi và Gạo Tám thơm Hải Hậu. Nếu như Võng xếp Duy Lợi theo đuổi đến cùng các vụ kiện giành lại thương hiệu của mình thì gạo Tám thơm Hải Hậu lại giành lại bằng cách tổ chức sản xuất, thu hoạch và chế biến theo một quy trình nghiêm ngặt. Trong quy trình đó, doanh nghiệp chú trọng đến khoanh vùng trồng gạo tám để phát huy lợi thế của đất, của nước, khí hậu phù hợp với giống lúa tám thơm, khôi phục lại phương pháp gặt hái, xay giã lúa bằng những công cụ cối xay tre, cối giã gạo đạp chân; phơi lúa trên những nong nia truyền thống… Và rõ ràng để sản xuất ra gạo Tám thơm Hải Hậu, doanh nghiệp đã phải sử dụng cả chiều sân văn hóa lâu đời trong cuộc sống của người dân Đồng bằng Bắc bộ nhằm tạo ra một sản phẩm đích thực mang thương hiệu riêng và khẳng định thương hiệu Việt Nam khi hội nhập kinh tế quốc tế.
Văn hóa doanh nghiệp - Yếu tố vàng của thành công
Nhiều kết luận nghiên cứu của các nhà kinh tế đã khẳng định, trong điều kiện hiện nay, các doanh nghiệp thắng thế không phải ở chỗ là có bao nhiêu vốn và sử dụng công nghệ gì mà nó được quyết định bởi việc tổ chức con người như thế nào, cũng như nguyên lý: con người có thể đi lên từ tay không về vốn nhưng không bao giờ đi lên từ tay không về văn hóa.
Rõ ràng, VHDN là tài sản vô giá của mỗi doanh nghiệp. Xuất phát điểm của doanh nghiệp có thể sẽ cao và bền vững nếu như được xây dựng trên nền tảng văn hóa. Điều đó được chứng thực tại Mỹ (nước đầu tiên khởi xướng xây dựng VHDN). Các nhà nghiên cứu Mỹ khi tìm hiểu mối quan hệ giữa hoạt động, thành tựu và nội dung văn hóa của doanh nghiệp đã kết luận rằng, mỗi doanh nghiệp đều có nền văn hóa riêng. Và, hầu hết các doanh nghiệp thành công đều duy trì, gìn giữ nền văn hóa doanh nghiệp riêng của mình.
Nhật Bản - quốc gia coi trọng yếu tố VHDN đứng thứ 2 sau Mỹ, cũng thừa nhận vai trò và tầm quan trọng đặc biệt của VHDN. Người Nhật luôn quan niệm rằng doanh nghiệp tồn tại như một hoạt động mang tính đạo đức. Bởi vậy, người lao động Nhật Bản luôn được tạo điều kiện để học hỏi và nâng cao trình độ từ nguồn vốn của công ty; luôn nhận được sự quan tâm kịp thời của chủ lao động ngay cả trong những chuyện gia đình như cưới xin, ma chay, ốm đau, sinh con…
Th.S Nguyễn Thành Vinh, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Tuyên giáo, Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh: Các doanh nghiệp Việt Nam muốn hội nhập có hiệu quả thì phải nhận thức ngày càng đầy đủ hơn tầm quan trọng của VHDN, phải coi văn hóa là công cụ sắc bén không chỉ trong việc huy động sức lực vào sản xuất kinh doanh mà còn thể hiện giá trị văn hóa của dân tộc thông qua các hoạt động cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
H.Y
English
