Cần khung giá ổn định cho ngành khí tự nhiên

Đây là khuyến cáo của WB tại hội thảo công bố báo cáo về “Khung phát triển của ngành khí Việt Nam” vừa được tổ chức mới đây tại Hà Nội. Ngành khí tự nhiên Việt Nam đã đề ra mục tiêu tăng trưởng gấp ba lần trong vòng mười lăm năm tới.

Theo ông Alain Barbu, Quyền Giám đốc Ngân hàng Thế giới, phát triển ngành khí tự nhiên là một phần quan trọng của toàn bộ chính sách kinh tế của Việt Nam và rất quan trọng trong Chiến lược Quốc gia về Phát triển Năng lượng. Việt Nam muốn chuyển hướng tới các thị trường cạnh trạnh hơn với giá cả tự do hóa hơn, điều này cần được thực hiện dần dần, sao cho có một khung giá ổn định liên kết tới các thị trường nhiên liệu cạnh tranh, có thể hỗ trợ việc xây dựng sản xuất khí và cơ sở hạ tầng.

Việc phát triển kinh tế của VN tăng mạnh tỷ lệ thuận với nhu cầu tiêu thụ khí. Điều này khiến VN đang phải đối mặt với nguy cơ thiếu hụt khí đốt.

Theo bản báo cáo, VN có tiềm năng rất lớn có thể trở thành hiện thực vào năm 2025 với sự phối hợp và nỗ lực của các cơ quan nhà nước và các đối tác tư nhân. Ngành khí hiện nay đang đáp ứng 15% nhu cầu năng lượng sơ cấp của đất nước và 88% lượng khí hiện nay được tiêu thụ trong ngành điện. Các nhà máy điện chạy khí chiếm 40% tổng sản lượng điện cung cấp.

Theo Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia, tổng lượng cung khí cho Việt Nam những năm tới là 25 tỷ m3, trong đó có 3 tỷ m3 được sử dụng trong phát điện (chiếm khoảng 12%).

Bản báo cáo đưa ra tầm nhìn về cơ sở hạ tầng và các thể chế cần thiết để vượt qua các thách thức và thực hiện được những mục tiêu này. Theo bản báo cáo, ngành khí đang phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm cả nhu cầu cao hơn về khí ; và khả năng thiếu hụt khí – một vấn đề có thể trở nên tồi tệ hơn nếu không nhanh chóng có những quyết định quan trọng cho sự thay đổi.

Báo cáo cũng khuyến nghị từ nay đến năm 2025, Việt Nam nên áp dụng các biện pháp khác nhau để giải quyết sự bất định trong phương pháp định giá, sự yếu kém trong việc chuyển đổi các từ trữ lượng vào sản xuất và để thu hút đầu tư trong lĩnh vực này.

Cụ thể, Việt Nam cần tạo ra phương pháp định giá khí cạnh tranh cũng như cuối cùng tiến tới một thị trường bán buôn khí cạnh tranh. Theo ông Roland Priddle-WB, tác giả báo cáo, VN cần xây dựng khuôn khổ định giá chung để tạo cơ sở vững chắc cho các nhà đầu tư, mức giá này chủ yếu sẽ liên quan đến giá điện sản xuất tại các nhà máy điện mới sử dụng nguồn than đá nhập khẩu. Ông Roland phân tích, sự đối chiếu giá này là cần thiết vì thị trường tiêu thụ khí chủ yếu hiện nay là ngành điện và khí phải cạnh tranh, giành thị phần với than nhập khẩu. Sự phát triển hạ tầng khí và các thể chế thị trường sẽ giúp Việt Nam xây dựng năng lực sản xuất điện mới với chi phí vốn thấp hơn, về tổng thể sử dụng nguyên ít nguyên liệu hơn và giảm tác động đối với môi trường.

Báo cáo cũng đề xuất Bộ Công Thương Vn cần thành lập một đơn vị về chính sách phát triển khí, điều chỉnh vai trò của PetroVietnam và thiết lập một cơ chế điều tiết hiện đại. Về dài hạn, Việt Nam nên khuyến khích đầu tư tư nhân tham gia vào lĩnh vực này.

Quynh Chi