Cần thêm thời gian để kiểm chứng

Ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng cục Quản lý giá (Bộ Tài chính)

Mới đây, Hội Thẩm định giá Việt Nam (VVA) đã tổ chức Hội thảo lấy ý kiến xây dựng Dự luật Giá. Bên lề sự kiện này, Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) về tình hình biến động giá cả của nhiều mặt hàng thiết yếu trên thị trường trong thời gian gần đây.

Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 11/NQ-CP về một số giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội trong năm 2011. Ông có thể cho biết Cục Quản lý giá đã triển khai thực hiện chỉ đạo này ra sao, thưa ông ?

Đặc thù của ngành tài chính là phải cân đối thu chi và có những phương án kinh tế vĩ mô trong việc điều hành chỉ đạo chung nền kinh tế. Do đó Nghị quyết 11 của Chính phủ mới ban hành có tác sâu rộng đến công tác kế hoạch và quản lý nhà nước của ngành. Trong đó, một loạt các giải pháp nhằm siết chặt thị trường ngoại hối, chống vàng hóa, đổ la hóa, giá xăng, giá điện tăng…. đã và đang đặt ra cho ngành tài chính nói chung và Cục Quản lý giá nói riêng nhiều nhiệm vụ mới. Kiềm chế lạm phát nhưng vẫn phải giữ vững mức độ tăng trưởng (CPI), tránh tình trạng tăng giá quá cao gây sốc cho người dân trong tiêu dùng đang là đòi hỏi ngành phải có những giải pháp căn cơ kịp thời trong thời gian sớm nhất. Còn sớm để đánh giá hiệu quả và tác động Nghị định đến toàn bộ nền kinh tế và người dân vào thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, chúng ta đều nhận thấy Chính phủ và các bộ ban ngành đang vào cuộc một cách rất quyết liệt. Con số mà Nghị quyết này đưa ra là cắt giảm 10% chi thường xuyên giao cho các bộ ngành, địa phương và cắt giảm đầu tư công phải được thực hiện nghiêm túc và triệt để hơn nữa.

Về phần mình, hiện Bộ Tài chính cũng trực tiếp chỉ đạo điều hành và lập 14 đoàn kiểm tra đến các doanh nghiệp kinh doanh đầu mối những mặt hàng quan trọng có ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế cũng như an sinh xã hội và đời sống người dân như xăng dầu, điện, phân bón, thép, xi măng, thức ăn chăn nuôi… Các đoàn công tác này có nhiệm vụ đi sâu sát tình hình thực tế sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, có báo cáo đánh giá tác động đến thực tế đời sống ra sao và gửi về cho cục và bộ trong thời gian sớm nhất.

Mặc dù đã có chính sách bình ổn giá của nhà nước, song vẫn có nhiều ngành kêu với các cơ quan chức năng là phải tăng giá, cụ thể vấn đề này ra sao, thưa ông?

Thực tế, trong quá trình thanh kiểm tra, tiếp xúc với doanh nghiệp, các cơ quan chức năng buộc phải chấp nhận sự tăng giá cao của một số mặt hàng hóa, dịch vụ trên thị trường. Như trường hợp của giá sữa, do giá thế giới liên tục có điều chỉnh tăng, thuế, cộng với việc điều chỉnh thay đổi tỉ giá VNĐ với đồng đô la Mỹ nên doanh nghiệp phải nhập khẩu giá nguyên liệu với giá cao. Còn lại một số mặt hàng thuộc diện an sinh xã hội như viện phí, học phí,… phải được kiểm soát chặt chẽ tránh tình trạng tăng giá bất hợp lý gây tác động tiêu cực đến đời sống người dân. Bộ cũng sẽ làm việc với ngành có liên quan như Bộ Y tế, Bộ Giáo dục & Đào tạo để việc tăng giá sẽ có lộ trình theo hướng thị trường, song vẫn đáp ứng nhu cầu tối thiểu cho người dân, đảm bảo người thu nhập thấp vẫn được tiếp cận đầy đủ các chính sách an sinh, phúc lợi của nhà nước.

Thời gian gần đây, giá thuốc liên tục có điều chỉnh tăng, liệu đó có phải là hậu quả của sự điều chỉnh chính sách kinh tế lần này không, thưa ông ?

Thời gian gần đây trên thị trường hiện có tồn tại hiện tượng giá thuốc ảo, có hiện tượng trên là do một số doanh nghiệp đã tăng giá thuốc quá cao, gây khó khăn cho người dân. Về vấn đề này, tổ công tác liên ngành của Bộ Tài chính và Bộ Y tế sẽ có sự phối hợp để kiểm tra, giám sát đưa giá thuốc về theo giá thị trường.

Đã có nhiều trường hợp doanh nghiệp tuy biết quy định quản lý nhà nước về giá nhưng vẫn tăng giá, phải chăng chế tài xử phạt còn chưa đủ sức răn đe, thưa ông ?

Thực tế, nhiều năm trước đây, tình trạng có doanh nghiệp sai phạm về giá là có. Nhưng chế tài xử phạt của của chúng ta còn ở mức thấp như việc kinh doanh không niêm yết giá bị xử phạt 200.000 đồng, và mức cao nhất đối với hành vi vi phạm nghiêm trọng chỉ dừng lại ở 30 triệu đồng. Riêng với mặt hàng kinh doanh xăng dầu, mức xử phạt cao nhất cũng mới chỉ ở mức 70 triệu đồng. Hiện Bộ Tài chính và các bộ ngành có liên quan đang khẩn trương hoàn thành dự thảo sửa đổi Nghị định 169 để nâng mức xử phạt trong lĩnh vực giá. Theo đó, các hành vi vi phạm có thể bị rút giấy phép kinh doanh, thậm chí xử lý hình sự.

Theo ông, liệu các giải pháp trên có ngăn chặn được tình trạng tăng giá như hiện nay ?

Nguyên nhân cơ bản của việc tăng giá vẫn là vấn đề lạm phát. Chính phủ đã mạnh tay ban hành Nghị quyết 11 cùng một loạt các chính sách tài khóa thắt chặt khác như: giảm đầu tư công ở mức 10%, giảm bội chi ngân sách, thặt chặt chi tiêu… Tuy nhiên, nghị quyết mới ra đời được hơn 1 tháng. Chúng ta cần phải có thêm thời gian để kiểm chứng./.