Số lượng thông tư được ban hành giảm mạnh trong năm 2020

11:26:26 AM | 12/1/2021

Trong năm 2020, số lượng các văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) được ban hành giảm so với trung bình các năm trước đó. Theo cơ sở dữ liệu về VBQPPL trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ, trong năm 2020, các cơ quan nhà nước tại Trung ương đã ban hành 546 VBQPPL. Trong số đó có 17 luật của Quốc hội, 158 nghị định của Chính phủ, 39 Nghị quyết của Thủ tướng, 310 thông tư của các Bộ trưởng và một số văn bản khác. So với các năm trước thì số lượng luật, nghị định và quyết định của Thủ tướng không có thay đổi lớn, nhưng số thông tư giảm mạnh ( năm 2019 có 467 thông tư, năm 2018 có 643 thông tư, năm 2017 có 556 thông tư).

Theo báo cáo Dòng chảy pháp luật kinh doanh năm 2020 của VCCI vừa công bố, trong 17 Bộ thường xuyên có văn bản liên quan đến doanh nghiệp được thống kê thì có 15 bộ có số thông tư giảm so với năm 2019, chỉ duy nhất 2 Bộ có số thông tư tăng là Bộ thông tin và truyền thông và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đối với Bộ giáo dục và Đào tạo thì phần lớn các thông tư này là để triển khai Luật Giáo dục đại học được Quốc hội ban hành trong các năm trước đó. Còn đối với Bộ Thông tin và Truyền thông thì không chỉ ban hành nhiều văn bản ở cấp thông tư hơn, mà bộ này còn tiến hành nhiều cuộc rà soát VBQPPL thuộc lĩnh vực quản lý để tiến tới sửa đổi trong thời gian tới.

Có thể có nhiều nguyên nhân lý giải cho tình trạng giảm số lượng văn bản, đặc biệt là ở cấp thông tư như vậy. Theo báo cáo, đầu tiên có thể kể đến việc năm 2020 là năm cuối nhiệm kỳ, nhiều bộ ngành bận các công tác về tổ chức bộ máy hơn là việc xây dựng VBPL. Bên cạnh đó, có thể là do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid 19 khiến nhiều hoạt động xây dựng pháp luật bị đình trệ. Ngoài ra, một phần nguyên nhân có thể là do sự chỉ đạo của Chính phủ trong việc giảm các VBQPPL. Nghị quyết 68/NQ-CP của Chính phủ ngày 12/5/2020 “ trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2025… giảm tối đa số lượng văn bản hiện hành có quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ”. Nhiều cơ quan đã nghiêm túc thực hiện các quy định về hạn chế thẩm quyền ban hành văn bản của Bộ trưởng như không được ban hành thông tư mới hoặc ban hành các quy định mang tính điều kiện đầu tư kinh doanh.

Điều đáng nói là các chính sách hỗ trợ DN vì dịch bệnh covid 19 trong năm qua tuy kịp thời nhưng chưa nhất quán. Theo ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban pháp chế VCCI, ngay những tháng đầu năm, Chính phủ đã soạn thảo và ban hành nhiều VBPL ( khoảng 46 văn bản cấp trung ương)có tính chất hỗ trợ cho DN như: Nghị định 41/2020/NĐ-CP, Quyết định 15/2020/QĐ-Ttg, Quyết định 22/2020/QĐ-Ttg, khoảng 19 thông tư phí, lệ phí, thông tư phân loại nợ của ngân hàng…Việc ban hành nhanh và kịp thời các văn bản này đã góp phần tháo gỡ khó khăn đáng kể cho doanh nghiệp nhưng vẫn còn một số băn khoăn về đối tượng được thụ hưởng, mức hỗ trợ, điều kiện và thủ tục chưa thực sự thuận lợi và thực chất, nhất quán trong các chính sách.

Một điểm sáng về chính sách trong năm 2020 chính là các quy định về khởi sự kinh doanh. Theo Báo cáo Môi trường kinh doanh ( Doing Business) 2020 của WB thì VN đứng thứ 115/190 nền kinh tế, đứng thứ 6 Asean với 8 thủ tục, thực hiện trong 16 ngày. Nghị định 122/2020/NĐ-CP về đăng ký kinh doanh và Nghị định 22/2020/NĐ-CP về lệ phí môn bài đã xây dựng quy trình liên thông giữa các thủ tục hành chính: đăng ký doanh nghiệp, khai trình lao động, cấp mã số BHXH, đăng ký sử dụng hóa đơn và miễn phí môn bài trong năm đầu thành lập. Ông Tuấn đánh giá, việc ban hành các nghị định trên đã thể hiện nỗ lực đáng ghi nhân của cơ quan quản lý nhà nước trong việc cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy các doanh nghiệp khởi nghiệp. Các tiếp cận này dự báo sẽ đóng góp quan trọng vào việc thúc đẩy tăng hạng của VN về chỉ số gia nhập thị trường trong Doing Business trong thời gian tới.

Tính cho giai đoạn 5 năm, từ 2016 đến 2020, các cơ quan Trung ương đã ban hành tổng cộng 71 luật, 745 nghị định, 232 quyết định của Thủ tướng và 2.422 thông tư và nhiều văn bản khác. Trong đó, số lượng luật và nghị định không có nhiều thay đổi so với giai đoạn 5 năm trước đó, nhưng số lượng quyết định của Thủ tướng đã giảm 129 văn bản và số lượng thông tư giảm 201 văn bản. Điều này phù hợp với chủ trương giảm số lượng văn bản hướng dẫn thi hành hoặc các văn bản ở cấp quyết định, thông tư. Công tác ban hành quy phạm pháp luật được tập trung tại Quốc hội và Chính phủ.

Quỳh Anh (Vietnam Business Forum)