Tăng tốc chuyển đổi số quốc gia

10:37:43 PM | 12/2/2021

Năm vừa qua, nhận thức của toàn xã hội về chuyển đổi số đã thay đổi đột biến. Một số lĩnh vực ưu tiên chuyển đổi số đã có khởi đầu mạnh mẽ. Việt Nam cũng là một trong những quốc gia ban hành sớm Chương trình Chuyển đổi số, đưa Việt Nam trở thành quốc gia có nhận thức về chuyển đổi số song hành cùng các quốc gia tiên tiến trên thế giới. Xung quanh chủ đề này, phóng viên đã có cuộc phỏng vấn ông Đỗ Công Anh, Phó Cục trưởng, phụ trách điều hành Cục Tin học hóa, Bộ Thông tin và Truyền thông. Thu Hà thực hiện.

Năm 2020 được coi là năm chuyển đổi số quốc gia, năm khởi động mạnh mẽ chuyển đổi số để tiến tới một Việt Nam số, trong đó đại dịch Covid-19 được coi như “cú huých trăm năm”. Ông đánh giá thế nào về nhận định này?

Như chúng ta đã biết, ngày 03/6/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 749/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến 2030. Đến nay, có 5 bộ và hơn 30 tỉnh, thành phố đã ban hành chương trình, kế hoạch chuyển đổi số. Các bộ, ngành, địa phương còn lại cũng đang dự thảo chương trình, kế hoạch chuyển đổi số của mình.

Năm 2020, một số lĩnh vực ưu tiên chuyển đổi số đã có khởi đầu mạnh mẽ. Ngành y tế đã triển khai hơn 1.500 điểm khám chữa bệnh từ xa được kết nối, triển khai phần mềm quản lý cơ sở y tế phủ khắp 12.000 trạm y tế. Ngành giáo dục và đào tạo có cơ sở dữ liệu chứa thông tin của 53.000 trường học, 1,4 triệu giáo viên, 23 triệu học sinh; 80% học sinh, sinh viên đã tham gia học trực tuyến trong đại dịch Covid-19 vừa qua.

Năm 2020 cũng là năm có nhiều nền tảng quan trọng phục vụ chuyển đổi số được hình thành và ra mắt: 38 nền tảng chuyển đổi số Make in Việt Nam được ra mắt ở đa dạng các lĩnh vực (Chính phủ, y tế, giáo dục, du lịch, thương mại,…); 14 nền tảng đạt giải thưởng Make in Việt Nam và 3 nền tảng đạt giải Cuộc thi Viet Solutions;...

Chuyển đổi số cần một cú huých mạnh và đại dịch Covid-19 là cú huých đó. Đại dịch Covid-19 đặt ra thách thức lớn, khi nhiều hoạt động bị đình trệ. Nhưng Covid-19 lại là cơ hội trăm năm để đẩy nhanh chuyển đổi số. Trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, chúng ta đã đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 để giảm tiếp xúc gần. Chúng ta đã triển khai các ứng dụng công nghệ  thông tin (CNTT) phục vụ cho phòng, chống Covid-19; hiện nay, đang có trên 20 ứng dụng và hệ thống CNTT chính thức sử dụng trong phòng, chống Covid-19. Việt Nam là một trong những nước đi tiên phong trong việc sử dụng các ứng dụng CNTT để phòng, chống dịch trong toàn dân. Một số ứng dụng điển hình như: 02 ứng dụng khai báo y tế gồm NCOVI dành cho người dân Việt Nam và Vietnam Health Declaration dành cho người nhập cảnh vào Việt Nam; xây dựng và đưa vào sử dụng ứng dụng Bluezone phát hiện tiếp xúc gần.

Như vậy, có thể nói Việt Nam đã có một năm 2020 khởi động mạnh mẽ chuyển đổi số trong hầu hết các lĩnh vực, ngành nghề và trên toàn xã hội và đại dịch Covid-19 được coi như “cú huých trăm năm” cho chuyển đổi số.

Theo ông, chuyển đổi số sẽ mang lại những cơ hội gì cho doanh nghiệp? Trên chặng đường này các doanh nghiệp Việt Nam đang có những lợi thế và hạn chế gì?

Với lợi thế của người đi sau, các doanh nghiệp Việt Nam có thể tiến thẳng lên các giải pháp thông minh hơn, tích hợp tốt hơn với quá trình chuyển đổi số. Doanh nghiệp có thể chuyển đổi số nhanh hơn, tiết kiệm hơn, hiệu quả hơn thông qua việc sử dụng các nền tảng số.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của chuyển đổi số là thay đổi thói quen. Thách thức lớn nhất của chuyển đổi số là có nhận thức đúng. Chuyển đổi số là vấn đề nhận thức chứ không phải là vấn đề công nghệ, là chuyện dám làm hay không dám làm của lãnh đạo doanh nghiệp. Bên cạnh đó, đầu tư của doanh nghiệp cho nghiên cứu, đổi mới công nghệ, sáng tạo chưa cao; tỷ lệ doanh nghiệp hiểu biết, sử dụng CNTT – viễn thông còn thấp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Kinh tế số là xu thế phát triển tất yếu. Chuyển đổi số đang là một đòi hỏi cấp bách, sống còn với các doanh nghiệp hiện nay để tồn tại, phát triển, tăng sức cạnh tranh và bứt phá. Vậy các doanh nghiệp cần phải chuẩn bị như thế nào để chuyển đổi số thành công? Bộ Thông tin và Truyền thông có những hỗ trợ gì với doanh nghiệp?

Trước hết, doanh nghiệp cần nhận thức về sự cần thiết và tính cấp thiết của chuyển đổi số. Người đứng đầu doanh nghiệp cam kết đổi mới, cho phép thử nghiệm cái mới, ứng dụng công nghệ mới vì mục tiêu phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch và thực hiện chuyển đổi số trong doanh nghiệp mình nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, năng lực cạnh tranh; phát huy vai trò liên kết chuyển đổi số giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp; đi đầu trong việc ứng dụng các công nghệ mới vào hoạt động sản xuất, kinh doanh; triển khai các chương trình đào tạo, đào tạo lại kỹ năng lãnh đạo, quản lý chuyển đổi số cho giám đốc điều hành các doanh nghiệp; tổ chức đào tạo, đào tạo lại, đào tạo nâng cao kỹ năng số cho người lao động tại các doanh nghiệp; bố trí kinh phí đầu tư của doanh nghiệp cho chuyển đổi số.

Bộ Thông tin và Truyền thôn đã công bố Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số; chuẩn bị tổ chức Lễ ra mắt các nền tảng hỗ trợ chuyển đổi số cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bên cạnh những cam kết ưu đãi của các doanh nghiệp cung cấp nền tảng số, chương trình sẽ thường xuyên đánh giá hiệu quả, khảo sát nhu cầu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ để liên tục điều chỉnh, đáp ứng mục tiêu đề ra. Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để triển khai Chương trình. Bộ cũng đang xây dựng Đề án hỗ trợ chuyển đổi số cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.

Tóm lược những điểm chính nhằm hiện thực hóa khát vọng chuyển đổi số của Việt Nam, ông nhấn mạnh vào những điểm gì?

Muốn hiện thực hoá khát vọng chuyển đổi số để phát triển đất nước, Việt Nam phải nhanh chóng nắm bắt thời cơ, thực hiện công cuộc chuyển đổi số nhanh hơn, toàn diện hơn. Năm 2021, chúng ta xác định phải tăng tốc thực hiện chuyển đổi số trong mọi ngành nghề, lĩnh vực, mọi tổ chức, doanh nghiệp và từng địa phương.

Thứ nhất là xác định hoàn thành các chỉ tiêu cơ bản Chính phủ điện tử, cung cấp 100% dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 để chuyển sang xây dựng Chính phủ số. Hoàn thành, đưa vào khai thác sử dụng trên phạm vi toàn quốc 02 cơ sở dữ liệu quốc gia lớn là dân cư và đất đai trong năm 2021.

Thứ hai là thực hiện Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyển đổi số. Bên cạnh những cam kết ưu đãi của các doanh nghiệp cung cấp nền tảng số, chương trình sẽ thường xuyên đánh giá hiệu quả, khảo sát nhu cầu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ để liên tục điều chỉnh, đáp ứng mục tiêu đề ra. Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để triển khai Chương trình.

Thứ ba là mỗi lĩnh vực ưu tiên chuyển đổi số quốc gia sẽ xác định ra những nền tảng quốc gia quan trọng để xây dựng và triển khai trên toàn quốc. Năm 2020, lĩnh vực y tế, giáo dục đã xác định các nền tảng quốc gia của mình, Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ phối hợp cùng các bộ ngành khác để cùng triển khai.

Thứ tư là những nền tảng cốt lõi phục vụ kinh tế số, xã hội số cần phải được tiếp tục hoàn thành, cụ thể: nền tảng định danh số trên thiết bị di động; nền tảng thương mại điện tử, logistic; nền tảng thanh toán trên di động mobile money. Mỗi người dân sẽ được định danh, xác thực thông qua thiết bị di động, thanh toán được thông qua tài khoản di động, tiến hành các hoạt động thương mại, mua và bán hàng trên mạng. Các nền tảng này góp phần đưa cuộc sống của người dân Việt Nam lên môi trường số nhanh và an toàn hơn, đặc biệt là việc giúp người dân ở các vùng nông thôn, miền núi thoát nghèo.

Thứ năm là mỗi xã phổ cập một dịch vụ số cho người dân. Nếu thấy việc khám bệnh qua mạng tiện lợi hơn, bán hàng qua mạng thu được nhiều lợi nhuận hơn, người dân sẽ tự tìm tòi để sử dụng, khám phá thêm các dịch vụ số khác; cũng giống như cách mà người dân học nhắn tin qua ứng dụng hoặc nghe nhạc trên mạng.

Thứ sáu là thực hiện các sáng kiến mở để phát triển và làm chủ công nghệ số đã được đặt ra trong Diễn đàn Vietnam Open Summit 2020.

Trân trọng cảm ơn ông!

Chúng tôi đánh giá nhu cầu chuyển đổi số là rất rõ ràng. Về cơ hội thì chuyển đổi số trên diện rộng sẽ giúp tiết kiệm chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất và là cách nhanh nhất tạo ra các bước phát triển nhảy vọt. Về xu hướng chuyển đổi số trên thế giới có rất nhiều kịch bản, Việt Nam cần lựa chọn phù hợp với bối cảnh xã hội và tiềm lực DN. Theo chúng tôi sẽ là xây dựng nền kinh tế nền tảng, kinh tế chia sẻ phủ khắp các ngành nghề: Thương mại điện tử, y tế, giáo dục, logistic, du lịch… Ứng dụng: IoT, AI, big data, blockchain, VR/AR, in 3D, điện toán đám mây… Các chính sách vĩ mô tạo động lực phát triển có tính chất bùng nổ các DN CNTT, trong đó phải kể đến vai trò dẫn dắt của các DN lớn như Viettel, VNPT, FPT…
Chỉ trong 4 tháng cuối năm 2020, dưới sự hỗ trợ của Bộ Thông tin và Truyền thông, Trung tâm Không gian mạng Viettel đã ra mắt 3 nền tảng là: Viettel AI open platform, Viettel cyberbot, Viettel data mining platform. Các nền tảng này đều đã được ứng dụng thành công, giải quyết các bài toán trong các lĩnh vực như: Ngân hàng, giao thông thông minh, chăm sóc khách hàng tự động…

Bước sang năm 2021 chúng tôi đặt ra các mục tiêu quan trọng là: Sở hữu công nghệ nhận diện giọng nói tiếng Việt hàng đầu Việt Nam; Phát triển Cyberbot trở thành hệ thống cung cấp dịch vụ tổng đài CSKH tự động cho DN; Cung cấp giải pháp xử lý hình ảnh giải quyết các bài toán trong giao thông thông minh, an ninh an toàn và số hóa tài liệu; Cung cấp giải pháp phân tích dữ liệu chuyên sâu về kinh doanh và tối ưu vận hành.

Trung tâm Không gian mạng Viettel cam kết đồng hành cùng với chương trình xây dựng các nền tảng số “Make in Vietnam” của Bộ Thông tin  và Truyền thông. Chúng tôi mong muốn được tham gia cùng các tổ chức, DN, tạo ra các bước phát triển đột phá trong chương trình chuyển đổi số quốc gia.

Ông Đặng Đức Thảo,
Phó Giám đốc Trung tâm Không gian mạng Viettel

Nguồn: Vietnam Business Forum