Phát triển thầu phụ công nghiệp tại VN

Nhiều năm qua, VCCI đã tiến hành hàng loạt các hoạt động hỗ trợ phát triển công nghiệp phụ trợ, chuỗi cung ứng tại Việt Nam. Việc khai trương “Trung tâm Lập quan hệ đối tác và Phát triển thầu phụ công nghiệp Việt Nam (Subcontracting and Partnership Exchange Centre of Vietnam – SPX Việt Nam) mới đây tại Hà Nội là một trong chuỗi hoạt động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào mạng cung ứng toàn cầu.

Liên kết các DN trong nước với chuỗi cung ứng

Ông Hoàng Văn Dũng, Phó Chủ tịch Thường trực VCCI cho biết, từ năm 1998, tổ chức phát triển Công nghiệp LHQ (UNIDO) đã hỗ trợ Việt Nam thực hiện các dự án hỗ trợ phát triển DNNVV, trong đó có những dự án về phát triển thầu phụ công nghiệp tại Việt Nam (như dự án MPI-UNIDO US/VIE/95-004 Hỗ trợ các doanh nghiệp công nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam). Khai trương Trung tâm SPX Việt Nam là hoạt động trong khuôn khổ Dự án “ Hệ thống theo dõi đầu tư và phát triển nhà cung cấp tại VN” của UNIDO và Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

“Trung tâm SPX Việt Nam được khai trương nằm trong mạng lưới các Trung tâm SPX của UNIDO trên thế giới, được thành lập với mục đích liên kết các doanh nghiệp trong nước với chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp lớn trong nước và nước ngoài bằng cách phát triển năng lực cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước để có khả năng đáp ứng nhu cầu của những công ty/người mua cũng như phát hiện các cơ hội kinh doanh và đầu tư tiềm năng cho họ”, ông Dũng cho biết thêm.

Theo ông Stefan Kratzsch- Đơn vị Xúc tiến Đầu tư (ITU) của UNIDO, Chương trình của UNIDO về phát triển nhà cung cấp và lập quan hệ đối tác phát triển thầu phụ công nghiệp (SPX) sử dụng các nhà đầu tư lớn và hoạt động mua sắm công (đặc biệt là các doanh nghiệp do nhà nước sở hữu) làm bánh lái cho việc phát triển khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs).

Mục tiêu của chương trình nhằm liên kết các doanh nghiệp địa phương, là các nhà cung cấp và nhà thầu phụ với các doanh nghiệp/người mua lớn; so sánh hoạt động và thực tiễn của các doanh nghiệp địa phương với chuẩn mực quốc tế để thấy được vị thế cạnh tranh của các doanh nghiệp và hướng tới việc nâng cao hơn hoạt động của các doanh nghiệp này (gọi tắt là benchmark). Chương trình này sẽ hỗ trợ các nhà cung cấp tiềm năng đã tham gia benchmark trong việc nâng cao vị thế cạnh tranh của họ thông qua việc nâng cấp, về mặt tài chính và vị thế quốc tế với các đối tác liên doanh. Đồng thời đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư lớn để tìm ra các nhà cung cấp địa phương có đủ năng lực và phát triển các nhà cung cấp địa phương này.

Hỗ trợ và phát triển năng lực nhà cung cấp

Ông Đinh Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ DNNVV, Chuyên gia SPX Việt Nam đánh giá, VN không phát triển công nghiệp hỗ trợ thì không thể có công nghiệp chế tạo lớn mạnh, không giảm được nhập siêu.

Câu hỏi đặt ra là liệu Việt Nam có trở thành nước công nghiệp phát triển năm 2020? Nếu có “môi trường đầu tư” cần thiết, thì không thể thiếu đối với ngành chế tạo có vốn đầu tư nước ngoài? Vậy DN nước ngoài hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực lắp ráp có còn ở Việt Nam?

Theo ông Hùng, năm 2015, VN tham gia đầy đủ Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN (AFTA), nếu không có năng lực cạnh tranh quốc tế mạnh mẽ thì công nghiệp chế tạo của Việt Nam sẽ bị suy thoái do sản phẩm công nghiệp nhập khẩu tăng

Thực trạng hiện nay cho thấy, ngành CN hỗ trợ Việt Nam còn rất yếu kém. Theo ước tính của Bộ Công nghiệp, ngành CNHT hiện lệ thuộc đến gần 80% vào nguồn nguyên liệu, phụ tùng, linh kiện nhập khẩu, tỉ lệ nội địa hoá ngành ô tô 5-10%, phụ tùng xe máy 40-70%. Các nhà cung cấp linh kiện phụ tùng cho các công ty nước ngoài chủ yếu là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Đó là chưa kể đến khoảng cách khá lớn về tiêu chuẩn chất lượng giữa các nhà doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Ông Hùng đánh giá, Việt Nam có rất ít thông tin liên kết thầu phụ công nghiệp, cơ sở dữ liệu về doanh nghiệp CNHT; chưa tạo nên chuỗi giá trị thông qua việc liên kết doanh nghiệp, kể cả sử dụng các dịch vụ tài chính và phi tài chính để khai thác lợi thế cạnh tranh

Bởi vậy, theo ông Hùng, SPX Việt Nam sẽ hỗ trợ liên kết người mua- nhà cung cấp; đánh giá- đối với chuẩn nhà cung cấp và phát triển năng lực nhà cung cấp.

Vậy SPX Việt Nam sẽ mang lại lợi ích gì cho DN lớn, nhà lắp ráp ? Theo ông Hùng, các DN này sẽ được Trung tâm SPX Việt Nam và các chuyên gia SPX hỗ trợ tìm những nhà cung ứng phù hợp; được mời tham gia các cuộc chắp mối kinh doanh ( B2B) với các nhà cung ứng đã được chọn lọc và được tiếp cận một cơ sở dữ liệu tin cậy và khổng lồ về các nhà cung ứng địa phương, bởi mạng lưới của họ đang phát triển không ngừng.

Còn các nhà cung ứng và DNNVV được lợi gì khi tham gia SPX Việt Nam? Theo ông Hùng, các đối tượng này sẽ được VCCI xúc tiến giới thiệu với các doanh nghiệp lớn/Khách hàng chính; xác định được những khách hàng/ đối tác kinh doanh mới; được tham gia những cuộc chắp mối kinh doanh (B2B) với nhiều doanh nghiệp /Khách hàng lớn. Ngoài ra, họ còn được đánh giá khách quan tình hình doanh nghiệp của mình so với các doanh nghiệp trong cùng ngành, có liên hệ với những thực tiễn quốc tế; được hỗ trợ nâng cao năng lực/ kỹ năng để đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp lớn/ Khách hàng.

Được biết, hiện nay, SPX Việt Nam lựa chọn các nhà cung cấp thuộc các ngành cơ khí, nhựa và cao su công nghiệp, điện – điện tử; năng lượng; dịch vụ công nghiệp trên toàn quốc nhằm phát triển hệ thống các nhà cung cấp cho công nghiệp chế tạo lớn.

Quỳnh Chi