Tỉ lệ vi phạm bản quyền phần mềm ở Việt Nam giảm 2% xuống mức 83%

Theo Báo cáo của Liên minh Phần mềm Doanh nghiệp (BSA), tỉ lệ vi phạm bản quyền phần mềm máy tính ở Việt Nam đã giảm thêm 2% xuống mức 83% trong năm 2010, đánh dấu lần giảm đầu tiên sau 3 năm liên tiếp từ 2007 đến 2009 tỉ lệ này đứng yên ở mức 85%.

Đây là một tín hiệu đáng mừng sau những nỗ lực lớn của Chính phủ Việt Nam và các cơ quan hữu quan trong cuộc chiến chống nạn vi phạm bản quyền trong năm vừa qua. Tuy vậy, trong năm 2010, giá trị thương mại của các phần mềm không có bản quyền được cài đặt trên máy tính cá nhân ở Việt Nam lại tăng lên 412 triệu đô la Mỹ so với mức 353 triệu đô la Mỹ trong năm 2009.

TS. Vũ Mạnh Chu, Cục trưởng Cục Bản quyền Tác giả Việt Nam, phát biểu tại buổi họp báo về hợp tác tuyên truyền bảo hộ bản quyền phần mềm

Đó là một trong số những kết quả theo Báo cáo Điều tra Vi phạm bản quyền phần mềm Toàn cầu năm 2010 của BSA nhằm đánh giá tình trạng vi phạm bản quyền phần mềm trên toàn thế giới. Đây là bản báo cáo điều tra lần thứ 8 về vi phạm bản quyền phần mềm được tiến hành đánh giá tại 116 nước trên thế giới do BSA phối hợp thực hiện với IDC, hãng nghiên cứu thị trường và dự báo hàng đầu trong ngành CNTT.

Ông Đào Anh Tuấn, phát ngôn viên của BSA cho biết: “Đây là kết quả của những nỗ lực lớn của chính phủ Việt Nam trong những năm gần đây trong việc cải thiện khung pháp lý nhằm bảo vệ bản quyền phần mềm và tăng cường công tác tuyên truyền cũng như công tác thực thi. Tuy vậy, để giảm tỉ lệ vi phạm bản quyền phần mềm của Việt nam xuống mức khu vực là khoảng 60% song song với việc đạt được mục tiêu đưa Việt Nam trở thành một quốc gia mạnh về CNTT thì vẫn còn nhiều việc chính phủ phải làm, kể cả việcxử lý vi phạm ở nhóm người tiêu dùng để nâng cao nhận thức. Điều này sẽ có lợi cho Việt Nam nhờ tăng được Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), tăng số việc làm và tăng nguồn thu thuế cho chính phủ, như đã được chỉ ra trong các báo cáo.”

Kể từ năm 2008, BSA đã hợp tác với Cục Bản quyền Tác giả Việt Nam và Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch (Bộ VHDLTT) nhằm bảo hộ bản quyền phần mềm tại Việt Nam. Mới đây, Chương trình hợp tác này đã khởi động chiến dịch tuyên truyền hướng tới các cơ sở kinh doanh máy tính nhằm xóa bỏ tình trạng cài đặt phần mềm không có bản quyền vào máy tính mới khi bán cho khách hàng.

Ông Phạm Xuân Phúc, Phó Chánh thanh tra Bộ VHTTDL kêu gọi: “Chỉ tặng và bán cho khách hàng những gì thuộc quyền sở hữu của mình . Sao chép phần mềm không có bản quyền, dù tính phí hay không tính phí, đều là hành vi vi phạm luật pháp Việt Nam.”

Chương trình hợp tác nói trên cũng đã lên kế hoạch tổ chức các cuộc hội thảo nhằm tuyên truyền cho các trường đại học ở Việt Nam và thực hiện một chương trình tuyên truyền trên truyền hình dưới dạng trò chơi truyền hình. Theo TS. Vũ Mạnh Chu, Cục trưởng Cục Bản quyền Tác giả Việt Nam: “Nâng cao nhận thức về tôn trọng bản quyền phần mềm sẽ góp phần giảm tỉ lệ vi phạm bản quyền, từ đó không chỉ cải thiện được môi trường đầu tư của Việt Nam đối với các nhà đầu tư nước ngoài mà còn thúc đẩy sự phát triển của ngành phần mềm Việt Nam.”

Ông Đào Anh Tuấn cho biết: “Rõ ràng đã có sự đánh giá cao đối với giá trị mà phần mềm hợp pháp mang lại. Kết quả này càng khẳng định việc cần tăng cường tuyên truyền cho người sử dụng rằng tải về phần mềm từ các mạng P2P thường là một hành vi bất hợp pháp, cũng như cài đặt phần mềm đã mua để sử dụng chỉ cho một máy tính trên nhiều máy ở nhà hay ở văn phòng cũng là vi phạm bản quyền.”

Một số kết quả điều tra khác:

· Tổng giá trị thương mại của các phần mềm bị vi phạm ở khu vực Châu Á Thái bình đương lên đến 18,746 tỷ đô la Mỹ. Tính trên toàn cầu, giá trị phần mềm bị vi phạm đã tăng lên mức kỷ lục 59 tỉ US$, tức là gần gấp đôi so với mức khi điều tra lần đầu vào năm 2003.

· Một nửa trong số 116 quốc gia và lãnh thổ được điều tra trong năm 2010 có tỉ lệ vi phạm từ 62% trở lên, với tỉ lệ vi phạm bình quân toàn cầu là 42%.

· Những nền kinh tế mới nổi đã trở thành một yếu tố thúc đẩy vi phạm bản quyền phần mềm. Tỉ lệ vi phạm ở các nước đang phát triển cao gấp 2,5 lần so với những nước phát triển; giá trị thương mại của các phần mềm bị vi phạm (31,9 tỉ đô la Mỹ) chiếm hơn một nửa giá trị vi phạm của toàn thế giới.

· Những lợi ích của phần mềm hợp pháp được nhắc đến nhiều nhất trên toàn thế giới là do yếu tố được hỗ trợ kỹ thuật (88%) và được bảo vệ trước nạn tin tặc và mã độc (81%).

· Một trong những phương thức vi phạm bản quyền là mua một giấy phép phần mềm nhưng cài đặt trên nhiều máy tính.

· Đa số người sử dụng máy tính cá nhân trên thế giới cho rằng quyền sở hữu trí tuệ và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đem lại những lợi ích kinh tế cụ thể: 59% số người được điều tra trên toàn thế giới cho rằng quyền SHTT đem lại lợi ích cho nền kinh tế; 61% cho rằng quyền SHTT tạo thêm số việc làm.

Ông Robert Holleyman, Chủ tịch kiêm TGĐ BSA phát biểu: “Nghiên cứu mới nhất này cho thấy tuy nạn vi phạm bản quyền vẫn tiếp tục đe dọa nền kinh tế toàn cầu nhưng người dân đã hiểu rõ và đánh giá cao giá trị của sở hữu trí tuệ, và đặc biệt là vai trò của SHTT trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Nạn vi phạm bản quyền phần mềm vẫn đang bóp nghẹt sáng tạo về CNTT, cơ hội tạo việc làm và tăng trưởng kinh tế trên toàn thế giới. Báo cáo này cho thấy rõ tầm quan trọng của việc tuyên truyền cho các doanh nghiệp, chính phủ và người tiêu dùng về những nguy cơ của nạn vi phạm bản quyền phần mềm, cũng như cần làm gì để chấm dứt tình trạng này.”

Liên minh Phần mềm Doanh nghiệp (www.bsa.org) là tổ chức hàng đầu thế giới ủng hộ ngành phần mềm, có mặt ở 80 nước trên thế giới nhằm mở rộng thị trường phần mềm và tạo điều kiện cho sáng tạo và tăng trưởng của ngành. Thành viên của BSA bao gồm Adobe, Agilent Technologies, Apple, Aquafold, ARM, Arphic Technology, Autodesk, AVEVA, Bentley Systems, CNC/Mastercam, Corel, Dassault Systèmes SolidWorks Corporation, Microsoft, Minitab, NedGraphics, Orbotech, PTC, Progress Software, Quest Software, Rosetta Stone, Siemens, Sybase, Symantec, Tekla, Thai Software Enterprise, và The MathWorks.

Nam Phạm