Thu hút đầu tư vào các KCN: Linh hoạt trong hỗ trợ tài chính

Hiện tại, VN có trên 200 KCN được thành lập và đi vào hoạt động. Các KCN này đã được hỗ trợ một phần về tài chính để bước đầu tháo gỡ khó khăn. Tuy nhiên, hỗ trợ thế nào để mang lại hiệu quả cao lại không phải là vấn đề dễ dàng.

Nhà đầu tư không mấy “mặn mà”

Theo ông Nguyễn Xuân Chính- Trưởng ban quản lý các KCN, khu chế xuất Hà Nội, hiện có 8 KCN đã lấp đầy 100% và đang xây dựng phát triển thêm 8 KCN. Kết quả khảo sát cho thấy, việc xây dựng KCN tại Hà Nội nói riêng và một số thành phố lớn khác nói chung hiện đang gặp không ít khó khăn. Bởi lẽ, áp dụng mức hỗ trợ đền bù, giải phóng mặt bằng cho các địa phương này cao “ngất ngưởng”, gấp khoảng 5 lần giá đất nông nghiệp theo quy định tại Nghị định 69/2009/NĐ-CP. Giá bồi thường tăng dẫn đến giá cho thuê đất hạ tầng tăng theo, ảnh hưởng đến việc thu hút các DN đầu tư vào KCN. Theo tính toán, giá thành xây dựng KCN ở Hà Nội xấp xỉ 109 USD/m2 đất công nghiệp.

Mặt khác, tại Điều 16, Nghị định 29/2008/NĐ-CP ngày 14/3/2008 có quy định, KCN là địa bàn ưu đãi đầu tư, được hưởng chính sách ưu đãi áp dụng với địa bàn thuộc danh mục địa bàn có điều kiện kinh tế khó khăn. Tuy nhiên, pháp luật về thuế thu nhập DN lại quy định rằng, KCN không phải là địa bàn có điều kiện KT-XH đặc biệt khó khăn để được hưởng thuế thu nhập DN. Điều này không khuyến khích, hấp dẫn các nhà đầu tư và ảnh hưởng không nhỏ đến thu hút đầu tư, sản xuất kinh doanh vào KCN.

Đó là chưa kể tới bất cập trong cơ chế quản lý góp vốn tại KCN. TS. Vũ Khoa- Chủ tịch Hiệp hội nhà thầu xây dựng Việt Nam cho biết, nếu theo quy định của pháp luật, chủ đầu tư dự án hạ tầng KCN phải có vốn đầu tư thuộc sở hữu của mình để thực hiện dự án không thấp hơn 20% tổng mức đầu tư dự án. Tuy nhiên, trên thực tế, có một số nhà đầu tư lại nhờ các công ty cho thuê tài chính hoặc “vay nóng” để chứng minh năng lực tài chính dồi dào, đến khi triển khai thực hiện dự án, thì mới biết nhà đầu tư tay trắng.

Vậy, để tạo “cú hích” thu hút vốn đầu tư vào các KCN trong điều kiện hiện nay không phải dễ và cần thiết phải có những chiến lược hỗ trợ tài chính hấp dẫn hơn đối với DN.

Hỗ trợ như thế nào?

Ông Nguyễn Xuân Chính- Trưởng ban quản lý các KCN cho biết, trong điều kiện như hiện nay thì Chính phủ nên nghiên cứu các chính sách ưu đãi để hỗ trợ các dự án đầu tư kinh doanh hạ tầng KCN. Ông Nguyễn Trần Nam- Chủ tịch Hiệp hội BĐS Việt Nam phân tích, thông qua cách nghiên cứu các phương án chứng khoán hóa các Dự án hạ tầng KCN, UBND cấp tỉnh sẽ phát hành trái phiếu chuyển đổi cho các nhà đầu tư để thu hút vốn của các nhà đầu tư và sau đó dùng nguồn vốn này để triển khai dự án. Khi hoàn tất dự án, UBND tỉnh sẽ chuyển giao tạm thời cơ sở hạ tầng cho công ty cổ phần được thành lập bởi các nhà đầu tư đã mua trái phiếu chuyển đổi. Nhà đầu tư được hưởng lãi ngay từ khi mua trái phiếu theo lãi suất thỏa thuận với UBND tỉnh. Sau khi chuyển giao, công ty cổ phần sẽ khai thác cơ sở hạ tầng để thu hút vốn đầu tư và thu lãi trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với UBND tỉnh. Sau thời gian này, công ty cổ phần sẽ bàn giao cơ sở hạ tầng cho UBND tỉnh để tiếp tục vận hành và sử dụng.

Hơn thế, chiến lược thu hút vốn theo cụm ngành sẽ phục vụ phát triển ngành công nghiệp theo quy hoạch, thế mạnh của từng vùng, địa phương, đi kèm phát triển dịch vụ công chứ không đơn thuần là hỗ trợ cho các DN đơn lẻ. Các nguồn lực về tài chính, nhân lực hỗ trợ chiến lược này phải được duy trì trong thời gian tương đối dài.

Ông Nguyễn Mạnh Hà - Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng phân tích, nguyên lý này cũng nên được áp dụng trong kế hoạch hỗ trợ tài chính cho DN, thay vì chỉ hỗ trợ tài chính DN nhỏ và vừa như trước đây, VN cũng nên sẵn sàng hỗ trợ kinh phí, tài chính cho tập đoàn lớn để thu hút dự án công nghệ.

Đối với những dự án có quy mô trên 50 ha cần được xem xét ưu tiên đầu tư kinh doanh khu đô thị dịch vụ hoặc khu dân cư dịch vụ hạ tầng xã hội ngoài hàng rào. Ngoài ra, đất sạch phải được đánh giá là công cụ sản xuất quan trọng. Đây là một nhiệm vụ yêu cầu các cấp quản lý nhà nước cần phải linh hoạt và “khôn khéo” trong việc sử dụng nguồn vốn hỗ trợ tài chính cho các KCN.

Lưu Hiệp