Nguồn vốn FDI giảm mạnh trong các tháng đầu năm

6 tháng đầu năm nay FDI vào VN giảm mạnh, nhưng dòng vốn này đã trở lại trong tháng với số lượng vốn mới đăng ký vọt lên tới 3,32 tỉ USD.

Tổng số vốn đăng ký từ đầu năm đến nay mới đạt khoảng 7,63 tỉ USD, giảm tới 27,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Còn lại số dự án đăng ký mới cũng ở tình trạng tương tự với số dự án mới là 504, giảm 33,9% so với cùng kỳ. Ngoài ra, tháng 7 cũng có thêm 15 dự án có vốn đầu tư đăng ký tăng vốn với tổng vốn đăng ký là 148 triệu USD. Các chuyên gia kinh tế nhận định dù đã có sự thay đổi theo chiều hướng tích cực so với những tháng trước đây nhưng mức thu hút vốn này vẫn còn kém so thời điểm trước đây. Chiều hướng khả quan chỉ thể hiện ở mức độ giải ngân vốn trong tháng 7 đã đạt khoảng 1 tỉ USD. Và nếu tình chung số liệu của 7 tháng đầu năm nay, giải ngân vốn FDI đã đạt 6,3 tỉ USD chỉ thấp hơn cùng kỳ năm ngoài là 1,6%.

Theo tính toán của Cục Đầu tư nước ngoài, tổng vốn đăng ký trong nửa đầu năm năm là 6,66 tỉ USD, bằng 72,9% so với cùng kỳ năm trước và chỉ đạt 30% tổng số vốn dự kiến bằng 20- 21 tỉ USD cả năm. Nếu tiếp tục giữ mức phát triển như hiện tại, thì đây là lần đầu tiên Việt Nam có sự sụt giảm dòng vốn quan trọng này kể từ năm 2008.

Theo đánh giá của ông Đỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài kế hoạch giải ngân vốn trong năm sẽ đạt 10 tỉ USD. Song tình hình sẽ có nhiều khả quan hơn, nếu trong thời gian nửa cuối năm nay, cùng với sự ổn định kinh tế vĩ mô, tâm lý tin tưởng của nhà đầu tư quay trở lại thì tình hình thu hút dòng vốn này sẽ khả quan hơn.

Thực trạng vốn FDI giảm trong thời gian gần đây, cũng nên được nhìn nhận theo chiều hướng tích cực hơn. Bởi rõ ràng, để đánh giá tình hình vốn FDI thì cần nhìn nhận dòng vốn này là một hoạt động đầu tư tài chính dài hạn, và với số lượng vốn rất lớn lên đến hàng chục triệu, thậm chí hàng tỉ USD. Ngoài ra, một dự án FDI từ khi được chính quyền sở tại cấp phép theo thủ tục hành chính đến khi chính thức đi vào kinh doanh cũng cần có từ 2-3 năm mới thực sự đi vào kinh doanh có lãi. Trong một số trường hợp dự án lớn thì thời gian này có thể dài hơn. Do vậy, thời gian qua tuy số vốn FDI của Việt Nam có bị sụt giảm đáng kể song nếu xem xét trong một thời gian dài hơi hơn thì triển vọng vẫn sáng sủa.

Một giải pháp mà các chuyên gia kinh tế chỉ ra là chúng ta cũng nên có cách nhìn nhận và tiếp cận dòng vốn này theo hướng chủ động mới, để không quá sốc khi dòng vốn này bị giảm sút. Chính phủ và các địa phương cần có những chiến lược thu hút FDI mới nhằm tạo giá trị thặng dư cao hơn.

Theo xu hướng hiện nay, nhiều nhà đầu tư quốc tế rất quan tâm đến nguồn lao động có tay nghề, trình độ chuyên môn cao; mặt khác cơ sở hạ tầng giao thông, các điều kiện sinh họat trong các khu công nghiệp, khu chế xuất cũng cần được cải thiện. Sự ổn định kinh tế vĩ mô cũng là điều tối quan trọng, để các doanh nghiệp yên tâm đầu tư sản xuất kinh doanh. Việc xác định danh mục các nhà đầu tư cũng cần được nghiên cứu trên cơ sở phản biện khoa học để bảo đảm tối đa bài toán hài hòa lợi ích kinh tế khi quyết định một dự án cụ thể./.

Anh Phương