Doanh nghiệp kinh doanh ô tô: “Cửa hẹp” vì quyết định mới

Theo phản ánh của các doanh nghiệp kinh doanh ô tô tại VN, việc ra đời của Quyết định 36/2011/QĐ-TTg, quy định cách tính thuế nhập khẩu mới đối với ô tô đã qua sử dụng có hiệu lực từ ngày 15/8/2011, làm thị trường này vốn đã chịu nhiều sức ép nay lại càng bị thu hẹp hơn.

Trước đó, vào tháng 6, các cơ quan quản lý nhà nước cũng đã có những biện pháp siết chặt việc kinh doanh mua bán của thị trường ô tô trong nước bằng việc ban hành Thông tư 20/2011 của Bộ Công Thương buộc các chủ doanh nghiệp kinh doanh ô tô phải có hàng lọat các loại giấy tờ mới có tính pháp quy cao như Giấy uỷ quyền nhập khẩu, phân phối chính hãng, và Giấy chứng nhận cơ sở bảo hành, bảo dưỡng. Do đó, ngay trong tháng 7 lượng tiêu thụ các loại ô tô tại thị trường trong nước đã có nhiều dấu hiệu chững lại đáng kể. Theo số liệu thống kê, lượng ô tô nguyên chiếc các loại nhập khẩu vào Việt Nam trong tháng 7 đã giảm 45,8% xuống còn 3.958 chiếc, tương đương kim ngạch 71,87 triệu USD, giảm 41,2% so với tháng 6.

Nhiều chủ doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng này đưa ra ý kiến, với Quyết định 36 này, dường như cánh cửa nhập khẩu ô tô mới cũng như việc buôn bán ô tô cũ đang phải đi qua một cánh cửa quá hẹp. Cụ thể, theo nội dung của Quyết định 36 này, thuế nhập khẩu ôtô đã qua sử dụng sẽ có 2 cách tính. Cách một, theo kiểu áp thuế tuyệt đối, theo đó, mức thuế tuyệt đối 3.500 USD và 8.000 USD lần lượt được áp dụng cho xe cũ dưới 10 chỗ ngồi loại có dung tích xi-lanh dưới 1.0 lít và từ 1.0 lít đến dưới 1.5 lít. Mức thuế tuyệt đối 9.500 USD, 13.000 USD và 17.000 USD lần lượt áp dụng cho xe 10 - 15 chỗ ngồi loại có dung tích xi-lanh từ 2.0 lít trở xuống, loại có dung tích xi-lanh trên 2.0 lít đến 3.0 lít và loại có dung tích xi-lanh trên 3.0 lít; Cách 2, áp dụng công thức mới đối với các loại xe đã qua sử dụng dưới 10 chỗ ngồi có dung tích xi-lanh từ 1.5 lít trở lên. Trong đó, xe có dung tích xi-lanh từ 1.5 lít đến dưới 2.5 lít được áp dụng công thức: Mức thuế nhập khẩu = X + 5.000 USD. Xe có dung tích xi-lanh từ 2.5 lít trở lên được áp dụng công thức: Mức thuế nhập khẩu = X + 15.000 USD.

Theo phân tích của nhiều doanh nghiệp kinh doanh ô tô, với cách tính này thì các loại xe dưới 10 chỗ ngồi càng có dung tích xi-lanh lớn càng phải chịu mức thuế nhập khẩu cao. Thậm chí nhiều doanh nghiệp nêu ý kiến, nếu theo mức giá tính thuế xe đã qua sử dụng vừa được Tổng cục Hải quan thông qua thì mức thuế nhập khẩu của nhiều loại xe còn vượt con số 100%. Thực tế trên cho thấy, thời gian tới đây giá các loại xe ô tô cũ nhập vào Việt Nam sẽ bị đẩy lên cao, bởi nguồn cung ngày càng bị đánh thuế nặng hơn. Cũng tương tự như vậy, công việc kinh doanh của các doanh nghiệp kinh doanh ô tô cũ trong nước cũng gặp phải rất nhiều bất lợi. Bởi trong bối cảnh lạm phát tăng cao, người tiêu dùng đang thắt chặt chi tiêu, tránh chi những khoản tiền lớn cho các nhu cầu xa xỉ như sắm xe hơi, đi du lịch, du học… Ngoài ra, việc nâng mức tính thuế ô tô tại Quyết đinh 36 cộng với sự bất ổn của tỉ giá giữa VND và USD càng làm cho thị trường bán mua ô tô trong nước thêm phần ảm đạm.

Ngoài những quy định thay đổi bắt buộc từ phía cơ quan quản lý nhà nước, thị trường của những doanh nghiệp kinh doanh ô tô trong nước cũng bị xáo trộn không nhỏ. Đại diện nhiều doanh nghiệp đã thẳng thắn nêu nhiều bức xúc: Với quy định mới này rất có khả năng nhiều doanh nghiệp kinh doanh ô tô thương mại nhỏ lẻ sẽ phải đóng cửa nhường chỗ cho các nhà nhập khẩu chính hãng, có tiềm lực tài chính dồi dào trong nước họat động. Và một khi không có sự cạnh tranh giữa doanh nghiệp tư với doanh nghiệp công thì việc đảm bảo các yếu tố như giá tốt, mẫu mã chủng loại phong phú sẽ khó đáp ứng với người tiêu dùng. Thị trường sẽ sinh ra tình trạng độc quyền và lúc này người tiêu dùng phải chịu thiệt hơn ai hết.

Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia kinh tế cũng lên tiếng cảnh báo rằng, theo tinh thần của Quyết định 36 này, thị trường kjnh doanh ô tô trong nước sẽ được quản lý chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, nếu tính ở một lộ trình dài hơn thì liệu pháp siết chặt thị trường ô tô bằng các giải pháp tăng thuế (Quyết định 36) hay tăng cường các thủ tục pháp lý (Thông tư 20) chưa hẳn là giải pháp tối ưu nhất trong lúc này. Trong khi, hầu hết các doanh nghiệp trong nước đều đang phải đối mặt với tình trạng kinh doanh khó khăn thì việc các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực ô tô bị thu hẹp hay bị mất đi cơ hội làm ăn cũng sẽ có những tác động có xu hướng bất lợi với nền kinh tế vĩ mô nói chung./.

Anh Phương