Chống rửa tiền trong hoạt động bất động sản

Bộ Xây dựng vừa công bố dự thảo Thông tư phòng, chống rửa tiền đối với hoạt động kinh doanh bất động sản (BĐS). Dự thảo này liệt kê rõ những dấu hiệu được coi là giao dịch đáng ngờ có mục đích rửa tiền trong hoạt động mua bán BĐS.

Theo ông Nguyễn Trần Nam, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Việt Nam đã tham gia công ước quốc tế chống rửa tiền ở tất cả các lĩnh vực, trong đó có BĐS nên phải có quy định chống rửa tiền trong BĐS. Các quy định của Thông tư này sẽ được áp dụng cho tất cả các đối tượng tham gia mua bán, kinh doanh BĐS từ người dân đến doanh nghiệp.

Theo dự thảo Thông tư, các sàn giao dịch BĐS; các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ quản lý BĐS phải xây dựng và ban hành quy chế nội bộ về phòng, chống rửa tiền nhằm phát hiện và hạn chế các tổ chức, cá nhân thông qua tổ chức báo cáo để thực hiện các hành vi rửa tiền.

Những dấu hiệu giao dịch đáng ngờ về rửa tiền trong BĐS được liệt kê trong dự thảo bao gồm: không thể xác định được khách hàng theo thông tin khách hàng cung cấp hoặc một giao dịch liên quan đển một bên không xác định được danh tính; doanh số giao dịch trên tài khoản không phù hợp với tình trạng tài chính hoặc với thông tin và hoạt động kinh doanh thông thường của khách hàng hoặc có sự thay đổi đột biến trong doanh số giao dịch trên tài khoảng của khách hàng; giao dịch được tiến hành bởi một khách hàng có liên quan đến các hoạt động bất hợp pháp đã đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng hoặc có trong danh sách cảnh báo do các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cung cấp; hồ sơ giao dịch hoặc hồ sơ về BĐS có dấu hiệu giả mạo, các giao dịch BĐS là giao dịch ủy quyền nhưng không có cơ sở pháp lý; địa chỉ của các bên tham gia giao dịch không chính xác và có thay đổi địa chỉ so với những lần giao dịch trước; thông tin về cùng một khách hàng được khai báo khác nhau trong các lần giao dịch khác nhau; khách hàng tỏ ra không quan tâm đến giá BĐS, phí giao dịch phải trả; khách hàng giao dịch không phù hợp giá cả thị trường, đơn vị kinh doanh BĐS tự bổ sung và nhận biết dấu hiệu đáng ngờ của các giao dịch BĐS.

Trong dự thảo, mức giá trị giao dịch bằng tiền mặt có tổng giá trị từ 200 triệu đồng trở lên (hoặc bằng ngoại tệ, bằng vàng có giá trị tương đương) được đưa vào diện giao dịch đáng ngờ về rửa tiền phải báo cáo đang có nhiều ý kiến khác nhau. Lý giải điều này, một lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết, mức tiền đó được quy định trong nghị định ban hành năm 2005 và thông tư ra đời sau nên khó vượt mức của nghị định.

Dự thảo cũng lưu ý những trường hợp nhận biết khách hàng để đưa vào “tầm ngắm” của các đơn vị giao dịch BĐS. Cụ thể: khách hàng thiết lập mối quan hệ lần đầu được thực hiện các giao dịch BĐS bằng tiền mặt có giá trị lớn; thực hiện các giao dịch đáng ngờ; số lượng giao dịch BĐS từ 2 giao dịch trở lên trong 1 ngày; hay khách hàng mua, bán từ 2 BĐS trở lên trong một lần.

Khi các tổ chức, cá nhân phát hiện các giao dịch có dấu hiệu trên, phải báo cáo bằng văn bản cho Cục Phòng chống rửa tiền thuộc Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng- Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Cục quản lý nhà và thị trường BĐS- Bộ Xây dựng trong vòng 48 giờ kể từ thời điểm phát hiện dấu hiệu đáng ngờ trong giao dịch BĐS. Còn với trường hợp phát hiện giao dịch có liên quan tới hoạt động tội phạm, phải báo cáo cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong vòng 24 giờ kể từ thời điểm phát hiện.

Lương Tuấn