Tín dụng bất động sản: Tiếp tục hy vọng

Theo con số thống kê từ các doanh nghiệp bất động sản lớn đang niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán thì hiện nay, các doanh nghiệp này đang có số nợ lên đến hơn 30 ngàn tỷ đồng trong khi lượng tiền mặt sẵn có của các doanh nghiệp này rất ít, chỉ chiếm khoảng 8,6% số tiền vay. Thậm chí có doanh nghiệp vay đến gần 2.000 tỷ đồng nhưng chỉ có vốn tiền mặt khoảng 30 tỷ đồng. Được vay vốn ngân hàng để tiếp tục tồn tại là điều mà đa số họ đều hy vọng lớn nhất trong thời điểm này.

Mong chờ sự điều chỉnh chính sách tín dụng

Không chỉ các doanh nghiệp vừa và nhỏ bị ảnh hưởng bởi chính sách thắt chặt tiền tệ mà cả những doanh nghiệp, tập đoàn lớn cũng đang bị ảnh hưởng lớn bởi quyết định trên. Đại diện Tập đoàn Phát triển nhà và Đô thị Việt Nam (HUD) cho biết, chưa bao giờ đầu tư vào BĐS lại khó khăn như thời điểm này. Chính sách thắt chặt tín dụng của ngân hàng đã ảnh hưởng nặng nề đến chi phí đầu vào, kéo theo đó là tình trạng suy giảm, đóng băng của thị trường BĐS.

Tình trạng thiếu vốn diễn ra ở hầu hết các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực BĐS. Tập đoàn Công nghiệp Xây dựng Việt Nam bày tỏ, hiện các chủ đầu tư thiếu vốn để thanh toán cho các công trình, dự án lớn, dẫn đến dở dang, các khoản công nợ ngày một lớn, vượt quá khả năng chi trả. Trong khi đó, lãi suất cho vay của các tổ chức tín dụng lại tăng quá cao, các công trình dự án làm cầm chừng đã khiến hiệu quả sản xuất kinh doanh giảm sút.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân cho rằng, tín dụng cho BĐS cần phải tiếp tục được tăng trưởng, điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp. Đặc biệt, tín dụng cho từng phân khúc BĐS sẽ phải có điều chỉnh. Chính sách tiền tệ, tín dụng chắc chưa có thay đổi nhiều. Song điều này không có nghĩa là không có sự điều chỉnh tín dụng linh hoạt hơn.

Chưa đưa ra thời điểm cụ thể nào cho việc này nhưng lãnh đạo Bộ đã chỉ đạo, các sở, ngành xây dựng địa phương phải hết sức lưu ý và chủ động trong việc phân loại, soát xét để đưa ra tiêu chí điều chỉnh với ngân hàng.

Cũng trong xu hướng tìm cách để tăng tín dụng, các doanh nghiệp BĐS đang tìm mọi cách để chứng minh ngành này không hẳn là phi sản xuất. Hiệp hội BĐS cho rằng, ngành này bao hàm cả sản xuất và phi sản xuất. Tất cả các chủ đầu tư khi được Nhà nước giao đất, cho thuê đất để đầu tư, xây dựng các công trình về nhà ở, các khu công nghiệp, các văn phòng thương mại là sản xuất. Từ mảnh đất ban đầu họ đã đưa các sản phẩm vào xã hội, tạo công ăn việc làm, tạo được tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, trong thị trường BĐS vẫn có những hoạt động kinh doanh phi sản xuất. Đó là các sản phẩm khi được các nhà đầu tư chuyển ra thị trường và chuyển đến các nhà đầu tư thứ cấp, kinh doanh để kiếm lời. Vì thế, cần xem xét lại xem ở đó có bao nhiêu phần trăm là sản xuất và bao nhiêu phần trăm là phi sản xuất.

Khơi thông dòng vốn từ dân

Thị trường BĐS năm 2011 là hồi chuông cảnh tỉnh cho đa số các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực BĐS phụ thuộc quá lớn vào ngân hàng. Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, trong một vài năm tới, thị trường BĐS vẫn sẽ gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là vấn đề vốn. Vì thế, để tồn tại và phát triển trong môi trường cần có sự thích ứng tốt thì các doanh nghiệp phải tính lại cơ cấu tài chính cho các dự án của mình. Đại diện Hiệp hội BĐS thừa nhận, thị trường ngoại tệ, thị trường vàng và chứng khoán cũng không có gì sáng sủa, nhưng tại sao thị trường BĐS cũng không thể hút được nguồn vốn của nguồn lực xã hội.

Nguồn lực trong dân cư rất lớn, theo đánh giá khoảng 20 tỷ USD. Điều quan trọng là Việt Nam thiếu công cụ và bản thân các doanh nghiệp chưa xây dựng được niềm tin để người dân bỏ tiền đầu tư. Từ đây, đòi hỏi các doanh nghiệp phải nhìn lại cơ cấu vốn trong kinh doanh BĐS và có chiến lược mới cho mình và doanh nghiệp phải tự mở những hướng hy vọng chứ không thể chờ người khác.

Gần đây, dù thị trường khó khăn nhưng vẫn có những dự án khởi công xây dựng với sự tự tin thành công của các nhà đầu tư. Điều đó không có gì tốt hơn là sự chuẩn bị kỹ càng của dự án và năng lực của chủ đầu tư tốt. Bên cạnh đó, đã có những doanh nghiệp thành công trong việc phát hành trái phiếu huy động vốn cả trong và ngoài nước để phát triển các dự án. Đây là một mô hình mới và có hiệu quả nhanh. Tuy nhiên, đòi hỏi doanh nghiệp phải có “lý lịch” tốt, dự án phải tiềm năng để thuyết phục nhà đầu tư.

Trong khi đó, từ phía Bộ Xây dựng đang đề xuất các hình thức như: Quỹ tiết kiệm nhà ở, Quỹ ủy thác đầu tư BĐS... đây là những hình thức huy động vốn đã chứng minh được sự ưu việt của nhiều nước và tỏ ra phù hợp với Việt Nam khi người dân có thể góp tiền nhỏ để đầu tư BĐS và có quyền lợi về lâu dài.

Lương Tuấn