Doanh nghiệp cà phê thua thiệt

Mỗi lần giá cà phê tăng cao thì ngay sau đó kéo theo hàng loạt các đại lý, doanh nghiệp thu mua cafe vỡ nợ. Mặc dù doanh nghiệp trong ngành huy động các nguồn tín dụng khác nhau, nhưng tình trạng thiếu vốn nghiêm trọng vẫn là vấn đề trong thời điểm này.

Theo số liệu từ tổng cục thống kê, xuất nhập khẩu café của Việt Nam đến nay giảm đáng kể về khối lượng và giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Đến cuối tháng 7 năm 2011 số lượng xuất khẩu mới chỉ đạt 55.000 tấn, giá trị xuất khẩu đạt 130 triệu đô. Doanh nghiệp xuất khẩu café đang đứng trước những khó khăn do thiếu nguyên liệu. Thực tế, số lượng café tại thị trường Việt Nam ngay sau khi thu hoạch niên vụ 2011 đã được các doanh nghiệp nước ngoài thu mua qua mạng lưới của người dân, DN trong nước yếu thế trong việc cạnh tranh thu mua. Những hợp đồng đã ký trước đó buộc DN phải chấp nhận mua nguyên liệu bằng mọi giá để thực hiện hợp đồng, giá nguyên liệu tăng cao khiến DN thua thiệt nặng.

Theo tính toán của Hiệp Hội Cafe Cacao Việt Nam (VICOFA), hiện nay lượng cafe tồn kho của các kho ngoại quan và kho riêng của các hãng kinh doanh nước ngoài có khoảng 200.000 tấn. Trong đó, số lượng tồn kho của hai hãng lớn nhất đã chiếm khoảng trên một nửa. Chỉ cần các DN nước ngoài bán ngược lại thì trường Việt Nam sẽ thu được lợi nhuận cao hơn so với việc xuất khẩu sang các kho do Life chỉ định tại Châu Âu, Bắc Mỹ để giao hàng cho các ở sàn giao dịch hàng hoá Luân Đôn.

Đến đầu tháng 8/2011, ước tính chỉ còn khoảng 100. 000 tấn café nằm trong dân, tức khoảng 7- 10 % tổng sản lượng thu hoạch. Trong khi đó, các hãng kinh doanh nước ngoài đang chào bán trở lại cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam. Với mức giá thu mua cao ngay từ đầu vụ thu hoạch, nên đại bộ phận nông dân đã bán gần như hết sản lượng vừa thu hoạch, có lúc mức giá tại thị trường trong nước lên đến 51- 52 nghìn/ kg, mức giá cao nhất từ trước đến nay.

Năm 2011 DN VN gặp nhiều khó khăn về vốn do chính sách thắt chặt tín dụng, đối với các doanh nghiệp xuất khẩu café trong nước khó khăn về vốn nên việc thu mua tạm trữ cũng hạn chế. Theo VICOFA, tại Việt Nam số lượng café trong dân còn hạn chế, trong khi các DN xuất khẩu đang chật vật với việc xoay vòng của đồng vốn, cộng thêm các hợp đồng đã kí kết chuẩn bị đến hạn giao hàng sẽ dẫn đến nguy cơ phá sản của 1 số DN không cầm cự được cho đến khi thu hoạch vụ mới. Chỉ sau hơn 1 tháng thu mua với giá 35 000 VNĐ/ kg, các DN nước ngoài đã bán sang tay cho chính các doang nghiệp được phép thu mua tại thị trường VN với giá 49 000 VNĐ / kg.

Tại các tỉnh Tây Nguyên vùng trồng café nhiều nhất ở VN, bài học nhiều năm, mỗi lần giá càfe tăng cao tới đỉnh điểm thì ngay sau đó kéo theo hàng loạt các đại lý, DN thu mua café vỡ nợ. Tình trạng thiếu vốn nghiêm trọng vẫn là vấn đề của các DN xuất khẩu café. Ngoài ra, cũng có những thời điểm các DN tạm dừng thu mua vì cạn vốn trong lúc sức bán ra của người dân phục hồi.

Trong tình hình tài chính và giá cả các mặt hàng nông sản, đặc biệt là café nhiều biến động như hiện nay, việc ký kết hỗ trợ vốn từ ngân hàng sẽ góp phần quan trọng để các DN chủ động trong việc thu mua, dự trữ nguồn hàng khối lượng lớn, tránh để xảy ra tình trạng thiếu, khan hiếm hàng, góp phần làm bình ổn giá café, DN sẽ tránh được tình trạng thua lỗ trong khi đẩy mạnh xuất khẩu mặt hàng này.

Thanh Nga