Doanh nghiệp thủy sản Việt Nam đẩy mạnh bán lẻ ở Nhật

Sau thảm họa sóng thần, các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam vẫn tăng cường xuất khẩu những mặt hàng sang Nhật. Các doanh nghiệp cũng đẩy mạnh và mở rộng làm việc với những nhà bán lẻ trực tiếp ở Nhật cũng là cách để các doanh nghiệp thu được giá trị gia tăng trên mỗi sản phẩm nhiều hơn.

Nhu cầu về thủy sản tăng cao ở Nhật

Năm 2010, Việt Nam xuất khẩu 898 triệu đô la các sản phẩm thủy sản sang Nhật, tăng 18,7% so với năm 2009. Việt Nam là nhà cung cấp tôm đông lạnh hàng đầu, chiếm 21% thị phần, và là nhà cung cấp cá phile đông lạnh lớn thứ 8 cho thị trường Nhật Bản, chiếm 2,77% thị phần. Trong đó, tôm chế biến là mặt hàng xuất khẩu sang Nhật có tốc độ tăng trưởng ấn tượng nhất. Cụ thể, năm 2010, Nhật Bản nhập khẩu 126 triệu đô la tôm chế biến từ Việt Nam, tăng 17,4% so với năm 2009. Việt Nam là nhà cung cấp tôm chế biến lớn thứ 2 cho thị trường Nhật, với thị phần chiếm 20,5%. Năm 2010, Việt Nam nới rộng khoảng cách thị phần với Trung Quốc trong phân khúc sản phẩm tôm chế biến và vượt Indonesia trong phân khúc sản phẩm cá phile đông lạnh.

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Nhật ngày càng có sự chuyển dịch tích cực, tương đồng với sự chuyển dịch cơ cấu sản phẩm xuất khẩu ở các thị trường khác, từ các sản phẩm sơ chế, có giá trị gia tăng thấp, sang các sản phẩm chế biến, có giá trị gia tăng cao hơn. Tuy nhiên đến tháng 3/2011, thảm họa động đất, sóng thần diễn ra bất ngờ, đã tàn phá các cảng cá lớn tại đất nước này.

Lượng hợp đồng từ Nhật Bản lại tăng vọt, bởi sau thảm họa, ngành thủy sản của Nhật Bản bị ảnh hưởng trong khi thị trường vẫn tiêu thụ bình thường, nên nhu cầu mặt hàng này ở xứ sở Hoa Anh Đào không hề giảm, theo ông Lê Văn Quang - chủ tịch Ủy ban tôm, thuộc Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết: từ khi xảy ra động đất và sóng thần tại Nhật Bản, các đơn hàng của công ty vẫn xuất sang nước này đều đặn và đối tác phía Nhật Bản cho biết thị trường tiêu thụ vẫn bình thường. Bên cạnh đó, những hậu quả sau thảm hoạ động đất có thể dẫn đến một số loài thủy sản có thể bị cấm khai thác tại nước này do nhiễm phóng xạ và các nhà máy chế biến thủy sản vùng phía Bắc Tokyo có khả năng đóng cửa, nên đây là cơ hội cho các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam.

Công ty Alliance Select Foods International Inc (Philippine) – chuyên xuất khẩu cá ngừ - cũng dự đoán nhu cầu thủy sản của Nhật sẽ tăng và cho biết thêm, ngay sau thảm họa động đất, một nhà nhập khẩu Nhật đã yêu cầu chuyển hàng càng nhanh càng tốt dù chưa tới thời điểm giao hàng.

Doanh nghiệp thủy sản Việt Nam tăng cường bán hàng ở Nhật

Cơ hội nâng giá trị xuất khẩu khu vực xảy ra thảm họa động đất, đã được các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh vào thị trường Nhật Bản, theo ông Nguyễn Văn Hòa, Tổng giám đốc Công ty Sài Gòn Food thì hiện mỗi tháng công ty xuất khẩu sang thị trường Nhật khoảng 350 tấn hải sản thành phẩm với kim ngạch xuất khẩu 1 triệu USD. “Thời gian trước mỗi ki lô gam phi lê cá đông lạnh xuất sang Nhật, công ty chỉ thu được 80 cent/ki lô gam. Hiện với những sản phẩm hải sản chế biến sâu, cụ thể là các loại sản phẩm sushi, giá xuất khẩu sang Nhật của công ty đã lên tới 3 đô la Mỹ/ki lô gam. Những mặt hàng sushi và các sản phẩm hải sản qua chế biến chuyên sâu của công ty đã chiếm đến 50% tổng sản lượng xuất khẩu” – ông Hòa cho biết.

Đẩy mạnh và mở rộng làm việc với những nhà bán lẻ trực tiếp ở Nhật cũng là cách để các doanh nghiệp thu được giá trị gia tăng trên mỗi sản phẩm nhiều hơn. Sau sáu năm thâm nhập và giữ vững chất lượng sản phẩm, Sài Gòn Food cũng đã đưa được những sản phẩm sushi của công ty vào các hệ thống cửa hàng bán lẻ của Nhật, như chuỗi cửa hàng 100 yen (cửa hàng đồng giá) chuyên phân phối các mặt hàng hải sản, sushi của Nhật. Xuất trực tiếp qua các nhà bán lẻ của Nhật, không thông qua những nhà nhập khẩu trung gian, doanh nghiệp có thể tăng được ít nhất 30% lợi nhuận từ cách làm này.

Theo giám đốc một doanh nghiệp thủy sản ở Cà Mau, do bị ảnh hưởng bởi động đất, sóng thần nên một số nhà máy chế biến hải sản của Nhật đã bị hư hỏng nặng. Trong quá trình tái thiết, sửa chữa các nhà máy, công đoạn chế biến đóng hộp các sản phẩm hải sản đã được chuyển sang Việt Nam thực hiện. “Nếu trước đây, chúng tôi chỉ xuất phi lê cá đông lạnh cho Nhật. Hiện tại, nhà nhập khẩu yêu cầu cắt khúc, tẩm gia vị, hút chân không... đảm bảo an toàn dùng để ăn sống”, vị giám đốc này nói. Những công đoạn chế biến sâu trước đây thực hiện ở Nhật nay chuyển sang Việt Nam, công ty ông không những được trả thêm 30% mà còn học được công nghệ chế biến sushi từ những chuyên gia Nhật. Phía Nhật cam kết nếu đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm, họ sẽ tiếp tục đặt những đơn hàng dài hạn với số lượng lớn.

Hiện những đơn hàng xuất khẩu thủy sản sang Nhật của nhiều công ty đã tăng mạnh. Những doanh nghiệp vừa tiếp cận thị trường Nhật, xuất khẩu với số lượng ít sẽ có nhiều cơ hội gia tăng thị phần với giá bán tốt hơn, do nhu cầu thị trường đang tăng cao. Trong bối cảnh người tiêu dùng Nhật đang “thắt lưng buộc bụng”, tiết giảm chi phí nhằm tái thiết đất nước, giá xuất khẩu của các doanh nghiệp vẫn giữ ở mức cũ trước thời điểm xảy ra thảm họa là điều khá khả quan.

Hà Phương