Tín hiệu vui cho gạo Việt

Chính phủ Thái Lan tăng giá mua gạo từ ngày 7/10, Indonesia và Philippines đều có những nhu cầu nhập khẩu gạo lớn…là những yếu tố cho phép dự đoán mục tiêu xuất khẩu 7,3 triệu tấn gạo của Việt Nam năm 2011 sẽ có thể về đích sớm hơn dự kiến. Đồng thời theo Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA), thời điểm từ nay đến cuối năm giá gạo xuất khẩu cũng sẽ có xu hướng tăng và ổn định.

Thái Lan là quốc gia có lượng gạo xuất khẩu, giá xuất khẩu đứng đầu thế giới. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, do những thay đổi chính trị, nước này đã có chính sách tăng gấp đôi thu mua gạo nội địa. Cụ thể, theo cam kết của tân Thủ tướng Yingluck Shinawatra, Thái Lan sẽ tung ra chương trình trị giá 470 tỉ baht (gần 16 tỉ USD) nhằm nâng giá thu mua gạo cho nông dân lên 15.000 baht/tấn (khoảng 500 USD), gần gấp đôi mức giá trung bình 8.500 baht/tấn hiện tại. Chính điều này sẽ dọn đường cho gạo Việt xuất khẩu nhiều hơn trong thời gian sắp tới. Theo các chuyên gia kinh tế dự báo, trong thời gian tới giá lúa gạo sẽ còn tăng, do nhu cầu thế giới vẫn ổn định. Dù hiện tại lượng gạo sản xuất trên toàn thế giới đạt 451,2 triệu tấn, tăng 11,1 triệu tấn so với niên vụ trước nhưng lượng tiêu thụ cũng tăng tới 10,5 triệu tấn; trong đó lượng gạo thương mại tăng từ 31,6 triệu tấn trong niên vụ trước lên 32,7 triệu tấn trong niên vụ này.

Do vậy, việc Thái Lan công bố chính sách tăng mua lúa gạo nội địa sẽ làm cho giá gạo thế giới sẽ lên một bằng mới. Bởi Thái Lan từ trước đến nay vẫn được xem là cường quốc xuất khẩu gạo số một thế giới, có sức chi phối giá gạo lớn. Có nhiều khả năng thị trường lúa gạo sẽ chia làm hai phân khúc là gạo giá thấp từ Ấn Độ và gạo giá cao được cung cấp từ Thái Lan và Việt Nam. Do giá gạo Thái Lan tăng quá nhanh nên Việt Nam hưởng lợi trong phân khúc gạo này, giá gạo xuất khẩu và giá lúa trong nước của Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục ở mức cao cho đến tháng 6/2012.

Trong khi đó, theo ông Nguyễn Trí Ngọc, Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), dự kiến sản lượng gạo trong nước sẽ đạt khoảng 41 triệu tấn lúa trong năm 2011, tăng hơn 1 triệu tấn so với năm 2010. Ngoài lượng gạo đảm bảo tiêu dùng trong nước, lượng gạo hàng hóa để xuất khẩu vẫn đạt 7 triệu tấn như kế hoạch. Cũng theo ông Ngọc, mặc dù năm nay có lũ lớn, song hiện tượng thiên nhiên này lại mang về một lượng phù sa bồi đắp dồi dào cho đồng bằng sông Cửu Long. Và theo mọi năm, sau mỗi vụ lũ lớn sẽ là một vụ đông xuân bội thu nên khả năng sang đầu năm 2012, người nông dân sẽ lại được mùa, được giá.

Về yếu tố giá cả, ông Nguyễn Văn Bẩy, Phó Chủ tịch Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA), cho biết do tình hình giá cả nhiều mặt hàng trong nước và thế giới có xu hướng tăng như hiện nay nên các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xuất khẩu gạo cần có đủ 100% hàng trong kho (theo quy định Bộ Tài chính là 50%) mới nên ký bán hợp đồng và đặc biệt cần tham khảo thông tin thay đổi thị trường, không nên bán quá vội vã. Hiện nay giá lúa gạo trong nước đang có xu hướng tăng, giá gạo đạt mức 9.450 đồng/kg. Trước tình hình đó, các chuyên gia của VFA nhận định, giá gạo Việt Nam sẽ phải theo sát giá gạo thế giới, nghĩa là nếu giá thế giới lên thì giá gạo Việt cũng sẽ tăng theo. Điều quan trong lúc này theo các chuyên gia là cần hài hòa giữa giá xuất khẩu và giá trong nước. Ngoài ra, để ngăn chặn tình trạng sốt giá ảo, VFA đề nghị thường xuyên có thông tin cập nhật về giá cả về giá gạo trong nước và thế giới cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo cũng như người nông dân. Trong thời gian này, nếu VFA phát hiện có doanh nghiệp nào đầu cơ gây rối thị trường, đưa thông tin thất thiệt làm thị trường gạo sốt ảo sẽ bị xử lý nghiêm. VFA cũng khuyến cáo các doanh nghiệp, phải tham gia bình ổn thị trường trong nước, khi xảy ra sốt giá gạo trên thị trường nội địa các doanh nghiệp phải tập trung mở bán hàng để bình ổn giá với giá giảm hơn 15%.

Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính đến hết tháng 9/2011 lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam đạt 6 triệu tấn với kim ngạch 2,816 tỉ USD, tăng 9,13% về lượng và 23,71% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Giá xuất khẩu bình quân tăng 56,5 USD/tấn. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế cũng chỉ ra rằng hiện gạo Việt Nam vẫn còn có khả năng phát triển ra nhiều thị trường quốc tế tiềm năng khác.

Anh Phương