10:04:21 | 21/10/2011
Theo các chuyên gia trong ngành đánh giá, hiện dịch vụ logistics của Việt Nam đang xếp thứ 53/155 quốc gia, với nguồn thu chiếm khoảng 15-20% GDP. Con số hấp dẫn này đã thu hút các doanh nghiệp (DN) trong nước cùng các tập đoàn hàng hải lớn trên thế giới như APL, Mitsui OSK, Maerk Logistics, NYK Logistics... Đó là lý do ngành dịch vụ logistics Việt Nam đã phát triển nhanh chóng, từ một vài DN giao nhận quốc doanh ở đầu thập niên 90, đến này đã có gần 1.000 DN hoạt động trên khắp cả nước. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, cuộc cạnh tranh giữa doanh nghiệp nội và doanh nghiệp ngoại trong ngành đang diễn ra không cân sức. Các doanh nghiệp ngoại với lợi thế là những tập đoàn hàng hải hùng mạnh, vượt trội bởi bề dày kinh nghiệm, nguồn tài chính dồi dào, cùng hệ thống dịch vụ đã được hình thành lâu năm, chuyên nghiệp và bao quát trên toàn thế giới. Với những thế mạnh nêu trên, các doanh nghiệp này hiện đã dành được hơn 80% thị phần. Trong khi đó, các doanh nghiệp Việt Nam, do thiếu các yếu tố đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật, trình độ lãnh đạo, năng lực quản lý điều hành yếu kém nên họ mới chỉ đáp ứng dịch vụ đơn giản, hoạt động manh mún, quy mô nhỏ, thiếu đồng bộ, qua nhiều trung gian, đại lý. Phương thức cạnh tranh chủ yếu là hạ giá để giành khách hàng, tự thôn tính lẫn nhau nên thị phần của các DN trong nước ngày càng nhỏ lại.
Theo ông Trần Duy Hiển, Tổng Thư ký Hiệp hội Giao nhận kho vận Việt Nam (Viffas), cho biết, trong số các doanh nghiệp trong nước hoạt động trong lĩnh vực giao nhận kho vận tải thì chỉ có chừng 10% doanh nghiệp thực sự có khả năng hoạt động trong ngành logistics. Còn phần lớn các doanh nghiệp còn lại phải liên doanh với đối tác nước ngoài để tận dụng mạng lưới giao nhận, kho bãi, trình độ công nghệ… Trong khi đó, theo định nghĩa logistics được hiểu là một tổng thể bao gồm nhiều lĩnh vực hoạt động, trong đó ngoài các hoạt động bao trùm như: giao thông vận tải đường biển, đường sắt, hàng không, đường thủy, kho bãi, giao nhận, dịch vụ hàng hải… còn gồm cả các hoạt động hỗ trợ như: cảng biển, hải quan, xuất nhập khẩu, ngân hàng, bảo hiểm, kiểm định… Và hầu hết các phân khúc thị trường này đang rơi vào tay các ông lớn là các doanh nghiệp nước ngoài. Một thực trạng khác đáng cảnh bảo hơn là hiện nhiều doanh nghiệp logistics trong nước hoạt động kinh doanh bằng cách cạnh tranh không lành mạnh với nhau, tự ý phá giá.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia trong ngành, hiện mức giá dịch vụ dịch vụ logistics Việt Nam đang ở mức thấp so với khu vực. Cụ thể, Chi phí tối thiểu cho việc bốc dỡ container dao động từ 60 đến 70 USD/container loại 20 feet nhưng tại một số cảng, DN logistics Việt Nam chỉ thu hơn nửa với hơn 30 USD/container. Chính việc tự hạ thấp giá thành, cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp nội với nhau sẽ là một trong những miếng mồi béo bở tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nước ngoài lợi dụng làm giá, thôn tính hết thị phần.
Ông Hồ Kim Lân, Tổng Thư ký Hiệp hội Cảng biển Việt Nam, đây là một ngành thương mại dịch vụ hứa hẹn doanh thu lớn và có cơ hội phát triển lớn. Việc cần làm lúc này của ngành logictics Việt Nam lúc này không phải là cạnh tranh hay hạ giá thành mà cần nhìn vào những thực trạng yếu kém vốn có của mình như chưa có sự đầu tư đáng kể cho ngành trong việc đầu tư cơ sở hạ tầng, cả nước chỉ có có đường quốc lộ 1 là hoạt động có hiệu quả, điều này ảnh hưởng đến giá thành cuối cùng của sản phẩm được vận chuyển từ biên giới, cảng biển. Mặt hạn chế nữa là chưa đầu tư mạnh cho các cảng biển để phục vụ tốt cho vận tải đường biển. Mặt hạn chế khác trong khâu thủ tục hành chính là các thủ tục hải quan còn chưa nhanh chóng. Muốn phát triển, trong ngắn hạn, cần quốc tế hóa các công ty kho vận; Đào tạo nguồn nhân lực có chuyên môn. Các công ty Việt Nam chưa có các nhân sự giám sát các chuyến đi, chặng đường vận chuyển để có thể rút ra nhận xét, kinh nghiệm làm sao rút ngắn được đường đi, giảm chi phí tối đa nhằm có lợi cho khách hàng.Về dài hạn, Việt Nam cần đầu tư phát triển cơ sơ hạ tầng, cầu đường, bến bãi, kho bãi, các cảng hàng không tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Cần đẩy mạnh phát triển hải quan điện tử, nhất là hải quan đường bộ, vì trong nhưng năm tới vận tải xuyên biên giới sẽ phát triển mạnh, ông Lân nói./.
Anh Phương
English
