Dự thảo điều kiện kinh doanh, xuất khẩu cà phê: “Quản” chặt hơn để phát triển bền vững

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chính thức có văn bản gửi Bộ Công Thương và thống nhất việc quy định về điều kiện kinh doanh, xuất khẩu cà phê là cấp thiết và khả thi trong điều kiện hiện nay.

Điều kiện ngặt nghèo

Theo dự thảo về điều kiện kinh doanh cà phê do Bộ Công Thương soạn thảo và đang trong giai đoạn lấy ý kiến đóng góp thì những điều kiện quan trọng nhất doanh nghiệp phải đáp ứng là: 2 năm liên tục lượng cà phê xuất khẩu tối thiểu 5.000 tấn/năm; có kho chứa và khả năng chế biến tối thiểu là 5.000 tấn/năm; minh bạch về tài chính...

Không chỉ các doanh nghiệp Việt Nam mà các doanh nghiệp nghiệp có vốn đầu tư nước hoạt động trong ngành sản xuất, chế biến và xuất khẩu cà phê tại Việt Nam đều phải thỏa mãn các điều kiện này.

Sau mặt hàng gạo, cà phê cũng sẽ được xác định là mặt hàng kinh doanh xuất khẩu có điều kiện.

Trong khi nhiều nhà chế biến, xuất khẩu cà phê Việt Nam có thái độ không ủng hộ dự thảo này thì cơ quan quản lý Nhà nước là các bộ Công Thương và Nông nghiệp và Phát triển nông thôn lại khá cương quyết. Hai bộ này còn nhận được sự ủng hộ của nhiều chuyên gia trong lĩnh vực này. Ông Đoàn Triệu Nhạn – người đã nhiều năm giữ vị trí là Chủ tịch Vicofa cho rằng: việc đề ra điều kiện cho doanh nghiệp xuất khẩu cà phê đáng lý phải làm từ mấy năm trước. Vì vậy đến nay càng phải làm quyết liệt. Có như vậy mới nâng cao uy tín và vị thế của cà phê Việt Nam trên thị trường thế giới.

Vào thời điểm hiện tại, Việt Nam có trên 150 doanh nghiệp tham gia vào ngành xuất khẩu cà phê. Số lượng doanh nghiệp quá đông đã dẫn tới tình trạng tranh mua, tranh bán làm giảm uy tín và chất lượng của sản phẩm cà phê Việt Nam- nhận xét của ông Tổng thư ký Vifoca tại Hội nghị lấy ý kiến vào dự thảo tổ chức cuối tuần qua tại Hà Nội.

Niên vụ cà phê 2011/2012, sản lượng cà phê của Việt Nam sẽ đạt trên 1 triệu tấn, tương đương với sản lượng của niên vụ trước. Xuất khẩu mặt hàng này thời gian tới theo dự báo vẫn tiếp tục gặp thuận lợi về giá. Trong 9 tháng qua xuất khẩu cà phê đạt 994 nghìn tấn, trị giá 2,2 tỷ USD, tăng 8,9% về và tăng 66,5% về giá trị so với cùng kỳ năm 2010. Theo Vicofa, năm 2011, Việt Nam sẽ xuất khẩu khoảng 1,2 triệu tấn cà phê, thu về 2,6 tỷ USD - mức kim ngạch cao nhất từ trước đến của mặt hàng này.

Liên quan đến các cuộc bàn thảo về điều kiện kinh doanh, xuất khẩu cà phê, câu chuyện về mất thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột luôn luôn được nhắc đến như một bài học về sự lơ là của giới quản lý và doanh nghiệp Việt Nam về thương hiệu và tài sản quốc gia. Mặc dù vụ việc được phát hiện ra từ tháng 7/2011; sau rất nhiều lần tham vấn ý kiến của các chuyên gia luật và cơ quan quản lý cấp trên, đến giữa tháng 10 Ủy ban nhân dân tỉnh Đak Lak mới ủy quyền cho Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột, đứng tên đơn khiếu kiện để huỷ bỏ nhãn hiệu cà phê Buôn Ma Thuột đã được bảo hộ tại Trung Quốc. Hiệp hội này cũng cũng sẽ là đại diện để đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tập thể “Cà phê Buôn Ma Thuột” theo theo thỏa ước Madrid.

Mặc dù đến thời điểm hiện tại, những ảnh hưởng từ vụ mất thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột chưa gây nhiều ảnh hưởng xấu đến hoạt động xuất khẩu cà phê của các doanh nghiệp Việt Nam nhưng việc đòi lại thương hiệu và qui định điều kiện kinh doanh đối với doanh nghiệp xuất khẩu cà phê là những việc làm cấp thiết nhằm đảm bảo uy tín và thương hiệu bền vững cho cà phê Việt Nam.

Thanh Yên