Kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Uzbekistan: Hướng tới 30 triệu USD

Phó Thủ tướng Uzbekistan - Ibragim tại buổi tiếp Chủ tịch HĐQT, Tổng Công ty Thăm dò và Khai thác Dầu khí (PVEP) - Đỗ Hữu Hạnh và Đại sứ Lê Mạnh Luân hồi tháng 7/2011, mong muốn: “Việt Nam có Hổ trắng thì Uzbekistan sẽ có Hổ Trung Á” và đưa ra kế hoạch “đến ngày 30/12/2012 sẽ có dòng dầu đầu tiên”.

Hợp tác dầu khí giữa 2 nước có những tiến triển tích cực

Kim ngạch chưa phản ánh thực tế

Năm 1992, Việt Nam-Uzbekistan thiết lập quan hệ ngoại giao. Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam năm 1996 của Tổng thống Uzbekistan - Karimov, hai nước đã ký một loạt văn kiện quan trọng đặt nền móng cho hợp tác song phương.

Đầu tháng 10/2011, trong chuyến thăm chính thức Uzbekistan của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, các thỏa thuận, ghi nhớ giữa các DN lĩnh vực dầu khí, dệt may, da giày, nghề cá… đã được ký và đang thực hiện. Theo đó, Công ty Ngoại thương cổ phần nhà nước Uzmarkazimpex đã ký hợp đồng bán 700 tấn bông, trị giá trên 1,8 triệu USD cho Công ty Đầu tư và Phát triển Thiên Nam (Hiệp hội Bông sợi Việt Nam), dự kiến giao hàng trong tháng 2/2012.

Hợp tác trong lĩnh vực dầu khí giữa hai nước có những tiến triển tích cực. PVEP và Uzbekneftegaz đã ký hợp đồng khoan thăm dò địa chất lô Kossor vùng Usurt và tiếp tục hợp tác nghiên cứu, thăm dò địa chất lô Bakhara-Khiva. Đầu năm 2011, Tổng thống Uzbekistan đã phê duyệt hợp đồng thứ nhất và chấp thuận việc hợp đồng thứ hai. Kossor Operating company - PVEP Trung Á chính thức đi vào hoạt động từ tháng 4/2011, với đầu tư ban đầu trên 100 triệu USD cho 2 dự án thăm dò dầu khí trên lãnh thổ Uzbekistan.

9 tháng đầu năm 2011, kim ngạch xuất nhập khẩu song phương Việt Nam-Uzbekistan đạt trên 20 triệu USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu sang Uzbekistan khoảng 5 triệu USD và nhập khẩu gần 15,7 triệu USD. Tuy nhiên, số liệu kim ngạch này chưa phản ánh thực tế, bởi ngoài nhập khẩu chính ngạch, vẫn có một lượng lớn quần áo may sẵn, tranh ảnh, đồ điện tử... giá trị hàng trăm nghìn USD được chuyển qua đường hàng không sang thị trường Uzbekistan.

Với quan hệ hợp tác hữu nghị truyền thống từ thời Xô Viết, các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như: Chè, cà phê, hạt tiêu, hàng dệt may... đã trở nên quen thuộc với người dân Uzbekistan. Tuy nhiên, quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước chủ yếu do các doanh nhân người Việt làm ăn sinh sống tại Uzbekistan thực hiện, tập trung vào lĩnh vực chăn nuôi, sản xuất tơ, sản xuất thép xây dựng, xưởng ép gỗ... và quảng bá ẩm thực: Cafe Hanoi, Nem Vietnam... Việt Nam nhập khẩu bông, kim loại, máy móc phụ tùng, hóa chất, nguyên phụ liệu dệt may… từ Uzbekistan song kim ngạch còn thấp. Cơ chế đàm phán hợp đồng đối ngoại chưa theo thông lệ mua bán quốc tế (thanh toán bằng L/C).

Hợp tác kinh tế, thương mại hai nước vẫn còn một số khó khăn. Uzbekistan không có biển, vận chuyển hàng hóa chi phí cao, điều kiện thanh toán chưa thông thoáng. Nhà nước Uzbekistan vẫn “độc quyền về ngoại hối”, vì vậy, nếu DN muốn nhập khẩu hàng hóa, phải nộp đơn xin mua ngoại tệ của ngân hàng. Hai nước chưa công nhận lẫn nhau về cơ chế thị trường và Uzbekistan chưa là thành viên WTO.

Nâng kim ngạch lên 30 triệu USD

Năm 2012, hai nước dự kiến nâng kim ngạch thương mại lên khoảng 30 triệu USD. PVEP cũng sẽ ký hợp đồng thứ 2 với Uzbekneftegaz về thăm dò địa chất lô Bukhara-Khiva, mức đầu tư dự kiến trên 50 triệu USD. Hợp tác này đã được Tổng thống Uzbekistan - Karimov chấp thuận. Ở chiều ngược lại, Tập đoàn Viễn thông quân đội Viettel đang tìm kiếm đối tác Uzbekistan để hợp tác khai thác dịch vụ di động, dự kiến đầu tư từ 600-800 triệu USD vào thị trường này.

Uzbekistan là thị trường nhiều tiềm năng trong lĩnh vực dầu khí, nông nghiệp, ô tô, may mặc, du lịch… nhưng cũng đầy khó khăn. Vì vậy, để hiện thực hóa các tiềm năng, cơ hội hợp tác, Nhà nước cần có chính sách khuyến khích, đặc biệt là hỗ trợ về tài chính cho các DN đầu tư, hợp tác kinh doanh với Uzbekistan. Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam sớm triển khai thỏa thuận hợp tác, để các DN Việt Nam yên tâm đầu tư, kinh doanh với các DN Uzbekistan. Ngoài ra, các DN cũng cần chủ động tìm kiếm cơ hội hợp tác thông qua tham dự các hội chợ, triển lãm thương mại hàng năm của Uzbekistan, như: Hội chợ OGU 2012 (dầu mỏ và gaz) diễn ra từ ngày 15-17/5 hàng năm, Hội chợ bông từ ngày 26-28/9, Triển lãm “Textile Expo Uzbekistan” từ ngày 12-14/9...

Lê Minh Tiến-Tham tán Thương mại Việt Nam tại Uzbekistan

Nguồn: baocongthuong.com.vn