Dũng cảm chống hàng giả

Hàng giả, hàng nhái làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến các nhà sản xuất, đẩy các doanh nghiệp làm ăn chân chính đến bờ thua lỗ, thậm chí phá sản, nghiêm trọng hơn là ảnh hưởng đến môi trường đầu tư và nền kinh tế. Xung quanh chủ đề này, Phóng viên Tạp chí Vietnam Business Forum đã phỏng vấn ông Lê Thế Bảo - Chủ tịch Hiệp hội chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (Vatap). Đỗ Ngọc thực hiện.

Hàng Việt Nam đang nâng dần vị thế trên thị trường nội địa, nhưng tâm lý chuộng hàng ngoại vẫn còn phổ biến. DN trong nước phải chiến đấu cam go với hàng giả, hàng nhái và hàng lậu, ông thấy vấn đề này ra sao?

Thực tế hiện nay, nếu cạnh tranh sòng phẳng, đúng luật, một số mặt hàng tiêu dùng Việt Nam không thua kém hàng ngoại. Nhưng hàng nhập lậu qua biên giới không chịu bất cứ khoản thuế nào, không bị kiểm soát về chất lượng, kiểm dịch thì doanh nghiệp Việt Nam chào thua.

Theo khảo sát mới đây của chúng tôi thì có nhiều người tiêu dùng sẵn sàng ủng hộ hàng Việt Nam nhưng cũng đòi hỏi nhà sản xuất phải đưa ra những sản phẩm tốt, giá cả hợp lý.

Nếu như xét về khía cạnh giá thì hàng VN khó có thể cạnh tranh lại hàng ngoại thuộc khối ASEAN, xét về chất lượng thì không cạnh tranh lại hàng Âu Mỹ, nhưng xét về thế mạnh địa phương, am hiểu thị hiếu và sở thích người tiêu dùng thì doanh nghiệp trong nước có thể tận dụng điều này. Doanh nghiệp trong nước cần tận dụng thế mạnh của mình để truyền thông một cách có hiệu quả như vậy hàng Việt mới tìm được chỗ đứng trong thị trường.

Theo ông nguyên nhân chính của việc khó khống chế được tình trạng hàng giả, hàng nhái tràn lan trên thị trường hiện nay là gì?

Một trong những nguyên nhân chính khiến hàng giả, hàng nhái khó giảm chính là thu nhập của người tiêu dùng còn thấp, chênh lệch giữa giá hàng hiệu và hàng giả quá lớn. Người bán vì hám lợi mà sẵn sàng trộn hàng giả vào để bán như hàng thật. Hàng thật thì tỷ lệ chiết khấu ở mức nhất định nhưng bán hàng giả thì lời hơn gấp đôi.

Nhiều khi chúng tôi nhận được thông tin về sản phẩm nào đó bị làm giả, làm nhái nhưng khi liên hệ với DN sản xuất hàng thật để điều tra, xử lý lại không nhận được sự hợp tác do sợ làm ảnh hưởng đến uy tín của DN. Đặc biệt đến 99% kiến nghị của khách hàng về kiểm soát hàng hóa đều là của các DN nước ngoài chứ các DN trong nước hầu như không có.

Các DN cứ nghĩ rằng đang sản xuất cái mà chúng ta có, đương nhiên chúng ta là những người sở hữu hợp pháp. Còn những quy định về sở hữu trí tuệ, những tổ chức quốc tế bảo vệ quyền lợi DN thì chưa được DN Việt Nam tiếp cận. Các quy định pháp lý vẫn còn rất chồng chéo, thiếu tính thực thi.

Tôi hy vọng qua những vụ việc như Vinataba, cà phê Trung Nguyên, nước mắm Phú Quốc… và mới đây là cà phê Buôn Ma Thuột, sẽ là bài học cảnh tỉnh DN, không chỉ bảo vệ thương hiệu tại thị trường nội địa mà phải vươn xa hơn, trước hết là ở những nước trong khu vực, thị trường trọng điểm, thị trường tiềm năng.

Theo ông, DN cần làm gì để chống lại vấn nạn này?

DN cần tiết giảm chi phí để hạ giá thành, qua đó hàng giả, hàng nhái cũng không có cơ hội để tồn tại.

Một yếu tố không thể thiếu trong công tác phòng chống hàng nhái, hàng giả là sự hợp tác của các DN và các chủ nhãn hiệu hàng hóa cũng như những người mua hàng.

Việc đầu tiên DN cần phải làm đó là xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu hàng hóa, biểu tượng kinh doanh, tên thương mại, khẩu hiệu kinh doanh, bí mật kinh doanh.Muốn chống hàng giả thì việc để DN tự làm là không hiệu quả, mà cần có sự nỗ lực của toàn cộng đồng DN. Bên cạnh đó những định chế của luật pháp phải được ban hành sát với thực tế, chi tiết cho từng hành vi vi phạm và được thực thi bởi một lực lượng chống hàng giả đủ mạnh.

Hiện nay chúng tôi đã cung cấp 750.000 tem chống hàng giả dán trên các sản phẩm tiêu thụ trên thị trường, trong đó có các sản phẩm được dán tem như: Rượu Eresson, dây cáp điện Thượng Đình, nước khoáng… Các sản phẩm mới nếu được sử dụng tem chống hàng giả sẽ rất thuận lợi sâm nhập thị trường, người tiêu dùng dễ phân biệt hàng thật, hàng giả.

Mỗi dịp tiêu thụ lớn như Tết Nguyên đán, hàng giả, hàng nhái sẽ được dịp xuất hiện nhiều hơn. Các biện pháp được bàn thảo như thế nào để đối phó tình trạng này, thưa ông?

Thông thường mỗi năm đều có những thời điểm mà sức tiêu thụ tăng đột biến, cung không đáp ứng kịp cầu. Đây chính là kẽ hở, tạo điều kiện cho các loại hàng kém chất lượng, hàng giả, hàng nhái tung ra thị trường. Do đó, Ban chỉ đạo 127/TƯ đã có chỉ thị cho các lực lượng phải kiểm tra, kiểm soát sát sao, nhất là những mặt hàng trọng điểm, tuyến trọng điểm.

Đối với khu vực thành thị thì ở những chợ đầu mối, trung tâm thương mại, siêu thị..., chúng tôi đều có kế hoạch kiểm tra những mặt hàng thiết yếu. Hiện, chúng tôi đã xây dựng kế hoạch phối hợp đồng bộ, trực tiếp thành lập các đoàn liên ngành ra quân kiểm tra, chỉ đạo trên các địa bàn, góp phần giảm thiểu và đẩy lùi vấn nạn hàng giả không chỉ trong dịp tết Nguyên đán mà còn cả những dịp khiến nó có điều kiện nảy nở, phát triển.

Hiệp hội sẽ nỗ lực cùng với các cơ quan chức năng để giảm thiểu vấn nạn hàng giả đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng cũng như việc đảm bảo môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp.