Tránh sự cộng hưởng tăng giá hàng hóa dịp Tết Nguyên đán

Mục tiêu CPI năm 2012 có khả năng chỉ ở mức dưới 10% là một trong những tín hiệu tích cực cho nỗ lực kiềm chế lạm phát của Chính phủ. Tuy nhiên, ngay trong những ngày cuối năm, thông tin giá một số mặt hàng thiết yếu như điện, than, sữa, cước vận tải… tăng khiến người dân lo ngại sẽ có một đợt cộng hưởng tăng giá mới. Tạp chí Vietnam Business Forum đã có bài phỏng vấn ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục Quản lý Giá, Bộ Tài chính về vấn đề kiểm soát được các yếu tố hình thành giá. Hương Giang thực hiện.

Những ngày cuối năm 2011, rất nhiều loại hàng hóa đã tăng giá bán, theo ông, sự tăng giá trên có hợp lý?

Trước hết, đã thực hiện nhất quán cơ chế giá thị trường thì phải để giá cả vận động theo các tín hiệu của thị trường; tránh việc điều hành áp đặt giá chủ quan, “neo giá” ở thị trường trong nước, trong khi giá cả thị trường thế giới và các yếu tố hình thành giá đã thay đổi. Nhưng đồng thời cũng phải tránh việc thả nổi hoàn toàn giá trong nước, để giá tăng quá cao hoặc giảm quá thấp, bất hợp lý. Thị trường chấp nhận giá nào là phù hợp thì phải kết hợp đồng bộ nhiều yếu tố, trong đó có việc kiểm soát việc đăng ký giá của các doanh nghiệp kinh doanh các loại hàng hóa trên. Việc kiểm soát này đã và đang được các doanh nghiệp và cơ quan quản lý thực thiện theo nguyên tắc: chỉ chấp nhận mức tăng tương thích với các yếu tố đầu vào tăng, không chấp nhận việc hạch toán tăng các yếu tố không liên quan đến yếu tố đầu vào…

Với việc tăng giá các mặt hàng là nguyên liệu đầu vào người dân lo ngại sự cộng hưởng tăng giá từ các yếu tố trên. Cục Quản lý giá sẽ có phương án quản lý như thế nào trong thời gian tới, để các mặt hàng không tăng giá đồng loạt?

Việc tăng giá các hàng hóa, dịch vụ trong nền kinh tế nước ta hiện nay có phần trực tiếp là do điều chỉnh tăng một số giá đầu vào. Nhưng phần lớn hơn thuộc những nguyên nhân sâu xa, nguyên nhân cơ bản như: chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế; hiệu quả sử dụng vốn; tổng cầu lớn hơn tổng cung… Ngoài ra, giá cả còn bị tác động của các yếu tố như: giá thế giới; cung cầu hàng hóa; dịch vụ; thiên tai; dịch bệnh…

Để quản lý giá, bình ổn giá không chỉ riêng một ngành nào, một địa phương nào, một doanh nghiệp nào làm được mà là công việc là nhiệm vụ của cả hệ thống Chính trị. Những giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội mà trọng tâm là thực hiện quyết liệt các biện pháp giảm tổng cầu của nền kinh tế, thông qua việc thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ, thận trọng... đã được ban hành tại Nghị quyết số 11.

Bộ Tài chính sẽ triển khai các giải pháp cụ thể nào để thực hiện nhiệm vụ được phân công? Theo ông giá cả từ nay đến cuối năm sẽ diễn biến thế nào?

Mặt bằng giá từ nay đến hết năm 2011 có nhiều nhân tố tác động và vẫn đẩy giá cả vận động theo xu hướng tăng. Việc phấn đấu để thực hiện mục tiêu kiểm soát mà Quốc hội đặt ra từ đầu năm là rất khó khăn. Bởi kinh tế trong nước đang không chỉ chịu sự tác động của những biến động bất lợi từ thị trường thế giới (lạm phát của nhiều nước tăng; giá xăng dầu, nguyên vật liệu đầu vào; giá lương thực, thực phẩm thế giới tiếp tục xu hướng tăng; khủng hoảng Trung Đông và Bắc Phi… ), mà còn chịu tác động từ nội tại nền kinh tế, những yếu kém, bất cập của nền kinh tế nhiều năm dồn tích lại chưa được khắc phục có hiệu quả (từ việc điều chỉnh tỷ giá, giá cả theo cơ chế thị trường, điều chỉnh tiền lương; hệ quả của chính sách nới lỏng tài khóa, tiền tệ để ngăn chặn suy giảm, duy trì tăng trưởng kinh tế trong thời gian qua; thiên tai; thời tiết tác động bất lợi đến sản xuất và đời sống…).

Nghị quyết số 11/NQ- CP giao nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Tài chính là phải chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương thực hiện quyết liệt chính sách tài khóa thắt chặt, cắt giảm đầu tư công, giảm bội chi ngân sách nhà nước. Bộ Tài chính đang hướng dẫn chi tiết việc thực hiện; giao nhiệm vụ cụ thể trong triển khai, trong kiểm tra kiểm soát ….

Trực tiếp về công tác giá: sẽ tiếp tục thực hiện cơ chế giá thị trường gắn liền với việc thực hiện đồng bộ các giải pháp bình ổn giá (bảo đảm cân đối cung - cầu hàng hóa, dịch vụ; tài chính - tiền tệ; kiểm soát các yếu tố hình thành giá…); Kiểm soát chặt chẽ các phương án giá, mức giá đối với hàng hóa, dich vụ nhà nước còn định giá; hàng hoá, dịch vụ được NSNN chi được để đặt hàng, giao nhiệm vụ sản xuất, hàng hóa được trợ giá, trợ cước … không bổ sung kinh phí tăng thêm so với kinh phí đã giao từ đầu năm để thực hiện các nhiệm vụ này; Kiểm soát giá đối với các hành vi lạm dụng vị thế độc quyền, liên kết độc quyền tăng giá bất hợp lý; Kiên quyết dừng việc đăng ký giá có mức giá tăng không hợp lý...