Năm 2011, bức tranh chung của nền kinh tế thế giới vẫn là suy thoái kinh tế; khủng hoảng nợ công ở nhiều nước; lạm phát cao tại hầu hết các quốc gia;... Những yếu tố đó, ít nhiều đã tác động tiêu cực đến kinh tế - xã hội Việt Nam. Trong bối cảnh đó Đảng và Nhà nước Việt Nam quyết tâm duy trì đường lối phát triển đúng đắn, thực hiện các giải pháp sáng tạo; kinh tế vĩ mô Việt Nam có bước chuyển biến tích cực; chính trị xã hội ổn định; quốc phòng, an ninh được giữ vững... Nhân dịp Tết cổ truyền Nhâm Thìn, Tạp chí Vietnam Business Forum đã thực hiện cuộc phỏng vấn Chủ tịch nước Trương Tấn Sang về đường lối phát triển, những thành tựu nổi bật của đất nước trong năm 2011 và thông điệp của Chủ tịch gửi đến cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc. Thanh Yên thực hiện.
PV: Thưa Chủ tịch trong những năm gần đây, điểm mới trong chính sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước Việt Nam là chuyển từ hội nhập kinh tế quốc tế sang hội nhập toàn diện; tiếp tục là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế. Xin Chủ tịch cho biết những kết quả đạt được từ sự chuyển biến này; đặc biệt là những kết quả đạt được trong năm 2011?
Chủ tịch nước Trương Tấn Sang:
Đã 25 năm Việt Nam tiến hành đổi mới. Công cuộc đổi mới đã đưa Việt Nam vượt ra khỏi nhóm nước kém phát triển, vươn lên thành một trong những nước có tốc độ phát triển nhanh trong khu vực; bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội, xóa đói giảm nghèo, nâng cao phúc lợi xã hội; đạt và vượt nhiều mục tiêu thiên niên kỷ của Liên hợp quốc. Đồng thời, Việt Nam đã có những bước tiến dài, vững chắc trên con đường hội nhập, từ hội nhập kinh tế quốc tế đến hội nhập đầy đủ các lĩnh vực, đã có những đóng góp tích cực vào hòa bình, hợp tác, vì sự phát triển và liên kết của cộng đồng ASEAN, của khu vực Châu Á Thái Bình Dương và trên phạm vi toàn cầu.
Lĩnh vực hội nhập đầu tiên và trọng tâm của Việt Nam là hội nhập kinh tế quốc tế. Việt Nam thực hiện nghiêm túc và đầy đủ các cam kết gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Triển khai tích cực nỗ lực xây dựng cộng đồng ASEAN và 5 Hiệp dịnh mậu dịch tự do trong khuôn khổ ASEAN với các đối tác lớn gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc, Australia và Newzealand; Ký kết Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện với Nhật Bản, đã ký Hiệp định mậu dịch tự do song phương với Chi-lê; đang tích cực tham gia đàm phán Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) và sẽ sớm chính thức khởi động vòng đàm phán mậu dịch tự do với Liên minh Châu Âu…
Hiện nay, Việt Nam đang chuyển từ hội nhập kinh tế quốc tế sang hội nhập toàn diện lĩnh vực, cả văn hóa, xã hội, giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ, quốc phòng – an ninh...và tùy từng lĩnh vực cụ thể sẽ có những bước đi thích hợp. Việt Nam đã ký kết thỏa thuận nâng quan hệ lên tầm đối tác chiến lược với nhiều nước, như Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức, Anh...Tại hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 19 và các hội nghị Cấp cao của tổ chức mà Việt Nam là thành viên, Việt Nam tiếp tục tinh thần “chủ động, tích cực và có trách nhiệm”, cùng đóng góp vào việc đẩy mạnh liên kết, xây dựng công đồng ASEAN, quan hệ giữa ASEAN với các đối tác; thúc đẩy thực hiện các cam kết, tăng cường vai trò và ảnh hưởng của tổ chức mà Việt Nam tham gia.
Chính nhờ đường lối đúng đắn đó, năm qua là một năm thắng lợi nổi bật trên lĩnh vực đối ngoại, vị thế và vai trò của Việt Nam ngày càng được quốc tế công nhận, đề cao. Trong lúc tình hình an ninh chính trị ở nhiều khu vực có biến động và kinh tế thế giới khó khăn do khủng hoảng và suy thoái kinh tế toàn cầu, nhưng lòng tin của các nước, của các công ty, tập đoàn kinh tế trong khu vực và trên thế giới đối với Việt Nam không những không suy giảm, mà còn tiếp tục duy trì và phát triển, vẫn tiếp tục chọn Việt Nam là điểm đến tin cậy; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), vốn ODA dành cho Việt Nam vẫn tiếp tục tăng lên, xuất khẩu của Việt Nam vẫn tăng cao. Tôi xin nhấn mạnh rằng các nhà đầu tư đưa vốn của họ vào Việt Nam không đơn giản chỉ vì họ yên tâm về những gì nhìn thấy ở Việt Nam hôm nay, mà chủ yếu vì họ thấy một Việt Nam ổn định trong tương lai. Kết quả của đường lối hội nhập không chỉ tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế, mà việc tăng cường sự tin cậy và hiểu biết lẫn nhau giữa nước ta với các nước, nâng cao vị thế nước ta trên trường quốc tế đã đóng góp phần quan trọng để chúng ta đảm bảo quốc phòng – an ninh, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ của đất nước…
Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và phu nhân chụp ảnh lưu niệm cùng vợ chồng Tổng thống Mỹ Barack Obama tại APEC Hawaii 2011
PV: Hội nghị APEC 2011 được đánh giá là có tác động quan trọng, góp phần đẩy mạnh xu hướng hợp tác, liên kết kinh tế cùng có lợi giữa các thành viên và nâng cao vị thế của APEC. Xin Chủ tịch chia sẻ về những quan điểm chính của Việt Nam trong hội nghị này?
Chủ tịch nước Trương Tấn Sang:
Hội nghị các nhà Lãnh đạo Kinh tế APEC lần thứ 19 kết thúc với việc thông qua “Tuyên bố Honolulu - Hướng tới một nền kinh tế khu vực gắn kết”. Tuyên bố này bao gồm những cam kết cụ thể về nhiều vấn đề quan trọng đối với khu vực, nhấn mạnh tính đa dạng và sự cần thiết phải tính đến trình độ phát triển khác nhau giữa các nền kinh tế.
Tham dự Hội nghị này, Việt Nam đã có những đóng góp tích cực. Việt Nam đã bày tỏ quan điểm rằng APEC cần có cách tiếp cận tổng thể và toàn diện, hành động mau chóng và quyết liệt trên các cấp độ quốc gia, khu vực và toàn cầu để tránh nguy cơ một cuộc suy thoái mới. Đối với từng nền kinh tế và các khuôn khổ hợp tác tiểu vùng, APEC cần ưu tiên các chương trình, dự án chuyển đổi mô hình tăng trưởng, thu hẹp khoảng cách phát triển, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, phát triển hạ tầng, xóa đói giảm nghèo và tăng cường kết nối nội khối, đặc biệt là các nỗ lực xây dựng Cộng đồng ASEAN và Kế hoạch tổng thể về Kết nối ASEAN cũng như hợp tác tiểu vùng Mekong.
Bằng thực tiễn từ nền kinh tế của mình, chúng ta đã phát đi thông điệp: phát triển bền vững và bảo vệ môi trường là hai nhiệm vụ cấp bách, không thể tách rời. Việt Nam đang nỗ lực bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia theo hướng phát triển đồng bộ các nguồn năng lượng, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, trong đó ngày càng phải coi trọng hơn phát triển công nghệ sản xuất sạch và năng lượng sạch.
Tại phiên đối thoại với Hội đồng Tư vấn Kinh doanh APEC (ABAC) về 4 nội dung: hội nhập kinh tế khu vực, phát triển bền vững, doanh nghiệp vừa và nhỏ, và tạo thêm việc làm; chúng ta đã tiếp tục nhấn mạnh những đóng góp quan trọng của các doanh nghiệp vừa và nhỏ đối với sự phát triển của các nền kinh tế thành viên APEC. Chúng ta cũng đã khuyến nghị ABAC và APEC tiếp tục ưu tiên lĩnh vực này, tạo môi trường thuận lợi để các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như các hộ kinh doanh cá thể có thể hoạt động dễ dàng, liên kết và tham gia các chuỗi giá trị và mạng sản xuất toàn cầu.
Một hoạt động quan trọng khác trong khuôn khổ tuần lễ APEC 19 là Việt Nam tiếp tục tham gia đàm phán Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP). Phiên đàm phán này đã đạt được một phác thảo tổng quát về một Hiệp định nhằm thành lập một khu vực tự do mậu dịch quy tụ các nước ven Thái Bình Dương. Đây cũng là một thành công của hội nghị, trong đó có đóng góp tích cực của Việt Nam.
PV: Thưa Chủ tịch, Biển Đông hiện nay là vấn đề thu hút sự chú ý của dư luận và nhân dân trong nước cũng như cộng đồng các nước ASEAN và quốc tế, xin Chủ tịch cho biết quan điểm của Việt Nam trong giải quyết các tranh chấp về Biển Đông?
Chủ tịch nước Trương Tấn Sang:
Vấn đề chủ quyền đối với bất cứ quốc gia nào cũng là thiêng liêng, bất khả xâm phạm. Chủ trương của Đảng, Nhà nước Việt Nam trong giải quyết vấn đề Biển Đông là kiên trì thương lượng, đàm phán hòa bình với các bên có liên quan trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Biển của Liên hợp quốc năm 1982, Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và Thỏa thuận những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển giữa Việt Nam và Trung Quốc vừa được ký trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng hồi trung tuần tháng 10/2011.
Đồng thời, Việt Nam luôn luôn kiên trì quan điểm phải đảm bảo an ninh hàng hải, tự do hàng hải quốc tế để bất cứ quốc gia nào cũng có quyền đi lại một cách tự do, hòa bình trên biển Đông. Đây là một quyền đã được luật pháp quốc tế công nhận, cũng là tập quán quốc tế có lợi cho tất cả các quốc gia liên quan.
PV: Đã từng nhiều năm nắm trọng trách là Trưởng ban Kinh tế trung ương, xin Chủ tịch cho biết ý kiến của Chủ tịch về vấn đề tái cơ cấu nền kinh tế và tái cơ cấu các doanh nghiệp Nhà nước hiện đang được Chính phủ quyết tâm thực hiện?
Chủ tịch nước Trương Tấn Sang:
Đảng, Nhà nước Việt Nam đã xác định về dài hạn, cùng với hội nhập quốc tế sâu rộng và toàn diện, sẽ tập trung cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng để nâng cao chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh, làm cho nền kinh tế đất nước phát triển nhanh, bền vững.
Theo phương hướng đó, năm 2012, chúng ta sẽ tập trung vào 3 lĩnh vực trọng tâm là tái cơ cấu đầu tư, trước hết là đầu tư công; tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước, trọng tâm là các tập đoàn và tổng công ty; tái cơ cấu hệ thống tài chính tiền tệ, trọng tâm là hệ thống ngân hàng thương mại và các định chế tài chính.
PV: Nhân dịp năm mới Chủ tịch có thông điệp nào gửi tới cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam?
Chủ tịch nước Trương Tấn Sang:
Lạm phát tăng nhanh ở nhiều quốc gia, khủng hoảng nợ công ở Mỹ và EU, biểu hiện mới của chủ nghĩa bảo hộ, sự bế tắc của vòng đàm phán DOHA đang ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của mọi nền kinh tế, trong đó có Việt Nam. Tình hình đó đang đòi hỏi sự chung tay hợp sức của các cơ quan điều hành Nhà nước các cấp cùng với cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân cả nước để tận dụng tối đa cơ hội, đương đầu với các thách thức kinh tế, hóa giải và biến thách thức thành cơ hội. Việt Nam đang nỗ lực trong việc tái cơ cấu nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, hoàn thiện thể chế, ban hành các chính sách nhằm cải thiện hơn nữa môi trường kinh doanh, đầu tư. Khó khăn hiện nay chỉ là tạm thời, Việt Nam vẫn là địa chỉ đầu tư hấp dẫn cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Nhà nước Việt Nam sẽ tiếp tục có chính sách tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa để các doanh nghiệp hoạt động, phát triển. Quan điểm của Đảng, Nhà nước Việt Nam là sự thành công của doanh nghiệp cũng chính là thành công của nền kinh tế Việt Nam và ngược lại. Vì vậy, tôi mong muốn cộng đồng doanh nghiệp (cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp nước ngoài đầu tư ở Việt Nam) phát huy những thành tựu đã đạt được trong những năm qua, mở rộng sản xuất kinh doanh để từng bước phát triển thành những doanh nghiệp lớn; đồng thời, chấp hành đầy đủ các chủ trương chính sách của Nhà nước; xây dựng quan hệ lao động hài hòa, tích cực tham gia các hoạt động xã hội, đóng góp nhiều hơn nữa cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam.
Hội nhập ngày càng sâu rộng hơn, phát triển ngày càng bền vững hơn là những mục tiêu mà Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đang nỗ lực thực hiện. Tôi mong muốn các doanh nhân, doanh nghiệp sẽ đóng góp mạnh mẽ vào thực hiện thắng lợi mục tiêu đó. Các bạn hãy là thành viên tin cậy, có trách nhiệm với đất nước. Sự thành công của doanh nhân chính là sự thịnh vượng của đất nước!
PV: Xin trân trọng cảm ơn Chủ tịch!
24 – 25/4/2026
Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh
English
