Nam Định: Môi trường đầu tư sẽ tiếp tục được cải thiện

Năm 2011, Nam Định đạt mức tăng trưởng GDP trên 12%, cao hơn mức trung bình của cả nước, thu ngân sách đạt trên 1.900 tỷ đồng tăng 43% so với dự toán, tổng vốn đầu tư phát triển xã hội năm 2011 ước đạt trên 15,6 nghìn tỷ đồng; giá trị hàng xuất khẩu đạt 322,4 triệu USD, vượt 42,4 triệu USD so với kế hoạch. Đây là con số ấn tượng trong bối cảnh kinh tế khó khăn. Tuy nhiên, so với một số địa phương trong cả nước, sự phát triển kinh tế của Nam Định vẫn chưa xứng với tiềm năng. Xung quanh chủ đề này, phóng viên Lê Hiền đã có cuộc phỏng vấn ông Phạm Gia Túc, Phó Chủ tịch VCCI.

Ông đánh giá thế nào về kết quả phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Nam Định trong năm 2011?

Năm 2011 là năm đầu tiên đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Nam Định triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Nam Định lần thứ XVIII. Với quyết tâm cao của đảng bộ, chính quyền và nhân dân Nam Định đã đạt được kết quả phát triển kinh tế - xã hội ấn tượng nêu trên. Mặc dù, ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế toàn cầu và khó khăn của kinh tế trong nước, trong điều kiện thực hiện Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ về tiết giảm đầu tư công, tình trạng lãi suất và lạm phát cao nhưng tăng trưởng GDP năm 2011 vẫn đạt 12%. Điều đáng mừng hơn là kết quả thu ngân sách, một chỉ tiêu quan trọng nhất để đánh giá chất lượng tăng trưởng trong năm 2011 đã đạt trên 1.900 tỷ, vượt 43% so với dự toán. Nếu duy trì được tốc độ tăng trưởng này, với 4 năm còn lại, Nam Định có khả năng vượt chỉ tiêu thu ngân sách đã đề ra vào năm 2015.

“Phát triển chưa xứng với tiềm năng” có thể nói tóm gọn về tình hình kinh tế của Nam Định trong mấy năm trở lại đây là như vậy, ông có thể đánh giá thế nào về nhận xét này?

Nam Định là một tỉnh ở phía nam đồng bằng sông Hồng, có diện tích gần 1.700 km² , dân số xấp xỉ 2 triệu người, thuần nhất về dân tộc nhưng đa dạng về tôn giáo, có nền văn hóa - giáo dục phát triển, có tiềm năng lớn về nguồn nhân lực. Với 72km bờ biển, đất đai phì nhiêu, Nam Định có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế tổng hợp ven biển. Thành phố Nam Định từng là một trong những trung tâm công nghiệp dệt của cả nước và trung tâm thương mại - dịch vụ, cửa ngõ phía Nam của đồng bằng sông Hồng. Tuy nhiên trong khoảng 20 năm lại đây, kinh tế Nam Định phát triển chậm lại so với một số địa phương khác cùng tiềm năng của khu vực Đồng bằng Bắc Bộ như Vĩnh Phúc, Bắc Ninh… Cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động chuyển đổi chậm, chất lượng tăng trưởng chưa cao. Cơ cấu kinh tế hiện nay (công nghiệp xây dựng 37,2%, dịch vụ 33,8%, nông, lâm thủy sản 29%), mặc dù đã chuyển biến tích cực nhưng chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh và mong muốn của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân trong tỉnh. Vì vậy, nhận xét kinh tế Nam Định “ Phát triển chưa xứng với tiềm năng” là có cơ sở.

Trong những năm gần đây, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh , sự quản lý điều hành của các cấp chính quyền, sự nỗ lực của các tầng lớp nhân dân, Nam Định đã đạt được những thành tích đáng khích lệ về phát triển kinh tế- xã hội, duy trì được sự tăng trưởng ổn định, đời sống nhân dân được cải thiện, văn hóa xã hội tiếp tục phát triển, an ninh quốc phòng được giữ vững. Với bề dày của một vùng đất văn hiến, một vùng quê cách mạng giàu truyền thống yêu nước, với nguồn nhân lực dồi dào, nền nông nghiệp khá phát triển và tiềm năng tự nhiên sẵn có, lại nằm ở vị trí trung tâm của Đồng bằng châu thổ Sông Hồng, cơ sở hạ tầng đang dần được đầu tư đồng bộ, Nam Định hoàn toàn có thể dựa vào các lợi thế của mình để để tiếp tục đấy mạnh thu hút đầu tư, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển kinh tế - xã hội trong những năm tới.

Báo cáo Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) do VCCI điều tra và công bố trong những năm gần đây, Nam Định đứng ở nửa dưới của bảng xếp hạng. Điều này cho thấy mức độ hài lòng của doanh nghiệp với môi trường kinh doanh chưa cao, ông đánh giá thế nào về vấn đề này?

Trong những chỉ số dùng để đánh giá PCI gồm: Chính sách phát triển kinh tế tư nhân, tính minh bạch, đào tạo lao động, tính năng động và tiên phong của lãnh đạo, chi phí thời gian để thực hiện quy định của Nhà nước, thiết chế pháp lý, ưu đãi đối với doanh nghiệp Nhà nước, chi phí không chính thức, tiếp cận đất đai và sự ổn định trong sử dụng đất, chi phí gia nhập thị trường thì các chỉ số thành phần của Nam Định được đánh giá thấp là: Tiếp cận đất đai, chi phí thời gian và tính năng động; các chỉ số được đánh giá cao là: dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp và chi phí gia nhập thị trường. Với vị trí khiêm tốn trong bảng xếp hạng, không phải là Nam Định không nỗ lực trong việc cải thiện PCI mà lý do chính là tốc độ cải cách của Nam Định còn chậm hơn so với nhiều địa phương khác. Một vấn đề nữa cũng nên được hiểu rõ là PCI của Nam Định trong năm 2010 đã tăng 10 bậc và nằm khá sâu trong tốp Khá, chênh lệch điểm số với các tỉnh xếp trên không nhiều. Mặt khác việc tăng điểm số hàng năm có ý nghĩa quan trọng không kém việc cải thiện vị trí xếp hạng. Khi các tỉnh, thành phố đều quan tâm đến việc cải thiện môi trường kinh doanh thì việc tăng vị trí xếp hạng không phải là dễ, tuy nhiên điểm số năm sau cao hơn năm trước đã khẳng định sự tiến bộ của các địa phương. Năm 2011, Nam Định cũng là một trong những địa phương hết sức tích cực trong công tác cải thiện môi trường kinh doanh thể hiện qua việc tổ chức nhiều hoạt động “hậu công bố PCI” như Hội thảo nhằm đề ra các giải pháp nâng cao chỉ số PCI, xây dựng đề án nâng cao chỉ số PCI, đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh… Với những thành tựu đã đạt được cùng với sự quyết tâm cao của lãnh đạo tỉnh, tôi tin rằng PCI của Nam Định sẽ tiếp tục được cải thiện trong những năm tới.

Theo ông, để tránh dàn trải trong kêu gọi và thu hút đầu tư, Nam Định nên tập trung vào những lĩnh vực, ngành nghề nào?

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Nam Định lần thứ XVIII đã đề ra mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2010 – 2015 là: “Tích cực huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, coi trọng phát huy nội lực văn hoá, giáo dục và lợi thế về phát triển công nghiệp, nông nghiệp, kinh tế biển để tạo bước phát triển mới, nhanh, mạnh và vững chắc về kinh tế - xã hội.” Theo tôi, đây là những định hướng rất sát thực phù hợp với tình hình thực tế của Nam Định. Để thực hiện được định hướng này, ngoài việc khai thác tối đa nội lực, sự hỗ trợ của trung ương, Nam Định cần tranh thủ triệt để các nguồn đầu tư từ bên ngoài như: ODA, FDI, hợp tác công – tư (PPP)… tập trung vào các lợi thế về tự nhiên và xã hội của tỉnh.

Như đã phân tích ở trên, điều kiện tự nhiên – xã hội của Nam Định có rất nhiều ưu thế để kêu gọi đầu tư trong và ngoài nước. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nền nông nghiệp và nhiều sản phẩm đã có thương hiệu như: gạo tám Hải Hậu, Ngao Giao Thủy…Nam Định hoàn toàn có đủ điều kiện để phát triền nền nông nghiệp kỹ thuật cao. Xong cần tham khảo, học tập mô hình phát triển nông nghiệp kỹ thuật cao của một số nước, vùng lãnh thổ trên thế giới như: Hoa Kỳ, Isarel, Thái Lan, Đài Loan… và đẩy mạnh hợp tác để phát triển nền nông nghiệp của mình. Mặt khác, kinh tế biển, nuôi trồng thủy hải sản cũng là một lĩnh vực mà Nam Định cần quan tâm kêu gọi đầu tư. Với việc phát triển nền nông nghiệp kỹ thuật cao và kinh tế tổng hợp ven biển, khu vực nông thôn của Nam Định sẽ có những bước tiến lớn, hết sức phù hợp với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới mà Đảng, Nhà nước đang nỗ lực thực hiện.

Đối với việc thu hút đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp, Nam Định nên kêu gọi đầu tư phát triển ngành công nghiệp dệt may, thời trang; công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp kỹ thuật cao. Đây là các lĩnh vực vừa phù hợp với điều kiện của tỉnh cũng như chủ trương phát triển công nghiệp của Chính phủ.

Để phát huy thế mạnh lớn nhất của Nam Định về văn hóa – giáo dục, cùng với việc được quy hoạch TP Nam Định là thành phố trung tâm của vùng đồng bằng Nam Sông Hồng, Nam Định cần tạo điều kiện thuận lợi nhất nhằm thu hút đầu tư phát triển thành một trung tâm lớn của miền Bắc về đào tạo nghề cho người lao động, đáp ứng kịp thời nhu cầu về nguồn lao động chất lượng cao phục vụ cho việc phát triển kinh tế của tỉnh và các trung tâm công nghiệp của miền Bắc. Ngoài ra, cũng nên quan tâm đến việc mời gọi và tạo điều kiện tốt nhất các trường Đại học tại Hà Nội có thể chuyển trường về Nam Định hoặc mở các phân hiệu tại Nam Định. Nếu thực hiện được, Nam Định sẽ trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực lớn của miền Bắc. Mặt khác, việc liên kết với các trung tâm y tế lớn của trung ương để xây dựng các hệ thống các bệnh viện vệ tinh tại Nam Định nhằm phát triển dịch vụ y tế cũng là một hướng đầu tư mà tỉnh cần quan tâm thu hút.

VCCI với tư cách là tổ chức xúc tiến thương mại – đầu tư lớn nhất Việt Nam cam kết sẽ hợp tác và đồng hành cũng chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp Nam Định hỗ trợ thu hút đầu tư, đẩy mạnh hợp tác giữa doanh nghiệp của Nam Định với các đối tác trong và ngoài nước, góp phần hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế đã đề ra.

Tôi xin chúc đảng bộ, chính quyền, nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp tỉnh Nam Định luôn đoàn kết, nỗ lực để giữ vững được tốc độ tăng trưởng, phát huy hết được các tiềm năng, lợi thế của mình trong thu hút vốn đầu tư và phát triển toàn diện kinh tế - xã hội của tỉnh.