06:47:49 | 30/3/2012
Thay vì những cơn sốt giá USD xảy ra bất thường, tỷ giá đã trở nên bình ổn từ cuối năm ngoái đến nay. Ngoài khả năng cung cầu ngoại tệ cân bằng trên thị trường, không thể bỏ qua các biện pháp quản lý của NHNN đối với thị trường ngoại hối. Mới đây nhất, ngày 20/3/2012, NHNN đã quyết định thu hẹp trạng thái ngoại tệ trong hệ thống NH, chống lại tình trạng găm giữ ngoại tệ trong chính hệ thống NHTM.
Thông tư số 07/2012/TT-NHNN do Thống đốc NHNN ký ban hành, quy định về trạng thái ngoại tệ của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, áp dụng từ 2/5/2012. Điểm quan trọng nhất là Thông tư mới quy định về giới hạn tổng trạng thái ngoại tệ. Theo đó, tổng trạng thái ngoại tệ dương của các tổ chức tín dụng không được vượt quá 20% vốn tự có; tổng trạng thái ngoại tệ âm cuối ngày của các tổ chức tín dụng không được vượt quá 20% vốn tự có.
Đối với chi nhánh ngân hàng nước ngoài có vốn tự có từ 25 triệu đô la Mỹ trở xuống được phép áp dụng mức giới hạn tổng trạng thái ngoại tệ dương cuối ngày quy ra đô la Mỹ không được vượt quá 5 triệu đô la Mỹ; tổng trạng thái ngoaị tệ âm cuối ngày quy ra đô la Mỹ không được vượt quá 5 triệu đô la Mỹ.
Chậm nhất đến 14h của ngày làm việc, tổ chức tín dụng gửi báo cáo trạng thái ngoại tệ của ngày làm việc liền kề trước đó về NHNN.
Quy định này thực chất đã thu hẹp trạng thái ngoại tệ hiện hành từ+/-30% vốn tự có, xuống còn +/-20% vốn tự có để hạn chế khả năng đầu cơ, chuyển đổi vốn trong hệ thống gây bất lợi tới tỷ giá.
Tuy nhiên, thời điểm áp dụng từ 2/5, nghĩa là còn hơn 1 tháng nữa, đủ thời gian để các NH vận động thu hẹp trạng thái ngoại tệ mà không gặp cú sốc nào. Hơn thế, theo phân tích của một chuyên gia NHNN, trạng thái ngoại tệ +/-20 cũng không phải là quá hẹp so với thực tế hiện nay. Trạng thái ngoại tệ dương vẫn là một thực tế xa xỉ với hệ thống trong những năm gần đây, ngoại trừ một số điểm nếu có đầu cơ cục bộ. Năn 2012 được dự báo cung cầu ngoại tệ không căng thẳng, nhập siêu giảm mạnh trong những tháng qua, và trạng thái ngoại tệ bắt đầu dương nhẹ, nhưng cho phép dương tới 20% thì “cửa” còn quá rộng.
Tuy nhiên, quy định co trạng thái âm về 20% vốn tự có thì có vấn đề. Trong các cơn sốt trên thị trường ngoại hối trước đây, giới hạn rộng -30% vốn tự có khiến các NHTM gia tăng các hoạt động chuyển đối vốn, thu được lợi nhuận lớn từ chênh lệch lãi suất. Lãi suất cho vay USD thường chỉ bằng 1/3 lãi suất cho vay VND, các NH đã sử dụng trạng thái âm, bán USD để cho vay bằng VND. Các NH sẽ có thời gian hơn 1 tháng để tính toán mua lại ngoại tệ để đáp ứng quy định mới về trạng thái âm, nhưng thị trường không biến độngmạnh do nguồn USD đang dồi dào.
Quy định về trạng thái ngoại tệ mới của các NHTM và chi nhánh NH nước ngoài cũng có cùng thời điểm hiệu lực với cơ chế tín dụng ngoại tệ mới. Thông tư số 03/2012/TT-NHNN quy định việc cho vay bằng ngoại tệ của các tổ chức tín dụng có những nội dung quan trọng. Nhóm đối tượng được vay vốn bằng ngoại tệ bị cắt giảm. Không có trường hợp được mua từ tổ chức tín dụng cho vay hoặc tổ chức tín dụng khác để trả nợ vay, có nghĩa chỉ những đối tượng có đủ nguồn thu bằng ngoại tệ từ sản xuất kinh doanh mới được vay vốn, giảm đáng kể đối tượng được vay vốn ngoại tệ. Tín dụng ngoại tệ bị siết lại cũng sẽ hạn chế nguồn cung từ việc vay USD lãi suất thấp, bán ra lấy VND đưa vào sản xuất kinh doanh. Điều này sẽ giảm bớt áp lực cầu ngoại tệ, khi khách hàng đến hạn phải mua USD để trả nợ khoản vay, và hiện tượng cung ảo khi USD lại đổ trở lại NH.
Lê Minh
English
