Standard Chartered Bank: Tiếp tục cắt giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng

Theo một báo cáo nghiên cứu mới nhất của Ngân hàng Standard Chartered, ngân hàng này dự đoán với lạm phát đang trên đà giảm, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ tiếp tục cắt giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng, lạm phát sẽ giảm xuống 10,9% trong Quý II và 7,9% trong Quý IV như kỳ vọng.

Ông Tai Hui, thuộc đội Nghiên cứu toàn cầu của Ngân hàng Standard Chartered, tác giả của bản báo cáo cho biết, NHNN cắt giảm lãi suất cơ bản trên nền kinh tế tăng trưởng thấp trong Quý I sau khi chính sách giữ lãi suất cao nhằm kiềm chế lạm phát đã phát huy tác dụng. Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn cần được hâm nóng để tránh mất đà tăng trưởng trong năm 2012. Do đó, động thái cắt giảm lãi suất là dấu hiệu cho thấy tăng trưởng kinh tế đang dần quay lại chính sách trọng tâm với mục tiêu bình ổn giá trong 12 tháng tiếp theo. Theo Báo cáo, GDP năm 2012 được kỳ vọng đạt ở mức 5,8% trong khi Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình đã thông báo mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2012 sẽ vào khoảng 5,5-6%.

Ông Tai Hui cho rằng GDP Quý I tăng chậm bởi các yếu tố trong nước. Mặc dù các số liệu thống kê về xuất khẩu và doanh thu ngành bán lẻ vẫn thể hiện sự tăng trưởng kinh tế, chỉ số GDP trong Quý I vẫn thấp hơn so với dự kiến, đã giảm xuống còn 4,1% so với mức 6,1% của quý trước. Nguyên nhân khiến GDP Việt Nam tăng trưởng chậm là do sự sụt giảm trong ngành sản xuất và thương mại, dịch vụ sửa chữa xe máy và các sản phẩm tiêu dùng. Trong khi các ngành công nghiệp và dịch vụ giảm lần lượt từ mức 5,4% và 6,3% trong Quý I – 2011 xuống còn 3,2% và 5%, ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản đã tăng lên 4,4% từ mức 2,3% trong Quý I - 2011.

Theo tác giả bản báo cáo, mặc dù tăng trưởng GDP hiện nay đang ở mức thấp nhất tính từ Quý I – 2009 thì vẫn có nhiều lý do để tiếp tục lạc quan bởi kKinh tế thường phát triển chậm nhất trong Quý I nhưng tốc độ tăng trưởng nửa cuối thường mạnh hơn hẳn. Trong thời kỳ suy thoái năm 2009, kinh tế cả năm vẫn tăng trưởng ở mức đáng nể 5,3% mặc dù GDP Quý I chỉ thấp ở mức 3,1%. Vì vậy, ông Tai Hui giữ nguyên dự đoán tăng trưởng GDP ở mức 5,8% cho cả năm 2012 với kỳ vọng GDP Quý II sẽ ở mức 5,4%; và dần dần tăng tốc để đạt 6,4% trong Quý III và 6,6% trong Quý IV.

Nhận định về lạm phát, tác giả cho rằng áp lực lạm phát sẽ tiếp tục được kiểm soát bởi các yếu tố chính tác động lạm phát đã chạm đỉnh. Hiện tại, các chi phí liên quan đến thực phẩm tăng đã tác động đến đà tăng lạm phát 7,5% trong khi giá giao thông vận tải là 1,9% và giá nhà ở là 1%. Theo báo cáo chỉ số giá lương thực – thực phẩm của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc, giá thực phẩm thế giới chỉ tăng rất ít trong tháng 3 nhờ vào nguồn cung dồi dào. Trong khi đó, doanh thu tháng 3 của ngành ô tô chỉ giảm 21% (từ mức giảm 60% trong tháng 1 và giảm 25% trong tháng 2) bởi dự thảo áp phí sử dụng đường đã làm giảm mạnh mẽ nhu cầu của người dân. Áp lực lạm phát ở mức vừa phải, cán cân thương mại và lượng dữ trự ngoại tệ tốt đã tạo điều kiện cho NHNN tiếp tục cắt giảm lãi suất từ giờ tới cuối năm.

Ngoài ra, ông Tai Hui cũng cho rằng thị trường TPCP đang rất khả quan, nguồn cung-cầu và bối cảnh chung của các chính sách tiền tệ đang rất thuận lợi. Tuy nhiên, tác giả đã chuyển đánh giá triển vọng thị trường TPCP từ “Tích cực” (Overweight) xuống “Trung lập” (Neutral) bởi ông nhận định những hạn chế trong lợi ích của các nhà đầu tư cũng như rủi ro tiềm ẩn khá lớn tác động tới sự phân bổ lợi nhuận. Thêm nữa, tác giả báo cáo cho rằng thị trường TPCP phụ thuộc nhiều vào kỳ vọng cắt giảm lãi suất trong năm nay. Trước lần cắt giảm lãi suất đầu tiên được công bố vào ngày 6 tháng 3, lãi suất TPCP đã giảm 100-150bps (điểm phần trăm) trong 2 tháng đầu năm. Do đó, ông dự đoán lãi suất TPCP kỳ hạn 2 năm sẽ là 10,75% trong Quý II - 2012 và 10,6% trong Quý III và Quý IV - 2012. Với khoảng cách 30-40bps giữa giá đấu thầu và giá trúng thầu, ông nhận thấy những hạn chế trong lợi ích của các nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, nhu cầu nước ngoài sẽ vẫn giữ ở mức hiện nay. Trong khi việc nắm giữ TPCP kỳ hạn 2 năm vẫn rất hấp dẫn (ở mức 10,8%/năm hoặc 8,2% cho những tháng cuối năm 2012), thì khả năng tiền Đồng sẽ mất giá nhẹ khoảng 4,3% trong năm 2012. Rủi ro tiềm ẩn trong sự phân bố tổng lợi nhuận (lợi nhuận TPCP + lợi nhuận của hợp đồng ngoại hối giao ngay) cũng rất quan trọng. Các nhà đầu tư đã mua TPCP vào tháng 3 năm 2008 vẫn chưa hoàn vốn lại được bởi những đợt mất giá tỷ giá hối đoái thường xuyên từ năm 2008 đã làm các khoản lỗ này tăng. Bởi rủi ro tiềm ẩn khá lớn nên lãi suất TPCP hiện tại được đánh giá là không hấp dẫn khi so sánh với lãi suất của trái phiếu trên các thị trường mới nổi – ví dụ như lãi suất trung bình 6,5% hiện nay của chỉ số trái phiếu chính phủ tại các thị trường mới nổi GBI-EM.

Đặng Yến