“Chắp cánh” cho thương mại biên giới

Tây Ninh giáp 3 tỉnh Svay Riêng, Prayveng và Kompong Chàm của Vương quốc Campuchia với đường biên giới chung dài 240 km. Trên tuyến biên giới có 2 cửa khẩu quốc tế là Mộc Bài (huyện Bến Cầu) và Xa Mát (huyện Tân Biên); 4 cửa khẩu chính (Kà Tum, Chàng Riệc, Phước Tân, Tống Lê Chân) và 10 cặp cửa khẩu phụ đã được chính quyền của hai địa phương cấp tỉnh giáp biên thỏa thuận ký kết, giải quyết cho việc mua bán, trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới. Thế mạnh phát triển thương mại biên giới của tỉnh đã được khai thác đúng hướng, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Thực hiện chủ trương của Chính phủ về tăng cường hợp tác trong hoạt động xuất, nhập khẩu và mua bán, trao đổi hàng hoá với Vương quốc Campuchia, các huyện biên giới Tây Ninh đã triển khai thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế-xã hội vùng biên giới, nhất là đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng. Theo đó hoạt động thương mại biên giới từng bước phát triển, ngày càng khởi sắc. Trong 3 năm từ 2009 đến nay, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu qua các cửa khẩu biên giới đạt hơn 3 tỷ USD; tăng bình quân hằng năm hơn 40%. Mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là: hàng công nghiệp, hàng tiêu dùng như: sản phẩm nhôm, nhựa, hàng may mặc sẵn, giày dép, chất tẩy rửa, thực phẩm tiêu dùng, trái cây, rau quả...; mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là mủ cao su, gỗ cao su xẻ, hạt điều thô, thuốc lá, trái cây, sắn tươi và khô…Trên tuyến biên giới toàn tỉnh có 25 chợ thuộc 17 xã, trong đó có 16 chợ biên giới. Việc trao đổi của cư dân hai bên biên giới diễn ra rất suôn sẻ.

Hiện Tây Ninh đang tập trung khai thác 2 KKT cửa khẩu Mộc Bài và và Xa Mát. KKT cửa khẩu Mộc Bài chính thức đi vào hoạt động từ tháng 10/2005, có quy mô 21.284 ha, bao gồm 4 xã, 1 thị trấn của huyện Bến Cầu, 3 xã huyện Trảng Bàng, có đường biên giới giáp với tỉnh Svay Riêng - Vương quốc Campuchia dài 34km. Hiện nay Khu Thương mại - Công nghiệp Mộc Bài thu hút rất nhiều doanh nghiệp đến đầu tư với 53 doanh nghiệp đang hoạt động; doanh thu đạt hơn 01 tỷ đồng, lượng khách đến tham quan, mua sắm đạt khoảng 2 triệu lượt người. Riêng KKT Xa Mát có quy mô 34.197 ha, bao gồm 2 xã Tân Lập và Tân Bình huyện Tân Biên, có 1 cửa khẩu quốc tế là Xa Mát, 1 cửa khẩu chính là Chàng Riệc, 3 cửa khẩu phụ: Tân Phú, Cây Gõ, Tân Nam. Hiện nay tại KKT này đã có 11 dự án đầu tư trong nước được cấp chủ trương đầu tư với tổng số vốn đăng ký 328 tỷ đồng.

Cùng với 2 KKK cửa khẩu trên, để tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế thương mại tại khu vực biên giới với các tỉnh giáp biên; Tây Ninh đang xúc tiến việc thỏa thuận với 2 tỉnh Kampong Chàm, Svay Riêng để ký kết mở 3 cửa khẩu phụ, 10 đường mòn, lối mở để tạo điều kiện thuận lợi cho trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới.

Bên cạnh thông thương hàng hóa qua hệ thống cửa khẩu trên tuyến biên giới, hợp tác phát triển giữa Tây Ninh và các tỉnh bạn giáp biên cũng được mở rộng. Hiện nay có nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cư dân biên giới của Tây Ninh đang thuê đất phía Campuchia để sản xuất nông nghiệp với diện tích khoảng 6.900 ha, trong đó trồng mía: 4.900 ha, trồng mì: 1.650 ha, trồng lúa: 350 ha. Việc đầu tư này diễn ra khá thuận lợi, được chính quyền các cấp và người dân Campuchia ủng hộ. Chính quyền 2 tỉnh Tây Ninh và Svây Riêng cũng đã ký thoả thuận ghi nhớ về việc tạo mọi điều kiện tốt nhất để nhân dân hai bên biên giới qua lại trao đổi giao thương hàng hoá và các doanh nghiệp, các hộ sản xuất của Tây Ninh đầu tư vào các lĩnh vực trên địa bàn tỉnh Svay Riêng, nhất là đầu tư vào sản xuất nông nghiệp.

Không chỉ 3 tỉnh có đường biên giới với Tây Ninh có mối liên hệ qua lại mật thiết, mà các tỉnh thuộc vùng Đông Bắc Vương quốc Campuchia cũng rất mong muốn có mối quan hệ giao thương với tỉnh Tây Ninh. Qua sự giới thiệu của Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Battambang, trong tháng 10/2011, đoàn cán bộ tỉnh Banteay Meanchey do Tỉnh trưởng Oung Oeun, Uỷ viên Trung ương Đảng Nhân dân Campuchia dẫn đầu đã đến thăm và làm việc tại Tây Ninh. Đoàn cán bộ lãnh đạo tỉnh Banteay Meanchey cùng 20 doanh nhân Campuchia đã bàn bạc và ký kết bản ghi nhớ với tỉnh Tây Ninh về các vấn đề hợp tác phát triển kinh tế - xã hội mà hai tỉnh cùng quan tâm. Đây là một cơ hội thuận lợi để các doanh nghiệp, các hộ sản xuất của Tây Ninh có điều kiện mở rộng phạm vi đầu tư sang nước bạn.

Theo Tham tán Thương mại Việt Nam tại Campuchia Vũ Thịnh Cường, Tây Ninh có lợi thế về các cửa khẩu, lượng hàng hóa qua lại giữa các cửa khẩu này khá nhộn nhịp và phong phú. Vì vậy, Tây Ninh cần đầu tư về kết cấu hạ tầng, hệ thống ngân hàng, xây dựng khu công nghiệp dọc tuyến biên giới để trao đổi lao động có tay nghề.

Cũng xoay quanh vấn đề đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả phát triển thương mại biên giới, Giám đốc Sở Công thương Đỗ Thanh Hoà cho biết trong giai đoạn tới Tây Ninh sẽ tập trung rà soát, nâng cấp các cửa khẩu phụ, khi có đủ điều kiện sẽ kiến nghị Chính phủ nâng lên thành cửa khẩu quốc gia để tạo thuận lợi giao lưu hàng hoá giữa Tây Ninh với các tỉnh Campuchia giáp biên. Nâng cấp hoặc mở thêm cửa khẩu phụ, đường mòn, lối mở, tạo điều kiện cho cư dân biên giới trao đổi, mua bán hàng hóa giữa hai bên.

Ngoài ra tỉnh cũng sẽ tăng cường huy động vốn, tập trung vốn cho đầu tư KKT cửa khẩu làm động lực cho phát triển các vùng lân cận; song song đó đầu tư hạ tầng các cửa khẩu, đường giao thông ra cửa khẩu, nâng cấp các tuyến đường vành đai biên giới phục vụ nhân dân hai bên vận chuyển nông sản hàng hóa. Đồng thời tạo điều kiện thuận lợi và khuyến khích các doanh nghiệp của tỉnh mở rộng hợp tác đầu tư trên một số lĩnh vực sang khu vực các tỉnh giáp biên thuộc Vương quốc Campuchia.

Hồng Anh