Kích cầu tiêu dùng: Giải pháp gỡ “nút thắt” cho thị trường

Cuộc họp của Tổ điều hành thị trường trong nước do Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa chủ trì tập trung đánh giá tình hình thị trường tháng 5 và đưa ra những dự báo cho tháng tới. Đồng thời, các thành viên trong tổ đã bàn đến các biện pháp kích cầu tiêu dùng.

Tổng cầu giảm tác động mạnh đến sức mua

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5/2012 chỉ tăng 0,18% đúng như dự báo của Tổ điều hành thị trường trong nước. Như vậy, So với tháng 12/2011 CPI 5 tháng chỉ tăng 2,75%, nhưng so với cùng kỳ 2011 CPI 5 tháng đã tăng 13,3%. Đây vẫn là mức lạm phát khá cao, trên 2 con số.

Ông Nguyễn Đức Thắng- Vụ trưởng Vụ Thống kê giá Tổng cục Thống kê- phân tích, những tháng gần đây xu hướng giảm tốc lạm phát khá rõ rệt, vì thế chắc chắn CPI cả năm có thể đạt dưới 2 số (khoảng 9,5%) và nếu so với cuối năm 2011 thì có thể đạt dưới 8%.

Theo đánh giá của Tổ điều hành thị trường, trong tháng 5, tình hình dịch bệnh trên vật nuôi đang được khống chế khá tốt. Sau đợt tăng cường các hoạt động kiểm soát thị trường của các ngành chức năng, các thông tin về sử dụng chất tạo nạc trong chăn nuôi tạm lắng xuống, tiêu thụ thịt lợn trên thị trường nội địa đã được cải thiện, tuy nhiên do đang mùa nắng nóng nên mức tiêu dùng vẫn chậm hơn các tháng trước.

Thị trường chủ yếu sôi động đối với lĩnh vực du lịch, dịch vụ trong dịp nghỉ lễ 30/4- 1/5, các lĩnh vực hàng hóa khác nhìn chung sức tiêu thụ vẫn chậm vì tổng cầu giảm do tình hình kinh tế khó khăn, người dân thắt chặt chi tiêu. Vì thế, mặc dù lương cơ bản đã điều chỉnh tăng từ 1/5 nhưng giá cả hàng hóa trên thị trường không bị tác động lớn, nhất là nhóm hàng lương thực, thực phẩm. Giá các mặt hàng thiết yếu không có biến động lớn, giá gạo, đường, xăng dầu, gas đều giảm; trong khi giá sắt thép, thực phẩm, thức ăn chăn nuôi… khá ổn định, riêng mặt hàng phân bón tăng do ảnh hưởng của giá thế giới.

Tổng cầu giảm cũng ảnh hưởng mạnh mẽ đến sức mua, ước tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ xã hội tháng 5 là 191.800 tỷ đồng, chỉ tăng 0,6% so với tháng trước- đây là mức tăng theo tháng khá thấp. Tính chung trong 5 tháng, tổng mức bán lẻ hàng hóa là 760.357 tỷ đồng, tăng 20,81% so với cùng kỳ 2011, đây cũng là mức tăng thấp so với các thời kỳ trước. Tuy nhiên, nếu trừ yếu tố tăng giá, mức tăng này vẫn ở mức khá là 6,6%.

Chỉ số giá tiêu dùng 5 tháng đầu năm 2012 tăng 2,78% so với tháng 12/2011, đây là mức tăng tương đối thấp do nhóm có tỷ trọng lớn nhất là hàng ăn và dịch vụ ăn uống (chiếm 39,93%) có mức tăng thấp (tăng 1,32% nhờ nhóm lương thực giảm sâu 3,93%).

Kích cầu- biện pháp gỡ “đầu ra” cho sản xuất

Tại cuộc bàn thảo, đại diện các Hiệp hội Xi măng, Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi, Hiệp hội Giấy, Hiệp hội Thép… đã phản ánh tình hình khó khăn của doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, do hàng hóa bán chậm, tồn kho lớn, điều kiện tiếp cận vốn vay ngân hàng khó. Nhiều doanh nghiệp đã phá sản hoặc rơi vào tình trạng “bên bờ vực phá sản”. Đối với các doanh nghiệp thương mại, sức tiêu thụ cũng giảm 10-20%. Tuy nhiên, thông tin của các hiệp hội cũng cho thấy, trong tháng 5, sản xuất và tiêu thụ vẫn có tăng trưởng dù ở mức thấp, tồn kho đang có xu hướng giảm.

Ông Phan Sinh- Phó Vụ trưởng Vụ Thống kê hải quan Tổng cục Hải quan- cho rằng: Hiện nay CPI có xu hướng giảm tốc, nguồn cung vượt cầu hàng hóa khá dồi dào, vì thế công việc cần tập trung trước mắt của Tổ điều hành thị trường là bàn biện pháp xử lý hàng hóa tồn kho, dư thừa, đưa ra các giải pháp kích cầu tiêu dùng.

Có ý kiến đề xuất, muốn tháo “nút thắt” cho thị trường quan trọng nhất vẫn là tháo “nút thắt” cho thị trường bất động sản (BĐS). Vì nếu tháo gỡ được “nút thắt” này sẽ kích cầu các ngành vật liệu xây dựng như xi măng, sắt thép để qua đó kích cầu tiêu dùng. Hiện nay có một nghịch lý là thị trường BĐS trong tay các nhà đầu tư và đầu cơ, trong khi những người có nhu cầu thực thì không đủ tiền mua. Vì vậy, Chính phủ cần hỗ trợ quỹ cho vay tiêu dùng để người có mức thu nhập trung bình 5-6 triệu đồng/tháng có thể mua nhà theo phương thức trả dần.

Còn đối với việc tiếp sức vốn vay cho doanh nghiệp, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, hiện nay hệ thống ngân hàng đang thừa vốn khả dụng (khoảng 23.000- 25.000 tỷ đồng) vì thế nếu Chính phủ có giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp ngân hàng sẽ sẵn sàng cho vay.

Để xử lý việc các doanh nghiệp nợ ngân hàng sẽ không đủ điều kiện vay vốn, có ý kiến đề xuất, Chính phủ cần đưa ra giải pháp giao cho một số công ty mua bán nợ mua lại nợ xấu cho doanh nghiệp, loại bỏ phần nợ xấu để doanh nghiệp được tiếp tục vay vốn ngân hàng.

Đề cập đến các giải pháp kích cầu tiêu dùng hàng Việt Nam, Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa cho biết: Vụ thị trường trong nước Bộ Công Thương đang chủ trì dự án mô hình liên kết tiêu thụ nông sản. Theo đó, các doanh nghiệp ứng vốn, ứng giống, nông cụ cho bà con nông dân rồi thu mua nông sản. Chương trình đưa hàng Việt về nông thôn và chương trình bình ổn nguồn hàng của các địa phương cũng đang tiếp tục phát huy tác dụng.

Để tháo gỡ cho doanh nghiệp bán lẻ, Bộ Công Thương kiến nghị Nhà nước giảm thuế VAT cho các loại hàng hóa tiêu dùng nhằm tạo điều kiện giảm giá hàng hóa để kích cầu tiêu dùng…

Các thành viên Tổ điều hành dự báo tình hình thị trường tháng 6, do bắt đầu vào mùa mưa bão tại phía Bắc nên có thể xảy ra việc tăng giá cục bộ tại một số địa phương; đang vào mùa du lịch cao điểm nên nhu cầu đối với hàng ăn và dịch vụ ăn uống ngoài gia đình tăng; thị trường tiếp tục chịu ảnh hưởng của việc tăng lương tối thiểu… Tuy nhiên, do sức mua hàng hóa vẫn chưa cao, giá các loại hàng hóa trên thị trường thế giới cũng trong xu hướng ổn định, giá xăng dầu tiếp tục giảm cuối tháng 5, lãi suất ngân hàng giảm, tỷ giá tương đối ổn định… là điều kiện để CPI tháng 6 cũng chỉ tăng ở mức thấp.

Nguồn: baocongthuong.com.vn