Việt Nam trước chu kỳ tăng trưởng mới: Góc nhìn từ các đối tác và doanh nghiệp

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục đối mặt với nhiều bất định, Việt Nam đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, được kỳ vọng dựa trên nền tảng ổn định vĩ mô, cải cách thể chế và các động lực chuyển đổi đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Từ góc nhìn của các đối tác quốc tế, hiệp hội doanh nghiệp và doanh nghiệp, niềm tin dành cho Việt Nam không chỉ đến từ các chỉ số kinh tế tích cực, mà còn từ kỳ vọng vào khả năng hiện thực hóa các cải cách, mở rộng không gian phát triển và nâng cao chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn tới.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn củng cố vị thế “điểm đến đầu tư lý tưởng”
Ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham 

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục biến động mạnh bởi những căng thẳng thương mại và bất định vĩ mô, kết quả Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quý IV/2025 của Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) đạt 80 điểm, mức cao nhất trong bảy năm đã phản ánh một thực tế rõ ràng: Việt Nam đang bước vào giai đoạn ổn định và chuyển dịch mang tính cấu trúc, tạo nền tảng vững chắc cho môi trường đầu tư trung và dài hạn. Điều đáng chú ý là mức độ lạc quan không chỉ mang tính kỳ vọng, mà được củng cố bởi kết quả hoạt động thực tế của doanh nghiệp: tình hình kinh doanh phục hồi mạnh, đơn hàng cải thiện và kế hoạch đầu tư được nối lại sau giai đoạn dài gián đoạn.

Cộng đồng doanh nghiệp châu Âu ghi nhận Việt Nam là một trong những thị trường hiếm hoi duy trì được sức bật trong năm 2025, với tăng trưởng GDP quý IV đạt 8,46%, mức cao nhất kể từ năm 2007, đồng thời vượt kỳ vọng của nhiều tổ chức quốc tế. Không phải ngẫu nhiên mà 88% doanh nghiệp thành viên EuroCham bày tỏ lạc quan về triển vọng giai đoạn 2026 - 2030, và 87% sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư hấp dẫn. Điều này thể hiện sự thừa nhận ngày càng rõ rằng Việt Nam đang trở thành một mắt xích trung tâm trong chiến lược tăng trưởng của các doanh nghiệp châu Âu.

Song song với các tín hiệu tích cực, môi trường đầu tư vẫn còn tồn tại những thách thức, đặc biệt là thủ tục hành chính phức tạp và quy định chưa nhất quán. Tuy nhiên, dữ liệu quý IV đã cho thấy tín hiệu cải thiện bước đầu, nhất là sau Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, thúc đẩy cải cách, số hóa và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Điều mà doanh nghiệp mong đợi nhất hiện nay là tốc độ và tính dự đoán của các cải cách - yếu tố quyết định để chuyển hóa chủ trương thành hiệu quả thực tế.

Với EuroCham, năm 2026 sẽ là giai đoạn tăng cường đồng hành cùng Chính phủ để tháo gỡ các điểm nghẽn, thúc đẩy các ưu tiên chiến lược, qua đó củng cố hơn nữa sức hấp dẫn của Việt Nam trong bản đồ đầu tư toàn cầu. Đây là thời điểm để Việt Nam không chỉ duy trì đà tăng trưởng, mà còn vươn lên mạnh mẽ trong “kỷ nguyên vàng” của chuyển đổi và hội nhập.

JICA đồng hành cùng Việt Nam thúc đẩy bốn trụ cột cải cách then chốt
Ông KOBAYASHI Yosuke, Trưởng Đại diện Văn phòng JICA Việt Nam

Từ góc nhìn của chúng tôi, Việt Nam đang thúc đẩy bốn trụ cột cải cách then chốt trên con đường trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, và các trụ cột này cũng xác định những ưu tiên hợp tác của JICA.

Trụ cột thứ nhất là thúc đẩy khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong lĩnh vực này, JICA tiếp tục hợp tác với Trường Đại học Việt – Nhật, tập trung vào phát triển nguồn nhân lực trong các công nghệ tiên tiến, đặc biệt là chất bán dẫn, cũng như tăng cường hệ sinh thái đào tạo và nghiên cứu của Việt Nam thông qua hợp tác chặt chẽ hơn giữa Nhật Bản và Việt Nam.

Bên cạnh chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo cũng là một ưu tiên quan trọng khác. Thông qua hợp tác với các cơ sở hàng đầu của Việt Nam, JICA đang hỗ trợ nghiên cứu AI, các startup và phát triển nhân tài. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào ứng phó với biến đổi khí hậu cũng là một trọng tâm quan trọng. Dựa trên các mối quan hệ hợp tác lâu dài với các trường đại học Việt Nam, JICA sẽ tiếp tục làm việc với các cơ sở học thuật, doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu để hỗ trợ phát triển và ứng dụng các công nghệ mới tại Việt Nam.

Trụ cột thứ hai là thúc đẩy hội nhập quốc tế. Hợp tác quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hội nhập thông qua việc chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm của Nhật Bản, cũng như của các quốc gia khác. JICA đã đóng góp vào quá trình hội nhập của Việt Nam ở nhiều cấp độ và trên nhiều lĩnh vực, từ hỗ trợ ở cấp chính sách đến hợp tác kỹ thuật trong các ngành cụ thể. Bên cạnh đó, hạ tầng là nền tảng thiết yếu cho hội nhập quốc tế. JICA đã hỗ trợ phát triển các sân bay, cảng biển, đường bộ, cầu, đường sắt và hệ thống hải quan, qua đó tăng cường khả năng kết nối đa tầng giữa Việt Nam và các quốc gia khác, trong đó có Nhật Bản.

Trụ cột thứ ba là xây dựng và thực thi pháp luật. JICA đã hợp tác lâu dài với các cơ quan của Việt Nam trong lĩnh vực này, và sự hợp tác đó vẫn đang được tiếp tục thông qua các chương trình nâng cao năng lực và đào tạo. Một điểm nhấn gần đây trong cải cách thể chế của Việt Nam là việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Nhật Bản đã vận hành mô hình này trong nhiều năm, và chúng tôi tin rằng Việt Nam có thể hưởng lợi từ việc học hỏi cả những thành công lẫn thất bại của Nhật Bản. JICA đang làm việc với các cơ quan liên quan của Việt Nam để cung cấp các cơ hội đào tạo, giúp các nhà lãnh đạo hiện tại và tương lai có thể học hỏi từ kinh nghiệm của Nhật Bản.

Trụ cột thứ tư là phát triển khu vực tư nhân. JICA sẽ tiếp tục đóng góp ý kiến chính sách đồng thời tập trung vào phát triển nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, cải thiện khả năng tiếp cận tài chính và hỗ trợ các dự án hạ tầng tạo ra những cơ hội tăng trưởng mới. Chúng tôi đặc biệt chú trọng đến đào tạo quản lý dựa trên kinh nghiệm của Nhật Bản, cải thiện khả năng tiếp cận tài chính cho các MSMEs, bao gồm cả các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, và thúc đẩy các dự án hạ tầng quy mô lớn như đường sắt đô thị, qua đó cũng góp phần thúc đẩy chuyển giao công nghệ từ các doanh nghiệp Nhật Bản sang các doanh nghiệp Việt Nam.

Đây là các định hướng hợp tác của JICA nhằm hỗ trợ bốn trụ cột cải cách của Việt Nam. Chúng tôi tin rằng sự tin cậy lâu dài được xây dựng thông qua “sự kết nối của trái tim” giữa người dân Việt Nam và Nhật Bản chính là nền tảng vững chắc cho mọi dự án hợp tác của JICA. Thông qua hợp tác phát triển, JICA hy vọng sẽ tiếp tục củng cố những mối liên kết này và đóng góp vào sự phát triển chung của cả Việt Nam và Nhật Bản.

Việt Nam cần chủ động dẫn dắt chuyển đổi ngành dệt may theo hướng tuần hoàn và công nghệ cao
Ông Dennis Nobelius, Tổng Giám đốc Syre

Syre đã công bố đưa Việt Nam vào danh sách các địa điểm tiềm năng cho nhà máy tái chế quy mô gigascale đầu tiên nhờ vị trí chiến lược trong chuỗi cung ứng dệt may, với lịch sử lâu dài của một ngành dệt may sôi động và nguồn tri thức chuyên môn sâu. Sự tập trung mạnh mẽ vào kinh tế tuần hoàn, nền tảng sản xuất cùng cam kết ngày càng lớn đối với phát triển bền vững khiến Việt Nam trở thành địa điểm lý tưởng để vươn lên thành trung tâm toàn cầu về dệt may tuần hoàn. Chúng tôi nhìn thấy tiềm năng rất lớn ở Việt Nam và khuyến khích quốc gia này nắm vai trò dẫn dắt trong quá trình chuyển đổi ngành dệt may sang mô hình sáng tạo hơn, công nghệ cao hơn và tuần hoàn hơn.

Để hiện thực hóa trọn vẹn những tiềm năng đó và tạo nền tảng cho một hệ sinh thái dệt may tuần hoàn quy mô toàn cầu, Việt Nam cần chủ động hỗ trợ tiến trình chuyển đổi này, bao gồm cả đổi mới chính sách. Chúng tôi mong muốn hợp tác với các nhà hoạch định chính sách tại Việt Nam để điều chỉnh và hoàn thiện các quy định hiện hành cho phù hợp với tương lai. Cụ thể, Việt Nam cần cập nhật các quy định nhập khẩu đối với những mặt hàng hiện được xem là “rác thải dệt may” nhưng trong tương lai sẽ trở thành vật liệu tái chế, đồng thời là đầu vào cho ngành công nghiệp quy mô lớn tiếp theo của Việt Nam.

Biên bản ghi nhớ (MoU) đánh dấu cam kết hợp tác giữa tỉnh Bình Định (nay là Gia Lai) và Syre nhằm bảo đảm các tiêu chí và điều kiện then chốt cho quyết định đầu tư xây dựng nhà máy tái chế gigascale đầu tiên của Syre. Các tiêu chí chính bao gồm: khu công nghiệp có vị trí gần hệ thống hạ tầng; nguồn năng lượng xanh; nguồn cung nguyên liệu (vật liệu dệt may tái chế); cũng như một cơ chế thí điểm cho phép nhập khẩu vật liệu dệt may tái chế từ các quốc gia lân cận.

AI và thanh toán thông minh đang tái định hình thương mại điện tử Việt Nam
Bà Đặng Tuyết Dung, Giám đốc Visa Việt Nam và Lào

Nền kinh tế số Việt Nam tiếp tục tăng trưởng với tốc độ ấn tượng, trong đó thương mại điện tử giữ vai trò trung tâm. Việt Nam đang bước vào một giai đoạn thương mại số tiên tiến hơn – được định hình bởi trải nghiệm người dùng thông minh hơn cùng các công nghệ thanh toán liền mạch và an toàn hơn.

Tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, các nhà bán lẻ ghi nhận sự gia tăng của các công cụ hỗ trợ khám phá sản phẩm bằng AI và gợi ý cá nhân hóa, và người tiêu dùng trẻ, ưu tiên thiết bị di động tại Việt Nam đang nhanh chóng đón nhận những tiện ích này. Đối với doanh nghiệp, các gian hàng trực tuyến được tăng cường bởi AI và các công cụ hỗ trợ tự động giúp tạo ra hành trình mua sắm phù hợp hơn, tăng mức độ tương tác và tối ưu hóa hiệu quả thu hút khách hàng.

Nghiên cứu của Visa cho thấy 6/10 người tiêu dùng tại Châu Á – Thái Bình Dương đã gặp vấn đề khi thanh toán bằng thẻ trong năm qua do quên thông tin hoặc bỏ lỡ mã OTP – dẫn đến trải nghiệm mua sắm bị gián đoạn và doanh thu bị mất đối với các nhà bán lẻ.

Thông tin thẻ được mã hóa (tokenisation) đang thay thế các bước nhập tay và giúp giảm gian lận so với quy trình xác thực dựa trên OTP. Xu hướng này đã thể hiện rất rõ: các giao dịch thương mại điện tử Visa thực hiện bằng cách nhập tay đã giảm từ gần một nửa vào năm 2019 xuống chỉ còn 16% vào năm 2025, và xuống mức một chữ số ở các nhà bán hàng trực tuyến lớn nhất. Ở nhiều thị trường, chế độ ‘thanh toán không cần tài khoản’ sẽ sớm biến mất hoàn toàn – được thúc đẩy bởi 16 tỷ token Visa giúp thanh toán nhanh hơn, an toàn hơn và liền mạch hơn.

Các giải pháp như Visa Click to Pay cho phép người dùng hoàn tất giao dịch chỉ với một thao tác, được bảo vệ bởi Visa Token Service. Với lớp bảo mật bổ sung từ thông tin xác thực được token hóa và xác thực sinh trắc học thông qua Visa Payment Passkey, Click to Pay được kỳ vọng sẽ mở ra một kỷ nguyên mới cho thương mại điện tử.

Các doanh nghiệp Việt Nam ngày càng chú trọng hơn vào việc bảo vệ giao dịch số. Những giải pháp phòng chống gian lận dựa trên dữ liệu đang giúp doanh nghiệp phát hiện bất thường sớm và bảo vệ khách hàng hiệu quả. Đối với người tiêu dùng, điều này đồng nghĩa với yên tâm hơn khi mua sắm trực tuyến và ít gặp gián đoạn trong quá trình thanh toán.

Ngân hàng nước ngoài là cầu nối tài chính trong giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của Việt Nam
Ông Her Jung Chul, Phó Tổng Giám đốc Shinhan Bank Vietnam

Năm 2026, các ngân hàng nước ngoài nói chung sẽ đóng vai trò chiến lược hơn trong việc củng cố hệ thống tài chính. Các ngân hàng này cung cấp một danh mục dịch vụ đa dạng, bao gồm ngân hàng đầu tư, quản lý tài sản, bảo hiểm và các sản phẩm tài chính đổi mới, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính xanh. Sự tham gia của các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam có thể giúp thúc đẩy sự phát triển của một hệ sinh thái tài chính thông minh, bao trùm và bền vững.

Trong suốt 33 năm hoạt động tại thị trường Việt Nam, Shinhan Bank Vietnam đã đóng vai trò là cầu nối tài chính kết nối dòng vốn FDI vào Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp FDI của Hàn Quốc. Thông qua danh mục giải pháp tài chính toàn diện và được thiết kế phù hợp, chúng tôi chủ động hỗ trợ các doanh nghiệp FDI trong suốt quá trình hoạt động kinh doanh và đầu tư, qua đó đóng góp vào tăng trưởng và tính bền vững của nền kinh tế Việt Nam. Chúng tôi cũng đang tăng cường mảng ngân hàng bán lẻ và dịch vụ cho SME bằng cách nâng cao trải nghiệm số và trải nghiệm AI trên toàn bộ sản phẩm và quy trình nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng, thúc đẩy tài chính toàn diện và hỗ trợ một hệ thống tài chính ổn định.

Năm 2026, sự hợp tác chặt chẽ hơn trên nhiều phương diện giữa các ngân hàng nước ngoài, ngân hàng trong nước, cơ quan quản lý và các bên liên quan khác sẽ mang tính then chốt khi Việt Nam tiến tới các chuẩn mực ngân hàng toàn cầu cao hơn.

Các ngân hàng nước ngoài có thể chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và các thông lệ tốt nhất trong ngân hàng số, quản trị dữ liệu, an ninh mạng, cũng như các khuôn khổ quản lý rủi ro và vốn tiên tiến. Sự hợp tác này hỗ trợ đổi mới tài chính đồng thời bảo đảm kiểm soát rủi ro chặt chẽ và tuân thủ quy định.

Việt Nam đang đứng trước một thời điểm mang tính bước ngoặt trong quá trình phát triển, bước vào một giai đoạn động lực kinh tế mới được thúc đẩy bởi đầu tư công, cải cách cơ cấu và các sáng kiến như việc thành lập các trung tâm tài chính quốc tế. Những động lực này đang mở ra các cơ hội mới cho ngành ngân hàng, đặc biệt trong tài trợ hạ tầng, phát triển thị trường vốn và các dịch vụ tài chính xuyên biên giới.

Vai trò của các Fintech có dư địa phát triển mạnh mẽ hơn
Ông Vũ Ngọc, Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần 9Pay

Năm 2026 mở ra cơ hội rất rõ rệt khi đổi mới sáng tạo và công nghệ thông tin được đặt ở vị trí trung tâm trong các chính sách phát triển, đồng thời được cụ thể hóa bằng những cơ chế, không gian thử nghiệm và chính sách đồng hành từ Nhà nước. Việc hình thành các trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo như Trung tâm tài chính Quốc tế IFC, không chỉ xuất phát từ nhu cầu phát triển trong nước, mà còn là chiến lược để Việt Nam chủ động tham gia vào thị trường tài chính toàn cầu, đón đầu tái cấu trúc mạnh mẽ của dòng vốn và chuỗi giá trị thế giới. IFC đang tạo ra môi trường thuận lợi để các doanh nghiệp công nghệ tài chính thử nghiệm các công nghệ và mô hình kinh doanh mới trong điều kiện thực tiễn, với mức độ linh hoạt cao hơn.

Với 9Pay, IFC là cơ hội để doanh nghiệp kết nối sâu hơn vào hệ sinh thái tài chính - công nghệ - dịch vụ, đồng thời thử nghiệm các giải pháp ứng dụng blockchain và tài sản số trong khuôn khổ cho phép. Từ đó, 9Pay có thể đưa các giải pháp thanh toán và dịch vụ tài chính số vào những kịch bản ứng dụng thực tiễn hơn, gắn chặt với nhu cầu của thị trường, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiểu thương và lĩnh vực dịch vụ.

Cùng với việc vừa được Bộ Khoa học và Công nghệ chứng nhận là Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ, 9Pay có thêm nền tảng để tự tin đầu tư dài hạn cho nghiên cứu và phát triển, mở rộng hợp tác, đẩy mạnh thương mại hóa các sản phẩm đổi mới sáng tạo. Chứng nhận này cũng giúp doanh nghiệp tiếp cận tốt hơn các chính sách ưu đãi và nguồn lực hỗ trợ dành cho doanh nghiệp công nghệ, đồng thời củng cố niềm tin của đối tác và khách hàng vào giá trị bền vững mà công nghệ mang lại.

Chúng tôi tin rằng khi đổi mới sáng tạo được đặt đúng vị trí, hướng tới giải quyết những bài toán rất cụ thể của nền kinh tế, vai trò của các Fintech như 9Pay sẽ có dư địa phát triển mạnh mẽ hơn, đóng góp thiết thực cho mục tiêu số hóa tài chính, minh bạch hóa dòng tiền và nâng cao hiệu quả vận hành cho doanh nghiệp. Trong bối cảnh sự hội tụ của hạ tầng công nghệ, chính sách khuyến khích và các không gian thử nghiệm như IFC, chúng tôi kỳ vọng đổi mới sáng tạo sẽ thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, giúp doanh nghiệp Việt tự tin sáng tạo, thử nghiệm để vươn ra thị trường rộng lớn hơn, không chỉ trong nước mà cả khu vực và quốc tế.

Nguồn: Vietnam Business Forum