Phường Tự Lạn: Mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái FDI Bắc Ninh

Trong dòng chảy phát triển mạnh mẽ của Bắc Ninh, địa phương nhiều năm nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về thu hút FDI và giá trị sản xuất công nghiệp - phường Tự Lạn nổi lên như một “biến số mới” giàu tiềm năng. Được thành lập từ ngày 01/7/2025 trên cơ sở sáp nhập 4 đơn vị hành chính, Tự Lạn không chỉ là một phép cộng cơ học về địa giới, mà đang nhanh chóng trở thành một không gian phát triển tích hợp, nơi hội tụ đồng thời các động lực công nghiệp, đô thị và nông nghiệp công nghệ cao.

“Bệ phóng” từ tái cấu trúc và quy hoạch chiến lược

Với diện tích gần 40km², dân số hơn 45.000 người, mật độ cao hơn 1,48 lần bình quân toàn tỉnh, Tự Lạn mang trong mình những điều kiện đặc trưng của một đô thị công nghiệp đang hình thành. Không gian phát triển này nằm trong quỹ đạo quy hoạch chung của tỉnh Bắc Ninh, địa phương đang triển khai mạnh mẽ các định hướng tại Nghị quyết số 50-NQ/TW về hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài và các chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ, đô thị thông minh, tăng trưởng xanh.

Ông Trần Đỗ Thảo, Chủ tịch UBND phường Tự Lạn

Ngay trong 6 tháng cuối năm 2025, tổng giá trị sản phẩm theo giá so sánh của phường đã đạt 6.941 tỷ đồng, còn theo giá hiện hành đạt tới 9.725 tỷ đồng. Đáng chú ý, cơ cấu kinh tế chuyển dịch rất rõ theo hướng công nghiệp - xây dựng, chiếm tới 84,38%, trong khi nông nghiệp còn 10,52% và dịch vụ 5,1%.

Con số này không chỉ phản ánh tốc độ đô thị hóa nhanh mà còn cho thấy Tự Lạn đang đứng đúng “điểm rơi chiến lược” trong quy hoạch phát triển công nghiệp của tỉnh - nơi các khu, cụm công nghiệp được mở rộng, liên kết với hành lang sản xuất của vùng.

Hiện nay, trên địa bàn đã có cụm công nghiệp Việt Tiến quy mô gần 30ha với tỷ lệ lấp đầy trên 90%, đồng thời đang triển khai Khu công nghiệp Minh Đức - Thượng Lan - Ngọc Thiện với diện tích 163ha giai đoạn 1, trong đó phần diện tích trên phường Tự Lạn là 60ha. Đặc biệt, địa phương còn chủ động đề xuất mở rộng thêm khoảng 315ha đất công nghiệp - một con số cho thấy tầm nhìn dài hạn trong việc đón sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.

Không dừng lại ở việc “trải thảm đỏ”, Tự Lạn đang chuyển trạng thái sang “kiến tạo hệ sinh thái FDI”. Điều này, thể hiện qua việc thành lập Hội Doanh nghiệp phường - một trong những đơn vị hội doanh nghiệp cấp cơ sở thành lập sớm nhất toàn tỉnh, cùng việc chủ động đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nhỏ và vừa địa phương.

Ông Wen Xing Guo - Tổng Giám đốc Công ty WooBong Precision trao đổi với đoàn công tác phường Tự Lạn về môi trường đầu tư tại địa phương và mong muốn tiếp tục mở rộng nhà máy

Ông Trần Đỗ Thảo - Chủ tịch UBND phường Tự Lạn nhấn mạnh: “Chúng tôi không chỉ thu hút đầu tư mà hướng tới xây dựng một hệ sinh thái liên kết, trong đó doanh nghiệp FDI đóng vai trò dẫn dắt, còn doanh nghiệp địa phương là vệ tinh tham gia chuỗi cung ứng. Chính quyền giữ vai trò kiến tạo, kết nối và đồng hành xuyên suốt”.

Đây chính là cách tiếp cận phù hợp với tinh thần các nghị quyết của Trung ương về nâng cao nội lực kinh tế, giảm phụ thuộc và gia tăng giá trị nội địa trong chuỗi sản xuất.

Nâng chuẩn thu hút FDI và nâng cấp doanh nghiệp nội

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng khốc liệt, Tự Lạn không lựa chọn con đường “trải thảm bằng mọi giá”. Thay vào đó, địa phương xác định rõ nguyên tắc “sàng lọc mềm” - ưu tiên các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường, có khả năng liên kết và lan tỏa.

Cách làm này bám sát định hướng phát triển bền vững của tỉnh cũng như chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và ESG. Chính quyền phường phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành để đánh giá năng lực nhà đầu tư ngay từ đầu, từ tài chính, công nghệ đến cam kết môi trường và trách nhiệm xã hội.

Song song với đó, công tác giải phóng mặt bằng được triển khai quyết liệt: riêng các dự án trọng điểm đã hoàn thành thu hồi, chi trả trên 23,6ha đất, tạo quỹ đất sạch cho nhà đầu tư. Đây là yếu tố then chốt giúp rút ngắn thời gian triển khai dự án - một trong những tiêu chí cạnh tranh quan trọng trong thu hút FDI.

Hoạt động giám sát của HĐND tỉnh Bắc Ninh giúp Tự Lạn hoàn thiện vai trò “chính quyền kiến tạo” phục vụ người dân và doanh nghiệp

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là năng lực doanh nghiệp nội địa. Nhận diện rõ vấn đề, Tự Lạn đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: từ đào tạo quản trị, hỗ trợ tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế đến thúc đẩy chuyển đổi số.

Với tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 86,7%, trong đó 41% có bằng cấp, chứng chỉ, địa phương có lợi thế rõ rệt trong việc cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cho doanh nghiệp. Đồng thời, các chương trình kết nối cung - cầu, đối thoại doanh nghiệp được tổ chức thường xuyên nhằm giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa bắt nhịp với yêu cầu của các tập đoàn lớn.

“Muốn tham gia chuỗi cung ứng FDI, doanh nghiệp địa phương phải nâng cấp thực chất, từ quản trị đến công nghệ. Chính quyền không làm thay, nhưng sẽ tạo điều kiện tối đa để doanh nghiệp lớn lên trong hệ sinh thái chung” - Chủ tịch UBND phường Tự Lạn khẳng định.

Cân bằng giữa tăng trưởng và chất lượng sống

Dù công nghiệp chiếm tỷ trọng áp đảo, Tự Lạn không “bỏ quên” nông nghiệp và môi trường. Địa phương đã hình thành 45 mô hình nông nghiệp công nghệ cao với thu nhập 350 - 400 triệu đồng/ha/năm, cùng các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn.

Trong lĩnh vực môi trường, tỷ lệ thu gom chất thải rắn đạt 97,5%, xử lý hợp vệ sinh đạt 100%, vượt nhiều chỉ tiêu của tỉnh. Các hoạt động như “Ngày Chủ nhật xanh”, xử lý tồn lưu rác thải hay đầu tư hệ thống cấp nước sạch cho hơn 34.000 người dân cho thấy nỗ lực rõ ràng trong việc xây dựng đô thị “sáng - xanh - sạch”.

Đặc biệt, sau những thiệt hại lớn do thiên tai, chính quyền đã chủ động triển khai phương châm “4 tại chỗ”, bảo đảm an toàn cho người dân và nhanh chóng phục hồi sản xuất. Điều này phản ánh đúng năng lực quản trị rủi ro, yếu tố quan trọng trong phát triển bền vững.

Một điểm sáng khác là quản lý ngân sách. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt hơn 431 tỷ đồng, trong đó thu nội địa vượt dự toán tới 337%. Điểm này cho thấy sức bật của nền kinh tế cơ sở, đồng thời tạo dư địa cho đầu tư hạ tầng.

Phường cũng chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, gắn với các chỉ đạo của Chính phủ về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công. Đây sẽ là đòn bẩy kép, vừa hoàn thiện hạ tầng, vừa kích thích tăng trưởng kinh tế.

Bước vào giai đoạn mới, Tự Lạn đặt mục tiêu tăng trưởng 14%, thu ngân sách trên 634 tỷ đồng, tạo việc làm cho 800 lao động mỗi năm và bao phủ bảo hiểm y tế gần như toàn dân.

Nhưng quan trọng hơn, tầm nhìn của địa phương không dừng ở các chỉ tiêu kinh tế. Đó là xây dựng một đô thị hiện đại, nơi công nghiệp - đô thị - nông nghiệp công nghệ cao cùng phát triển hài hòa; nơi doanh nghiệp và người dân cùng hưởng lợi từ quá trình hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Từ một đơn vị hành chính mới thành lập, Tự Lạn đang chứng minh khả năng “bứt tốc” bằng tư duy phát triển mới: chú trọng thu hút đầu tư có chọn lọc, tăng trưởng bền vững, đồng thời gắn kết hội nhập với nâng cao nội lực. Trong bản đồ phát triển của Bắc Ninh, Tự Lạn đang dần trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái FDI.

Long Thành (Vietnam Business Forum)