08:58:30 | 9/4/2010
Việt Nam đã hình thành những tập đoàn kinh tế tư nhân với tiềm lực lớn, có những đóng góp không nhỏ cho nền kinh tế quốc dân. Trái với những quan điểm cho rằng, tập đoàn kinh tế tư nhân cần được xây dựng theo mô hình riêng và hoạt động trong một khung pháp lý cụ thể, theo ý kiến nhiều doanh nghiệp, đây không phải là điều kiện tiên quyết để tạo tiền đề cho hoạt động của loại hình tập đoàn này.
Đó là những nhận định được đưa ra trong buổi Hội thảo “Nhận diện mô hình và con đường phát triển tập đoàn kinh tế tư nhân ở Việt Nam”- do Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp cùng Hội doanh nhân trẻ Việt Nam tổ chức tại Hà Nội.
Đây được xem là một sự kiện văn hóa quan trọng nằm trong chuỗi các hoạt động mà Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đã và đang triển khai nhằm xây dựng và hoàn thiện đề án “Thành lập mô hình tập đoàn kinh tế tư nhân tại Việt Nam”- theo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Ra biển lớn thì phải đóng thuyền lớn
Nhấn mạnh tới tầm quan trọng của tập đoàn kinh tế tư nhân, TS. Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch thường trực, Tổng thư ký Hội Doanh nhân trẻ Việt
Thống kê tại 100 tập đoàn xuyên quốc gia lớn nhất thế giới cho thấy, các doanh nghiệp này hiện nắm số tài sản lên tới 10.000 tỷ USD, nhưng 58% trong số đó nằm tại nước ngoài. Các tập đoàn này đang sản xuất 25% tổng sản lượng công nghiệp toàn cầu và chiếm 75% tổng số giao dịch thương mại. Ông Cường khẳng định, một nền kinh tế phát triển nhất thiết phải sở hữu các doanh nghiệp có tên trong tốp 100 này.
Thực tế, hoạt động của các tập đoàn kinh tế nhà nước trong thời gian qua cũng gây nên nhiều nghi ngờ về hiệu quả của khu vực này. Với vị thế “con cưng” của nền kinh tế quốc dân, các tập đoàn kinh tế nhà nước được tạo mọi điều kiện thuận lợi, ưu đãi về vốn, đất đai…chiếm tới 75% tài sản nền kinh tế nhưng chỉ nộp ngân sách có 28,8%. Còn khu vực kinh tế tư nhân, sau hơn 20 năm đổi mới với những nỗ lực tự thân, đã vươn lên đóng góp tới hơn 60% GDP cả nước.
Hầu hết các chính sách phát triển kinh tế trong thời gian qua đã thể hiện quan điểm hình thành các tập đoàn kinh tế đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, quan điểm đó mới chỉ được thể chế hóa ở khu vực kinh tế nhà nước, thông qua Nghị định 101/2009/NĐ- CP ngày
Quan niệm về “tập đoàn” cần phải được hiểu đúng
Nghị định 139/2007/NĐ_ CP của Chính phủ hướng dẫn thị hành một số điều Luật doanh nghiệp 2005 đã có nội dung hướng dẫn về tập đoàn. Trong đó cụm từ “tập đoàn” có thể được sử dụng như một thành tố phụ trợ cấu thành tên riêng của công ty mẹ, phù hợp với việc đặt tên doanh nghiệp của Luật doanh nghiệp 2005. Nhưng tập đoàn không có tư cách pháp nhân, không phải đăng ký kinh doanh, theo quy định của Nghị định.
Trước những tranh cãi về sự cần thiết phải có khung pháp lý riêng và mô hình cụ thể cho tập đoàn kinh tế tư nhân, vấn đề đặt ra hiện nay là: Có nhất thiết phải có quy định riêng về phát triển tập đoàn kinh tế tư nhân hay không? Tại sao phải phân biệt việc phát triển các tập đoàn tư nhân với tập đoàn nhà nước?
Thực tế, ở các nước phát triển cho thấy, phần lớn họ không có tiêu chuẩn gì ràng buộc về tập đoàn. Tập đoàn- bản thân nó không phải là một doanh nghiệp, không có tư cách pháp nhân, hoạt động chủ yếu thông qua các mối quan hệ đầu tư, quan hệ về chủ sở hữu vốn. Bởi vậy, gọi là tập đoàn để có thương hiệu chung, hoạt động chung, tăng thêm năng lực, chứ không nhất thiết phải có tiêu chuẩn, quy định “cứng”. Trên thế giới, hiện nay cũng chỉ có 3 quốc gia có quy định riêng điều chỉnh tập đoàn đó là Đức, Bồ Đào Nha và
Theo TS. Đặng Đức Đạm- Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển kinh doanh, sở dĩ chung ta đặt nặng việc phải có khung pháp lý riêng cho tập đoàn là bởi khái niệm này đã được hiểu “vống” lên.
Chuyển sang nền kinh tế thị trường, chúng ta phải làm quen với khái niệm “tập đoàn” theo nghĩa khác. Theo ông Đạm: “Trước đây, cứ nói đến tập đoàn là người ta nghĩ đến một “ông khổng lồ”, tức là anh phải có số vốn lớn, hoạt động đa ngành nghề, nguồn nhân lực mạnh, hoạt động ở nhiều quốc gia… Trong khi trên thực tế, tập đoàn có khi thậm chí còn nhỏ hơn cả một Công ty”.
Nói cách khác, tập đoàn thực chất là một tổ chức liên kết của cá doanh nghiệp. Vì vậy, nên có quy định riêng thì chỉ cần sửa luật doanh nghiệp, đưa vào đó 1 điều hoặc chương về tập đoàn, như một hình thức liên kết giữa các doanh nghiệp. Bởi luật doanh nghiệp đã có chế định cho tất cả các loại hình doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài…
“Chưa kể đến việc lập một khung pháp lý riêng cho tập đoàn- có thể sẽ vô tình tạo điều kiện để doanh nghiệp trục lợi, dựa vào thế “tập đoàn” mà khuếch trương thanh thế. Và cũng vô tình, đây sẽ là tấm bình phong hữu hiệu nhất để doanh nghiệp lợi dụng, làm điều bất chính”- ông Đạm nói.
Lương Tuấn
English
