Bất động sản kém sức hút với Việt kiều: Giá hay chính sách?

Thị trường bất động sản Việt Nam đã hút được lượng lớn nguồn vốn FDI đầu tư. Tuy nhiên, còn một lượng ngoại tệ khá lớn từ Việt Kiều đang sinh sống tại nước ngoài lại có xu hướng giảm. Nguyên nhân do giá hay chính sách?

Đầu tư FDI vào thị trường dịch vụ chiếm ưu thế

Trong khi có tới 90% doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào thị trường dịch vụ bất động sản như tiếp thị, phân phối, định giá, tư vấn đầu tư, điều hành, quản lý dự án, còn doanh nghiệp trong nước hầu hết mới được thành lập. Hiện các nhà đầu tư nước ngoài chiếm tới 90% thị phần vào thị trường dịch vụ bất động sản đó là 3 đại gia lớn gồm: Tập đoàn Savills Vietnam, Colliers và CBRE. Những tập đoàn này đều có rất nhiều năm kinh nghiệm. Savills là tập đoàn có ưu thế tư vấn đầu tư với 15 năm kinh nghiệm và là tập đoàn quản lý căn hộ dịch vụ lớn nhất Việt Nam. Trong khi đó, CBRE cũng có lợi thế ở định giá và quản lý văn phòng cho thuê với 9 năm kinh nghiệm. Còn Colliers cũng đã có 14 năm kinh nghiệm tại Việt Nam và chuyên về quản lý căn hộ cao cấp. Trong khi đó, lượng doanh nghiệp Việt Nam chuyên về dịch vụ bất động sản còn rất ít như Megagroup, Viet Rees, Eden, Him Lam... Thậm chí số doanh nghiệp tư vấn hay đúng hơn là môi giới bất động sản cũng đã “mọc lên như nấm” trong vài năm gần đây nhưng thực chất quá manh mún và nhỏ lẻ.

Theo Tổng cục thống kê, năm 2008 là năm được đánh giá là năm thành công của đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực bất động sản, chiếm tới 88% tổng vốn FDI vào Việt Nam với hàng loạt dự án rất lớn, dự án Hồ Tràm thuộc tỉnh Bà Rịa Vũng tàu do tập đoàn Asian Coast Development đầu tư với tổng vốn 4,2 tỷ USD; hàng loạt dự án sân golf, du lịch biển của VinaCapital 130 triệu USD và hàng loạt dự án khác cũng của Tập đoàn này đầu tư tại Cầu Sông Hàn Đà nẵng lên tới 350 triệu USD...

Một phần do vốn lớn, một phần nhiều kinh nghiệm kinh doanh, bất chấp sự ảm đạm của kinh tế, các nhà đầu tư Hàn Quốc, Singapore, Nhật Bản, Đài Loan vẫn tiếp tục đầu tư với các dự án quy mô lớn vào các lĩnh vực xây dựng các khu phức hợp du lịch resort cao cấp. Trong khi đó, các nhà đầu tư từ Mỹ, Trung Quốc, Thụy sỹ, Trung Đông cũng không bở lỡ cơ hội để đầu tư vào lĩnh vực hấp dẫn này. Cụ thể, tập đoàn Oak Tree - Mỹ mới đây đề nghị được đầu tư 5 tỷ USD vào khu du lịch Sunrise Đà Nẵng...

Nguồn đầu tư ngoại tệ lớn của Việt Kiều bị bỏ quên?

Hiện lượng Kiều bào đang sinh sống tại nước ngoài là 4 triệu người. Trong khi chỉ có 140 Việt kiều mua được nhà tại Việt Nam (Tính đến hết năm 2009). Vậy đâu là trở ngại khiến họ chưa thể quay về Việt Nam đầu tư bất động sản? Theo anh Jim Hoàng Nguyễn, Việt kiều Mỹ sống tại bang Cali, giá bất động sản Việt Nam hiện quá cao và thủ tục hành chính chưa được cải thiện khiến anh thấy bất ổn khi quay về đầu tư vào bất động sản. Anh Hoàng còn cho biết, nếu bỏ ra hơn 100 ngàn USD, anh đã có thể sở hữu một căn biệt thự 250-300 m2 ở Mỹ, còn với số tiền này, chỉ mua được vài chục mét tại Việt Nam. Thậm chí, với số tiền này cũng không đủ mua một căn hộ trung cư hơn 100 m2 chứ không mong mua được biệt thự.

Mặc dù từ 1/7/2009 văn bản pháp lý về việc Việt kiều có quyền sở hữu, mua, đầu tư bất động sản tại Việt Nam có hiệu lực và tâm lý muốn về Việt Nam định cư song giá bất động sản khá cao nên việc đầu tư bị chững lại khiến cho lượng kiều hối về Việt Nam năm 2009 giảm 12,8% so với 2008 và chỉ đạt được 6,283 tỷ USD. TP Hồ Chí Minh có lượng Việt kiều lớn nhất cả nước song năm 2009 cũng chỉ đạt 3,2 tỷ USD so với năm 2008 là gần 5 tỷ USD. Cả năm 2009, cả nước chỉ có 10 Việt Kiều mua nhà tại Việt Nam và đều mua tại TP Hồ Chí Minh. Theo Văn phòng Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài tại TP HCM, từ năm 2006 tới nay chỉ có 140 Việt kiều đầu tư nhà đất tại Việt Nam, và có tới 100 người đầu tư BĐS vào TP HCM. Thực tế, giá BĐS tại Hà Nội quả là cao hơn nhiều so với TP HCM. Đó cũng là nguyên nhân khiến tỷ lệ đầu tư vào TP HCM cao hơn.

Tuy nhiên, theo phân tích của các chuyên gia BĐS, văn bản luật có hiệu lực nhưng chưa có thông tư hướng dẫn cụ thể cũng là nguyên nhân khiến việc đầu tư vào BĐS của Việt kiều chưa được mạnh. Luật quy định “Việt kiều có quyền sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất” khiến nhiều người hiểu rằng, họ chỉ được mua nhà ở chứ không được mua đất. Vì thế, Luật cần được quy định rõ ràng hơn để Việt kiều không còn băn khoăn khi đầu tư về quê hương mình.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Cục trưởng Cục quản lý Nhà và thị trường bất động sản - Bộ Xây dựng cho biết, hiện Bộ đang soạn thảo quy định trong đó thủ tịch sẽ tiếp tục được cải thiện để việt kiều cư trú tại Việt Nam 3 tháng cũng được mua nhà. Bộ xây dựng cũng đang kiến nghị với Chính phủ bổ sung thêm 2 đối tượng được mua nhiều nhà tại Việt Nam là người có kỹ năng đặc biệt mà nhà nước cần và người có vợ, có chồng đang sống ở Việt Nam.

Hy vọng với những đổi mới về luật pháp và sự chuyển đổi thị trường, lượng đầu tư từ Việt kiều về Việt Nam sẽ sôi động hơn.

Kim Phượng