Việt Nam cần tiến hành mạnh hơn cải cách cơ cấu

Triển vọng Phát triển Châu Á 2012 (ADO)- báo cáo hàng đầu của ABD vừa công bố đã hạ thấp dự báo tăng trưởng của Việt Nam xuống 5,1% trong năm 2012 và 5,7% trong năm 2013, trong bối cảnh thị trường nước ngoài và tín dụng trong nước yếu. Lạm phát được dự báo ở mức khoảng 7% vào cuối năm 2012, đưa tỷ lệ trung bình của năm lên 9,1%, thấp hơn so với dự báo trước kia vì giá thực phẩm giảm mạnh và nhu cầu trong nước yếu hơn dự đoán.

Lạm phát tăng thấp hơn dự báo

Báo cáo dự báo, đến cuối năm 2013, lạm phát tăng nhanh lên mức 9,4% do giá lương thực toàn cầu và lượng cầu trong nước tăng, trong khi chính sách tài khóa có thể đã được nới lỏng.

Theo báo cáo, tốc độ tăng trưởng kinh tế có khả năng sẽ bị chi phối bởi tiến độ giải quyết các vấn đề dễ tổn thương trong lĩnh vực tài chính. Chu kỳ tăng trưởng tín dụng nhanh chóng sau đó là chính sách thắt chặt và suy giảm tăng trưởng kinh tế, cùng với sự suy yếu của thị trường bất động sản, đã tạo ra ngày càng nhiều áp lực cho ngành ngân hàng.

ADB cũng cho biết, cơ quan này ủng hộ các kế hoạch cải cách lĩnh vực tài chính và doanh nghiệp nhà nước và đánh giá cao các bước đi quan trọng đã được tiến hành cho đến nay như việc sáp nhập một số ngân hàng yếu kém của VN. Tuy nhiên, ABD không rõ khi nào các hành động đề xuất tiếp trong khuôn khổ hai kế hoạch này sẽ được thực hiện và sẽ được thực hiện như thế nào.

Ông Tomoyuki Kimura, Giám đốc ADB Việt Nam cho rằng, VN cần tránh xu hướng thực hiện các chính sách trái ngược nhau như đã diễn ra trong lịch sử. Cam kết của chính phủ về thực hiện một lộ trình cải cách đáng tin cậy với các hành động có thời hạn cụ thể sẽ phục hồi cho vay và cải thiện niềm tin của thị trường.

Theo phân tích của ADB, quy mô nợ xấu không rõ ràng và bảng cân đối đầy rủi ro của một số ngân hàng, đặc biệt là những ngân hàng làm ăn với các doanh nghiệp nhà nước thua lỗ và làm ăn dàn trải đã đặt ra những câu hỏi về sự an toàn vốn của họ. Triển vọng tăng trưởng phụ thuộc vào các rủi ro trong lĩnh vực tài chính, những rủi ro này có thể tăng cho đến khi vấn đề nợ xấu được giải quyết dứt khoát. Báo cáo nhấn mạnh nhu cầu VN cần minh bạch hóa hơn nữa trong quá trình cải cách.

"Việc công bố thêm thông tin về tiến độ thực hiện mục tiêu cải cách có thể củng cố hơn niềm tin vào quyết tâm tiến hành cải các cấu trúc của chính phủ. Việc công bố thông tin tài chính về các ngân hàng và doanh nghiệp nhà nước phát ra tín hiệu mạnh mẽ về cam kết cải cách của chính phủ", ông Tomoyuki Kimura nói.

Năm ngoái, việc thắt chặt chính sách nhằm kiềm chế lạm ph át và ổn định tỷ giá đã làm giảm tăng trưởng kinh tế. Chính phủ đã bắt đầu nới lỏng các chính sách tài khóa và tiền tệ khi tăng trưởng GDP tiếp tục suy giảm trong nửa đầu năm 2012. Tuy nhiên, các dự báo tăng trưởng năm 2012 và 2013 thấp hơn con số đã công bố vào tháng 4 trong báo cáo Triển vọng Phát triển Châu Á (ADO) 2012. Lạm phát cũng thấp hơn dự báo. Các cơ quan chính phủ đang bắt đầu xử lý rủi ro trong lĩnh vực tài chính, nếu để cho các rủi ro này tăng lên sẽ có thể khiến cho triển vọng trở nên u ám.

Tăng trưởng của 2 quốc gia khổng lồ trong khu vực cũng suy giảm

Cũng trong báo cáo này, ADB đã cắt giảm đáng kể dự báo tăng trưởng của khu vực châu Á đang phát triển trong năm 2012 và 2013 và cho biết, sau nhiều năm tăng trưởng nhanh chóng, khu vực phải chuẩn bị tinh thần cho một thời gian dài phát triển với tốc độ vừa phải khi mà lượng cầu toàn cầu liên tục suy giảm.

Theo đó, ADB dự báo tổng sản phẩm nội địa (GDP) của khu vực sẽ giảm xuống 6,1% trong năm 2012 và 6,7% trong năm 2013, thấp hơn đáng kể so với mức 7,2% trong năm 2011. Tốc độ phát triển suy giảm của hai quốc gia khổng lồ - Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Ấn Độ - cùng với sự suy giảm toàn cầu, đã làm giảm lạc quan so với trước đây.

Báo cáo lưu ý rằng cuộc khủng hoảng nợ công trong khu vực đồng Euro và bờ vực tài chính đang ngày càng rõ ràng ở Mỹ có thể có tác động dây chuyền tồi tệ tới phần còn lại của thế giới, đặc biệt là khu vực Châu Á đang phát triển.

Tuy nhiên, sự suy giảm dự kiến này​ có thể sẽ giảm bớt áp lực tăng giá khi mà lạm phát giảm từ 5,9% năm 2011 xuống 4,2% trong cả năm 2012 và 2013 với giả định không có đột biến về giá thực phẩm và giá nhiên liệu quốc tế.

Dự báo, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa sẽ tăng trưởng 7,7% trong năm nay và 8,1% trong năm 2013, giảm đáng kể so với mức 9,3% được công bố năm 2011. Sự suy thoái ở Trung Quốc đang gây tác động dây chuyền tới những nơi khác trong khu vực Đông Á, khi mà lượng cầu hàng xuất khẩu nội vùng sụt giảm. Lượng cầu thấp từ các nước công nghiệp đang tác động đến xuất khẩu của Đông Á, và tăng trưởng trong tiểu vùng được dự báo ở mức 6,5% trong năm 2012 và tăng lên 7,1% trong năm 2013.

Đối với Ấn Độ, tăng trưởng GDP sẽ giảm từ mức 6,5% trong năm 2011 xuống mức 5,6% trong năm 2012. Triển vọng của Ấn Độ được điều chỉnh xuống, nguyên nhân chính là do nhu cầu đầu tư yếu, dự kiến ​​sẽ làm chậm sự mức tăng trưởng của Nam Á xuống trong năm 2012 và 6,4% trong năm 2013.

Dự kiến, sự tăng trưởng trong khu vực Đông Nam Á ​​sẽ chỉ tăng lên hơn 5% vào năm 2012, chủ yếu là do Thái Lan phục hồi sau đợt lũ lụt nghiêm trọng năm 2011. Mức chi tiêu chính phủ cao hơn đã góp phần vào sự tăng trưởng ở Malaysia và Philippines, trong khi đầu tư và tiêu dùng cá nhân trong tiểu vùng nói chung xu hướng tăng trong khi áp lực lạm phát giảm đi

ADB cho rằng, nếu cú sốc cực đại trở thành hiện thực, hầu hết các nền kinh tế trong khu vực có thể sử dụng các công cụ tài chính và tiền tệ để đối phó. Tuy nhiên, hiện tại không cần tập trung vào tích cực quản lý lượng cầu trên toàn bộ khu vực, thay vào đó, cần tập trung nỗ lực xử lý các vấn đề trung hạn, đó là lượng cầu ngoại vùng tiếp tục thấp.

Quỳnh Chi